وبلاگ شخصی دکتر امیرهوشنگ واحدی

دکتر امیر هوشنگ واحدی متخصص طب فیزیکی و توابخشی، درمان بیماریهای ستون فقرات، عصبی، عضلانی و مفصلی و ... مطب کرج، جهانشهر-روبروی بیمارستان مدنی

وبلاگ شخصی دکتر امیرهوشنگ واحدی

دکتر امیر هوشنگ واحدی متخصص طب فیزیکی و توابخشی، درمان بیماریهای ستون فقرات، عصبی، عضلانی و مفصلی و ... مطب کرج، جهانشهر-روبروی بیمارستان مدنی

متاتارسالژی



متاتارسالژی به درد زیر پنجه پا میگویند. این درد علل متفاوتی داشته و برحسب علت آن درمان هم متفاوت است. با این حال اقدامات مشترکی مانند تغییر کفش، استراحت و کاهش وزن میتواند در را کاهش دهد.

 

      1960 2

آناتومی

پا وزن همه بدن را تحمل میکند. استخوان های زیادی در ناحیه کف پا وجود دارند که آنها را به سه گروه، تارس، متاتارس و فالانکس ها تقسیم میکنند. استخوان های تارس بزرگ بوده و در پشت پا قرار دارند. بزرگترین آنها استخوان پاشنه است. استخوان های متاتارس استخوان های بلندی در کف پا و پنج عدد هستند. متاتارس اول بزرگترین آنها بوده و به استخوان های انگشت شست متصل میشود. هر انگشت پا سه استخوان داشته که به آنها فالانکس میگویند بجز شست پا که دو فالانکس دارد. پس هر انگشت پا سه مفصل دارد. استخوان های پا طوری در کنار هم قرار میگیرند که یک قوس طولی و یک قوس عرضی را میسازند.

 

متاتارسالژی چیست

متاتارسالژی دردی است در زیر پنج پا که درست در زیر سر استخوان های متاتارس است. یعنی جایی که استخوان های متاتارس به استخوان های انگشتان پا متصل میشوند. متاتارسالژی یک بیماری نیست بلکه یک علامت است. درد زیر پنجه پا میتواند به علت بیماری های مختلفی ایجاد شود.

 

1960 5

 

 

علل متاتارسالژی یا درد زیر پنجه پا چیست

مهمترین علل درد زیر پنجه پا عبارتند از

  • استفاده زیاد از پا : در دونده ها یا بسیاری دیگر از ورزش هایی مانند تنیس که جهش زیاد قسمتی از آنها است ممکن است فشار زیادی به سر استخوان های متاتارس وارد شده که موجب بروز درد در زیر پنجه پا میشود

       1960 4

  • کفش پاشنه بلند : کفش پاشته بلند میتواند موجب انتقال فشار وزن بر روی پنجه پا شده و موجب درد در زیر پنجه شود. کفش های تنگ هم میتوانند این درد را ایجاد کنند
  • وزن زیاد : اضافه وزن میتواند موجب اعمال فشار زیاد به پنج پا و در زیر آن شود
  • مچ پا و تاندون آشیل سفت و خشک : این وضعیت با تغییر در توزیع فشار وزن در زیر پنجه پا میتواند موجب درد زیر پنجه شود
  • نوروم مورتون : نوروم مورتون بر اثر ایجاد توموری خوش خیم در مسیر یکی از اعصاب کف پا ایجاد میشود و موجب بروز درد، سوزش و گزگز در زیر پنجه پا شود
  • افزایش قوش کف پا : در کلافوت که به علت عدم تعادل در قدرت عضلات کف پا ایجاد میشود قوس کف پا زیاد شده و در این وضعیت فشار زیادی به زیر پنجه پا وارد میاید و موجب درد در ناحیه میگردد
  • انگشت چکشی : در انگشت چکشی شکل انگشتان کف پا بصورت قوس تغییر شکل یافته و بند اول انگشتان پا به سمت بالا منحرف میشوند. این وضعیت فشار زیادی را به مفصل بین متاتارس و فالانکس وارد کرده و موجب بروز درد در زیر پنج پا میشود
  • هالوکس والگوس : در هالوکس والگوس مفصل بین متاتارس و فالانکس شست به سمت بیرون منحرف میشود. این انحراف موجب برجسته شدن سمت داخلی پنجه میگردد. در این بیماری فشار زیادی به زیر پنجه پا وارد شده و موجب درد میشود

