وبلاگ شخصی دکتر امیرهوشنگ واحدی

دکتر امیر هوشنگ واحدی متخصص طب فیزیکی و توابخشی، درمان بیماریهای ستون فقرات، عصبی، عضلانی و مفصلی و ... مطب کرج، جهانشهر-روبروی بیمارستان مدنی

وبلاگ شخصی دکتر امیرهوشنگ واحدی

دکتر امیر هوشنگ واحدی متخصص طب فیزیکی و توابخشی، درمان بیماریهای ستون فقرات، عصبی، عضلانی و مفصلی و ... مطب کرج، جهانشهر-روبروی بیمارستان مدنی

شکستگی استخوان کشکک در مفصل زانو - علل و علائم


آناتومی کشکک

 استخوان کشکک در جلو زانو قرار گرفته است و در پشت آن، قسمت مفصلی انتهای پایینی استخوان ران با آن مفصل میشود. مهمترین عضله ایکه موجب حرکت زانو میشود عضله چهارسر ران Quadriceps است. با انقباض این عضله است که زانو در حالت مستقیم قرار گرفته و انسان توانایی ایستادن پیدا میکند.
عضلات توسط تاندون یا رباط ها به استخوان ها متصل میشوند و موجب اعمال اثر در محل مفصل و حرکت آن میشوند. عضله چهارسر ران نیز به توسط تاندون خود به قسمت بالایی استخوان درشت نی یا تیبیا Tibia متصل میشود ولی در مسیر این تاندون استخوان کشکک قرار گرفته است. قسمتی از تاندون را که در بالای کشکک قرار گرفته را تاندون چهارسر و قسمتی را که در پایین آن است را تاندون کشکک مینامند.

       89

سطح پشت کشکک و سطح جلوی انتهای پایینی استخوان ران پوشیده از غضروف است و کشکک در این محل که به شکل یک شیار است میتواند به آسانی به سمت بالا و پایین بلغزد. کشکک در واقع مانند یک سپر و محافظ در جلوی زانو است و ضرباتی که از جلو به زانو وارد میشود را جذب میکند. اگر این ضربات شدید باشند میتوانند موجب شکستگی کشکک شوند. این شکستگی ها حدود یک درصد کل شکستگی های بدن بوده و در مردان دو برابر زنان دیده میشود.  این شکستگی بیشتر در سنین بیست تا پنجاه سال دیده میشود.


شکستگی های کشکک ممکن است بصورت یک خط شکستگی بدون جابجایی تا شکستگی هایی بصورت خرد شدگی های چند تکه باشد.

علت شکستگی کشکک

 شکستگی کشکک معمولا به علت ضربه مستقیم مثل زمین خوردن روی زانوی خم شده اتفاق میفتد. در این حالات شکستگی معمولا چند تکه بوده ولی قطعات شکسته شده جابجایی زیادی ندارند.
گاهی اوقات انقباض ناگهانی عضله چهارسر ران ممکن است آنقدر شدید باشد که موجب شکسته شدن کشکک شود. در این حالات استخوان کشکک دو تکه میشود و قطعات شکسته شده با یکدیگر فاصله میگیرند.

 

علائم شکستگی کشکک

 علائم عمده شامل درد و تورم شدید در جلوی زانو است. خونمردگی، ناتوانی در راست نگه داشتن زانو و ناتوانی در راه رفتن نیز از دیگر علائم است. اگر شکستگی بر اثر ضربه مستقیم به کشکک مثل زمین خوردن ایجاد شده باشد معمولا خراشیدگی پوستی در جلوی زانو دیده میشود. بدنبال شکستگی معمولا در داخل مفصل زانو خون جمع میشود که قابل لمس است. اگر کشکک به دو تکه جدا از هم تبدیل شده باشد میتوان شکاف بین دو تکه شکسته شده را از روی زانو لمس کرد.