       1960 1

  • جراحی قبلی بر روی پا : بطور مثال جراحی قبلی هالوکس والگوس میتواند موجب درد پنجه پا شود
  • شکستگی استرسی متاتارس : شکستگی های استرسی کف پا بر اثر راه رفتن و دویدن زیاد ایجاد میشود و ایجاد درد در کف پا یا زیر پنجه پا میکند
  • آرتریت : التهاب مفاصل متاتارسوفالانژیال مانند آنچه در بیماری نقرس رخ میدهد میتواند موجب بروز درد زیر پنجه پا شود
  • دیابت : دیابت میتواند موجب آسیب اعصاب کف پا و بدنبال آن بروز درد در زیر پنجه شود

 

علائم متاتارسالژی چیست

مهمترین علامت متاتارسالژی درد در زیر پنجه پا است که با ایستادن، راه رفتن و دویدن بیشتر میشود. گاهی اوقات درد در زیر سر یکی دو تا از متاتارس ها حس میشود و در بعضی افراد درد ممکن است در زیر تمام پنجه پا حس شود. این درد معمولا بتدریج و در عرض چند هفته ایجاد شده و شدت میابد. فشار با انگشت به زیر پنجه پا موجب بروز درد میشود.

پزشک برای بررسی متاتارسالژی و یافتن علت آن بررسی های آزمایشگاهی را انجام میدهد و از روش های تصویربرداری مانند رادیوگرافی ساده، اسکن رادیوایزوتوپ و ام آر آی استفاده میکند.

 

درمان متاتارسالژی چیست

اقدامات ساده ای میتواند شدت درد متاتارسالژی را تا حدود زیادی کاهش دهد که عبارتند از

     1960 3

  • دراز کشیدن و بالا نگه داشتن پا
  • کم کردن وزن
  • استفاده از کفشی با پاشنه کوتاه تر و پنجه پهن تر
  • استفاده از پد های نرم زیر سر متاتارس
  • انجام نرمش های کششی برای افزایش انعطاف پذیری مفصل مچ پا و تاندون آشیل
  • داروهای ضد التهاب و ضد درد

با مشخص شدن علت اصلی متاتارسالژی پزشک میتواند بیماری اصلی را درمان کرده و درد زیر پنجه را از بین ببرد.

نوروم مورتون

اگر درد مداومی در زیر پنجه پایتان دارید و احساس میکنید روی مرمر راه میروید ممکن است نوروم مورتون داشته باشید. این بیماری یک  نوع تومور خوش خیم عصبی است. نوروم مورتون البته یک تومور واقعی نیست بلکه در واقع یک نوع کلفتی بافت هایی است که دورادور اعصاب حسی انگشتان پا را فرا گرفته اند.

 نوروم مورتون در اعصاب کف پا ایجاد میشود. شایعترین محل آن عصبی است که بین انگشتان سوم و چهارم پا است و علت بوجود آورنده آن معمولاً تحریک، فشار و ضربه به عصب است. این بیماری در زنان 10 برابر بیشتر از مردان دیده میشود.

 190 190 2


 

علائم نوروم مورتون

در این بیماری ظاهر پا کاملاً طبیعی است ولی در زیر پنجه پا درد سوزاننده ای احساس میشود که ممکن است به انگشتان هم منتشر شود. درد معمولاً با فعالیت و در حین پوشیدن کفش بیشتر میشود. درد معمولاً در شب وجود ندارد. ممکن است احساس گزگز یا احساس ناخوشایندی در انگشتان پا وجود داشته باشد. کفش های پاشنه بلند یا کفش هایی با پنجه باریک و تنگ موجب تشدید درد میشوند.