 

      89 2
                               تصویر رادیوگرافی شکستگی استخوان کشکک


تشخیص

 رادیوگرافی ساده مهمترین وسیله برای تشخیص این شکستگی است. بندرت در بعضی افراد ممکن است استخوان کشکک دو تکه ای باشد که نباید با شکستگی اشتباه شود. در اکثر این افراد اگر از زانوی مقابل هم رادیوگرافی به عمل آید این کشکک دو تکه ای دیده میشود.

 

منبع : ایران ارتوپدی

پوکی استخوان و ارتباط آن با بیماری های دیگر

یکی از مهمترین خصیصه های استخوان استحکام آن است. در بیماری استئوپروز یا پوکی استخوان این تراکم کاهش پیدا میکند. پوکی استخوان یا استئوپوروز ممکن است بدنبال ابتلا به بیماری های دیگری ایجاد شده باشد. مهمترین این بیماری ها عبارتند از


آسم

بیماران مبتلا به آسم در خطر ابتلا به پوکی استخوان بخصوص در ستون مهره هستند. این پوکی استخوان چند علت دارد
  • مصرف کورتون در این بیماران میتواند منجر به پوکی استخوان شود
  • بسیاری از مبتلایان به آسم از ترس داشتن آلرژی به شیر و دیگر لبنیات از مصرف این موارد امتناع میکنند و مصرف کم لبنیات منجر به پوکی استخوان میشود
  • در بعضی از مبتلایان به آسم فعالیت های بدنی و ورزشی موجب بروز حمله آسمی و افزایش تنگی نفس میشود. به همین علت بسیاری از مبتلایان به آسم فعالیت های بدنی محدودی دارند و همین موضوع میتواند منجر به کاهش تراکم استخوان ها و بروز پوکی استخوان شود
       2213
                       پوکی استخوان                                       طبیعی

دیابت

در مبتلایان به دیابت نوع یک احتمال پوکی استخوان بیشتر است. به نظر میرسد این کاهش تراکم استخوان به علت کم بودن سطح انسولین در این بیماران است. انسولین یک نوع هورمون رشد محسوب شده و موجب افزایش تراکم استخوان میشود.

مبتلایان به دیابت نوع دو هم معمولا فعالیت بدنی اندکی دارند و این کاهش در سطح فعالیت های بدنی و ورزشی میتواند منجر به بروز پوکی استخوان شود


روماتیسم

در مبتلایان به روماتیسم بخصوص آرتریت روماتوئید احتمال پوکی استخوان بیشتر است. مهمترین علل آن عبارتند از

  • در بسیاری از این بیماران مصرف کورتون جزئی از درمان است و این دارو میتواند موجب بروز پوکی استخوان شود
  • بسیاری از بیماران مبتلا به روماتیسم مفصلی فعالیت های بدنی و ورزشی کمی دارند و این کاهش در سطح فعالیت های بدنی میتواند منجر به پوکی استخوان شود
  • خود روماتیسم مفصلی میتواند موجب کاهش تراکم استخوان ها بخصوص در اطراف مفاصل شود

احتمال بروز پوکی استخوان در مبتلایان به بیماری های زیر هم زیاد است
  • سرطان سینه
  • سرطان پروستات
  • بی اشتهایی عصبی
  • بیماری سلیاک
  • بیماری های التهابی روده
  • عدم تحمل به لاکتوز
  • بیماری لوپوس

منبع : ایران ارتوپدی

تردمیل ودرد زانو


اگر درد زانو مربوط به آرتروز باشد (که خود آرتروز هم یکی از عوارض چاقی است)، کاهش وزن می‌تواند به فرونشاندن آن کمک کند.

دردهای آرتروز جزو دردهای مزمن در سنین بالا هستند و  کاهش وزن یکی از پیشنهادهای ما برای این دسته از افراد است.

 

البته نوع ورزشی که به این افراد داده می‌شود معمولا هوازی بوده و بیشتر از نوع  راه رفتن است. در صورتی که فرد درد شدید و محدودیت‌ تعادلی دارد و نمی‌تواند راه برود، استفاده از تردمیل را به وی توصیه می‌کنیم. استفاده از دوچرخه نیز ممکن است، اما دوچرخه باید برای هر فردی به طور جداگانه تنظیم شود، در غیر این صورت درد زانو را تشدید خواهد کرد.