190 1190 3
                        محل احساس درد در نوروم مورتون

درمان نوروم مورتون

اساس درمان عبارتست از


  • کفش با پنجه پهن و گشاد و با پاشنه کوتاه بپوشید.
  • کفی های بخصوصی که زیر پنجه پا قرار گرفته و موجب کاهش فشار وارد شده به پنجه میشوند مفیدند.
  • مصرف داروهای ضد التهاب مانند ناپروکسن یا بروفن
  • ممکن است تزریق چند مرتبه کورتیکوستروئید در محل به توسط پزشک ارتوپد مفید باشد.

اقدامات فوق در 80 درصد موارد مشکل را حل میکنند. در صورت ادامه درد ممکن است نیاز به عمل جراحی باشد. این جراحی معمولاً بصورت خارج کردن توده عصبی یا آزاد کردن بافت های اطراف عصب است.



منبع :ایران ارتوپد

سندرم سینوس تارس از علل درد مچ پا است

 767 1

فلش محل سینوس تارس
در مچ پا را نشان میدهد


سینوس تارس یک کانال کوچک استخوانی است که بین استخوان های قاپ ( تالوس) و پاشنه ( کالکانه) قرار گرفته است. بر اثر فشار های زیادی که به مچ پا وارد میشود، بر اثر چرخش شدید پا به خارج و یا بر اثر مشکلات بیومکانیک در پا (مانند صافی کف پا) این بیماری ایجاد میشود.
اکثر بیمارانی که این عارضه را دارند سابقه پیچ خوردگی مچ پا را در قبل میدهند.


علائم سندم سینوس تارس

مهمترین این علائم عبارتند از

  • درد مبهم در جلوی قوزک خارجی که با راه رفتن شدیدتر میشود. بخصوص راه رفتن روی زمین های ناهموار
  • فشار دادن ناحیه ای که دقیقا در جلوی قوزک خارجی قرار گرفته است دردناک است.
  • درد در هنگام چرخش پا به داخل یا خارج
  • درد معمولا صبح ها بعد از برخاستن از خواب بیشتر است و بعد از مدتی کمتر میشود
  • احساس ناپایداری در مچ پا
  • در هنگام دویدن در مسیر قوسی که به طرف پای آسیب دیده است درد ایجاد میشود. مثلا اگر پای راست مشکل دارد در هنگام دویدن در مسیر قوسی با انحنای به راست پا دردناک میشود.

          767 3
  • بیمار سعی میکند پایش را بیشتر اوقات به سمت داخل بچرخاند.
  • تزریق ماده بیحسی موضعی به توسط پزشک در محل کانال سینوس تارس موجب کاهش درد میشود.
  • در ام آر آی ممکن است تجمع زیاد مایع سینوویال در سینوس تارس دید ه شود.
  • تشخیص این بیماری بیشتر موقعی داده میشود که درد مچ بیمار بعد از درمان پیچ خوردگی مچ پا بهبود نمیابد.

درمان سندروم سینوس تارس

  • برای مدتی از انجام فعالیت هایی که موجب افزایش درد میشوند اجتناب کنید.
  • سرد کردن ناحیه درد موجب کاهش آن میشود.
  • پزشک ممکن است از داروهای ضد التهاب مانند ناپروکسن برای کاهش درد استفاده کند.

          767 2
                        پیکان محل سینوس تارس در مچ پا را
                            در تصویر ام آر آی نشان میدهد

  • ممکن است انجام اولتراسوند به توسط فیزیوتراپ بتواند به کاهش درد کمک کند.
  • تصحیح اختلالات بیومکانیکی پا و افزایش دامنه حرکات و انعطاف پذیری در مفصل بین پاشنه و استخوان قاپ ممکن است به درمان بیماری کمک کند.
  • انجام نرمش های تقویت کننده عضلات اطراف مچ پا میتواند به بهبودی از این بیماری کمک کند.
  • انجام نرمش های کششی عضلات ساق
  • استفاده از کفش ها و کفی های مناسب برای تصحیح چرخش زیاد پا به خارج
  • پزشک معالج ممکن است از تزریق کورتیکوستروئید در محل سینوس تارس برای درمان آن استفاده کند.
  • در صورت عدم بهبودی بیمار با روش های ذکر شده، عمل جراحی بصورت خروج محتویات بافت نرم سینوس تارس در اکثر موارد موجب از بین رفتن درد بیمار میشود.

 

منبع :ایران ارتوپد

انگشت چکشی پا نوعی از انحراف انگشتان پا است. علائم و درمان

انگشت چکشی یک نوع تغییر شکل انگشتان کوچک پا ( انگشتان پا بجز شست را انگشتان کوچک پا میگویند) است که در آن مفصل وسطی انگشت خم میشود و آنرا شبیه یک چکش میکند.

 در ابتدا این تغییر شکل قابلیت انعطاف دارد یعنی میتوان با دست، انگشت را صاف کرد ولی به محض رها کردن، مجدداً انگشت به وضع اول خود برمیگردد. بعد از گذشت مدتی، انگشت قابلیت انعطاف خود را از دست داده و خشک میشود. در این حال حتی بار فشار هم نمیتوان شکل انگشت را به حالت اول برگرداند. یکی از مشکلاتی که برای این بیماران بوجود میاید اینست که به علت تغییر شکل انگشت، پوشیدن کفش برایشان مشکل میشود. گاهی انگشت دردناک میشود و گاهی در روی انگشت به علت فشار کفش، پینه یا میخچه ایجاد میشود.

 

علت ایجاد انگشت چکشی پا

       184 1


 دو علت عمده میتواند این بیماری را ایجاد کند. یکی پوشیدن کفش تنگ و نامناسب و دیگری عدم تعادل بین کارکرد عضلاتی که موجب حرکات انگشت میشوند. کفش های با پنجه باریک و نوک تیز موجب خم شدن انگشتان پا میشوند. بعد از مدتی به علت سائیده شدن کفش به انگشت، پینه یا میخچه هم روی آن ایجاد میشود که خم شدن انگشت را تشدید میکند.

کفش های پاشنه بلند هم پنجه پا را به جلو و به کفش میفشارد و موجب خم شدن انگشت شده، احتمال ایجاد این بیماری را زیاد میکند. فعالیت عضلاتی که انگشتان را خم و راست میکنند با یکدیگر متعادل هستند. با بر هم خوردن این تعادل و فعالیت بیشتر عضلات خم کننده، انگشتان خم شده و تغییر شکل پیدا میکنند. این عدم تعادل عضلانی در بعضی بیماریها مانند دیابت دیده میشود.

درمان انگشت چکشی پا 

 مهمترین اصول درمان عبارتند از


      184 2


  • کفشی بپوشید که پنجه آن گشاد بوده و طول کفش کمی از طول پایتان بلندتر باشد. از پوشیدن کفش های تنگ بخصوص با پنجه تنگ و نوک تیز و کفش های پاشنه بلند پرهیز کنید. در تابستان کفش های تابستانی جلو باز مفیدند.
  • بعضی نرمش ها میتوانند عضلات ناحیه را تقویت کرده و خاصیت کششی و انعطاف پذیری آنها را افزایش دهند. بطور مثال شما میتوانید به آرامی و با دست انگشت را کشیده و صاف کنید. میتوانید با انگشتان پا سعی کنید چیزهای کوچکی را از زمین بلند کنید. وقتی تلویزیون نگاه میکنید یا مطالعه میکنید میتوانید یک حوله را زیر پای خود گذاشته و سعی کنید آنرا با انگشت های پا چروک کنید.
  • در صورت درد میتوان از پدهای بخصوصی که در اطراف انگشت پا گذاشته میشود استفاده کرد.
  • در صورتیکه دیابت دارید حتما تغییر شکل انگشت پای خود را به پزشک اطلاع داده و با وی مشورت کنید.
  • در صورت نتیجه نگرفتن از اقدامات ذکر شده ممکن است پزشک ارتوپد تصمیم به استفاده از عمل جراحی جهت تصحیح شکل انگشت بگیرد. این جراحی با بیحسی موضعی انجام میشود.

منبع :ایران ارتوپد

هالوکس ریجیدوس شایعترین علت آرتروز و درد و خشکی شست پا است

  

 

ایعترین محل آرتروز یا سائیدگی مفصلی در کف پا در انگشت شست است درست در مفصلی که بین شست و کف پا وجود دارد و به آن مفصل متاتارسوفالانژیال Metatarsophalangeal میگویند. این مفصل بسیار مهم است چون در حین راه رفتن باید مرتباً خم و راست شود و در صورت مشکل دار شدن راه رفتن واقعاً دردناک میشود.