 

بیشترین نوع ورزش توصیه ‌شده، همان راه رفتن یا پیاده‌روی روی تردمیل است.

در کنار آن، برخی ورزش‌ها برای تقویت عضلات ران ، به ویژه عضلات چهارسر و عضلات پشت ران به فرد داده می‌شود که به کاهش درد زانوی وی کمک خواهد کرد.

میزان پیاده‌روی را باید از ۲۰ دقیقه در روز آغاز کرد و به تدریج افزایش داد تا حداکثر به ۶۰ دقیقه در روز برسد. این تمرین باید ۵ تا ۶ روز در هفته انجام شود.

توصیه سوم من به کسانی که درد زانو دارند، انجام حرکات کششی در رابطه با زانو و عضلات پشت ران و مچ پا است که در کنار انجام ورزش هوازی و تمرینات تقویتی می‌تواند هم احتمال سقوط و هم احساس درد را کاهش دهد.

توجه به این نکته لازم است که وقتی برای یک فرد مبتلا به درد زانو نسخه پزشکی نوشته می‌شود، توصیه می‌کنیم همیشه راه رفتن روی تردمیل را از کم شروع کرده و به تدریج افزایش دهد. ابتدا در حداقل سرعت از ۵/۲ دقیقه شروع کرده و به تدریج زمان را افزایش دهد تا به ۶۰ دقیقه برسد و وقتی زمان به حد مطلوب رسید، سرعت را افزایش داده و بعد از رسیدن سرعت به حد مطلوب، شیب تردمیل را افزایش دهد.

پیشنهاد می‌کنم قبل از شروع تمرینات ورزشی، حتما با متخصص طب ورزشی مشورت کنید تا بر حسب شرایط خاص هر فرد، نسخه ویژه‌ای برای ورزش او نوشته و نحوه انجام تمرینات را برای او کاملا توضیح داد



کاربرد فیزیوتراپی

فیزیوتراپی در بیماری های اعصاب

با توجه به اینکه در بیماران اعصاب، عضلات بیمار گرفتار می شوند. فیزیوتراپی جهت تقویت عضله و راه اندازی بیمار موثر می باشد و از جمله این بیماری ها عبارتند از : بیماری های عفونی مغز یا سیستم عصبی مثل آبسه مغزی، سرخجه، سیفلیس، مننژیت، فلج اطفال و غیره. و بیماری های عروق مغز مثل سکته مغزی، تومورهای سیستم عصبی مثل تومور مغز، تومور مخچه، تومورهای نخاع و ضایعات دیگر همچون: ضایعات نخاع، ضایعات اعصاب و اعصاب محیطی و غیره.

فیزیوتراپی در اطفال

قریب به ۱۰% از کودکانی که به دنیا می آیند دچار نوعی از معلولیت می باشند که با فیزیوتراپی به موقع می توان در معلولیت موجود اقدامات موثری را انجام داد و از جمله این معلولیت ها عبارتند از : فلج مغزی، فلج اطفال، فلج زایمانی (ارب پالزی)، تور تیکولی (کودکانی که با گردن کج به دنیا می آیند)، اختلال در مچ پا (مثل کف پای صاف، و پا چنبری و غیره).

فیزیوتراپی در بیماری های زنان

فیزیوتراپی در بیماری های زنان را با هدف کاهش درد و از بین بردن برخی عفونت ها و چسبندگی ها که در بافت های مختلف دستگاه تناسلی ایجاد می شود و نیز تقویت عضلات ناحیه شکم و اطراف لگن انجام داد و از جمله این موارد عبارتند از : کمر درد که منشا آن بیماری های زنان است، ضعف عضلات ناحیه شکم و لگن و بیمار های التهابی و در برخی از جراحی های دستگاه تناسلی زنان و غیره.