 گاهی اوقات غضروف این مفصل از بین رفته و مفصل دچار سائیدگی میشود. استخوان های اضافه در اطراف آن تشکیل شده و مفصل دچار درد و محدودیت شدید حرکتی میشود. هم درد و هم محدودیت حرکت در این مفصل موجب میشود بیمار بسختی راه برود. به این بیماری هالوکس ریجیدوس Hallux rigidus یا شست خشک میگویند. این بیماری علت عمده درد و خشکی شست پا بخصوص در سنین بالا است. هالوکس ریجیدوس معمولاً در سنین 60-30 سالگی دیده میشود. کسی به درستی علت ایجاد آنرا نمیداند ولی ضربه به مفصل شست میتواند موجب آن شود.

 

علائم آرتروز شست پا

         189 2


درد در موقع حرکت دادن شست و در موقع راه رفتن مهم ترین علامت این بیماری است. به علت اینکه در حین راه رفتن درد در زیر شست پا بیمار را آزار میدهد بسیاری بیماران روی لبه خارجی پا راه میروند. در این بیماری مفصل متاتارسوفالانژیال یعنی مفصل بین شست و کف پا متورم و بزرگ و برجسته میشود. مفصل ذکر شده همچنین دچار خشکی و محدودیت حرکت شده و خوب خم و راست نمیشود. در رادیوگرافی کاهش فضای مفصل و ایجاد استخوان اضافه در اطراف آن دیده میشود.

 

درمان آرتروز شست پا 

 درمان هرچه زودتر شروع شود احتمال موفقیت آن بیشتر است. اصول درمان عبارتند از

  • سرد کردن محل با کیسه حاوی خرده های یخ ممکن است شدت درد را کاهش دهد.
  • کفش های با پنجه گشاد و پاشنه کوتاه بپوشید. کف کفش هرچه سفت تر باشد بهتر است چون موجب میشود مفصل شست پا در حین راه رفتن کمتر خم و راست شود. کفش های با کف نرم و قابل انعطاف شدت درد را بیشتر میکنند.
  • دو تشت آب یکی سردترین آبی که میتوانید تحمل کنید و دیگری گرمترین آبی که میتوانید تحمل کنید آماده کنید. ابتدا 30 ثانیه پایتان را در آب سرد گذاشته و سپس بلافاصله آنرا برای 30 ثانیه در آب گرم بگذارید. به مدت پنج دقیقه به تناوب این کار را تکرار کرده و با آب سرد آنرا تمام کنید. این کار را روزی سه بار انجام دهید. اگر پوستتان حساس است از آب خیلی سرد یا خیلی گرم استفاده نکنید.
            189 1
            آرتروز مفصل متاتارسوفالانژیال اول

در صورت عدم جواب درمان های ذکر شده پزشک ارتوپد ممکن است تصمیم به استفاده از عمل جراحی بگیرد. این اعمال عبارتند از

کیلکتومی Cheilectomy

این جراحی در موارد نه چندان شدید بیماری انجام میشود. در این نوع جراحی، استخوان های اضافی اطراف مفصل متاتارسوفالانژیال و حتی قسمتی از خود مفصل خارج میشود تا مفصل بتواند بهتر حرکت کند.

آرترودز یا خشک کردن مفصل Arthrodesis

در حالات شدید پزشک جراح دو استخوانی را که مفصل متاتارسوفالاتژیال را درست میکنند به یکدیگر جوش میدهد. با این کار حرکت این مفصل شست پا کاملاً از بین میرود یعنی شما دیگر نمیتوانید آن مفصل را خم و راست کنید ولی درد آن هم از بین میرود.

آرتروپلاستی Arthroplasty

این جراحی در بیماران مسن تر که کمتر راه میروند مفید است. در این نوع عمل جراحی مفصل متاتارسوفالانژیال برداشته شده و به جای آن یک مفصل مصنوعی گذاشته میشود.


منبع :ایران ارتوپد