فیزیوتراپی در اعمال جراحی

حال عمومی بیماران و جلوگیری از ایجاد و کنترل و حفظ دامنه حرکات مفاصل اطراف محل عمل برای از بین بردن درد و جسبندگی و محدودیت حرکتی می توان از فیزیوتراپی استفاده کرد و از جمله موارد آن عبارتند از : سوختگی ها و در برخی اعمال جراحی در ناحیه فک و صورت و غیره.

فیزیوتراپی در بیماری های پوستی

در بیماری های پوستی می توان با کاهش درد به بهبودی سریع و بهتر صدمات پوستی کمک کرد و از جمله این بیماری های پوستی عبارتند از: سوختگی پوست و زنا و آکنه و لوپوس و در اعمال جراحی پلاستیک و اعمالی که برای زیبایی انجام می شود با کنترل چسبندگی محل عمل و غیره.

فیزیوتراپی در بیماران بستری در بخش های بیمارستان

با توجه به اینکه وقتی بیماران عزیز در بیمارستان بستری می شوند از هر گونه حرکت عاجزند که به دنبال آن خشکی مفاصل و ضعف عضلات و نیز تجمع ترشحات درریه آنها و نیز بیماریهای زخم بستر آنها را تهدید می کند و برای پیشگیری از بوجود آوردن این مشکلات لازم است بعد از تجویز پزشک هر روز حداقل یک نوبت فیزیوتراپیست با انجام حرکات فعال و غیرفعال و نیز تمرینات تنفسی و همچنین با ارائه راهنمایی های لازم از به وجود آوردن گرفتاری بیشتر پیشگیری می کند و زمینه لازم برای توانبخشی بیمار را فراهم می کند.

فیزیوتراپی در بیماری های قلبی و تنفسی

فیزیوتراپی در بیماران تنفسی شامل اصلاح الگوی تنفسی تقویت عضلات سیستم تنفسی و تخلیه ترشحات داخل ریه و مجاری تنفسی و همچنین تحریک رفلکس سرفه و آموزش روش های تنفسی و تمرینات تنفسی می باشد و همچنین آموزش وضعیت های خاص برای تخلیه ترشحات از ریه می باشد و برای درمانی در بیمارستان قلبی شامل : بهبودی وضعیت بیمار و نیز افزایش کارایی سیستم قلبی عروقی که از جمله موارد قلبی ِ تنفسی عبارتند از : جراحی در ناحیه قفسه سینه ، ضعف در عضلات سیستم تنفسی، شکستگی دنده ها، بیماری های تنفسی مثل پنومونی یا ذات الریه، آمبولی ریه، آبسه ریه، برونشکتازی، آتلکتازی، برونشیت مزمن، آمفیزم و آسم و سرطان عناصر تنفسی و غیره . و نیز بیماری هایی همچون ایسکمی قلبی، ترومبوفلبیت، واریس و غیره.

فیزیوتراپی در سالمندان

با توجه به اینکه سالمندان عزیز با بالا رفتن سن و کاهش فعالیت روزانه دچار ضعف و ناتوانی می شوند لازم است زیر نظر فیزیوتراپیست ماهر به حرکت ورزشی ادامه داده و از بروز مشکلات پیشگیری نمایند. در پایان اشاره به این نکته ضروری است که یکی از دلایل ثمر بخش بودن درمان بیماران در کشور های پیشرفته وجود ارتباط تنگاتنگ بین پزشک معالج از قبیل: جراح ارتوپد، جراح اعصاب، داخل اعصاب، متخصص روماتولوژی، متخصص قلب و عروق  و متخصص ریه و جراح و … با سایر کادر درمان همچون تیم توانبخشی (فیزیوتراپیست) می باشد بنابرین اگر روزی بتوانیم بین پزشک معالج و فیزیوتراپیست ارتباط تنگاتنگ درمانی را بیش از پیش تقویت کنیم فیزیوتراپی می تواند گام بلندی را در درمان فیزیکی بیماران سکته مغزی، فلج اندام ها، آرتروز زانو ، ضایعات مفاصل و ستون فقرات و عوارض شکستگی، ضایعات نخاعی ،  بیماران قلبی و عروقی و ریوی و … بردارد.


کیست پشت زانو چیست؟

تجمع مایع مفصلی در پشت زانو را به  نام کیست بیکر (Baker’s cyst) می خوانند. این مایع مفصلی کمک می کند تا پا به راحتی  حرکت کند و اصطکاک بین مفاصل زانو را کاهش می دهد.

علل کیست بیکر

این کیست به علت ورم زانو رخ می دهد. ورم در اثر افزایش مایع مفصلی زانو بوجود  می آید.

هنگامی که فشار وارده بر زانو زیاد و طولانی مدت باشد، در قسمت پشت زانو، مایعی  جمع می شود و موجب ورم می گردد.

این کیست معمولا در اثر مشکلات زیر بوجود می آید:

- آسیب غضروف زانو

- آرتروز  زانو (در افراد مسن)

- آرتریت  روماتوئید

- دیگر مشکلات زانو

علائم کیست بیکر

- علائم بعد از فعالیت بدنی و یا بعد از ایستادن طولانی مدت ممکن است بدتر  شوند.

- یک کیست بزرگ ممکن است باعث ناراحتی و یا احساس سفتی در پشت زانو شود.

- – هنگامی که می ایستید و یا خم می شوید، درد پشت زانو بدتر می شود.

- پشت زانو ممکن است بدون درد باشد و یا درد همراه با ورم داشته باشد. ممکن است  کیست را همانند یک بادکنک پر از آب احساس کنید.

برخی مواقع، کیست ممکن است پاره شود و مایع به درون بافت ساق  پا برود و باعث ورم، درد، قرمزی و و کبودی در پشت زانو و ساق پا شود

بسیار مهم است که بدانید که درد و  ورم بر اثر کیست بیکر رخ داده است یا لخته شدن خون.

لخته خون (ترومبوز وریدی عمقی) نیز باعث درد، ورم و کبودی در پشت زانو و ساق پا می شود.

لخته خونی می تواند خطرناک باشد. لذا برای تشخیص علت ورم و درد پشت زانو و ساق  پا به پزشک مراجعه کنید.

راه های تشخیص کیست  بیکر

پزشک ، پشت زانو را برای یافتن توده سفتی معاینه می کند.

اندازه کیست و میزان درد را می توان با توجه به محدودیت حرکت سنجید.

برخی مواقع، علائم پارگی غضروف زانو نیز وجود دارد.

- تابش نور به کیست، می تواند نشان دهد که کیست پر از مایع است.

- اگر توده به سرعت رشد کند و یا دارای درد شدید شبانه باشید و یا تب داشته  باشید، بهتر است آزمایشات مختلفی را انجام دهید تا مطمئن شوید تومورهای دیگری  ندارید.

- اشعه X نمی تواند کیست و یا پارگی غضروف زانو را نشان دهد، اما می تواند سایر  مشکلاتی که ممکن است وجود داشته باشد را نشان دهد، از قبیل آرتریت.

- با MRI می توان کیست و یا پارگی غضروف زانو را دید

درمان کیست بیکر

- اگر کیست به علت آرتریت و یا پارگی غضروف زانو بوجود آمده باشد، باید این  مشکلات را درمان کرد.

- معمولا کیست برداشته نمی شود، چرا که می تواند برگردد. اما اگر کیست بسیار  بزرگ باشد و باعث عوارض زیادی گردد، می توان کیست را توسط جراحی برداشت.

جراحی ممکن است باعث تخریب عروق خونی و اعصاب گردد.

- اگر کیست از بین نرود و یا درد زیادی داشته باشد، می توان مایع درون کیست را  توسط سوزنی بیرون آورد و به اصطلاح آن را خشک کرد.

- داروهای  استروئیدی نیز ممکن است برای کاهش ورم در زانو تزریق شوند.

- همچنین ممکن است نیاز به عصا و یا بستن زانو توسط بریس (آتل) داشته باشید.

درمان خانگی کیست  بیکر

- تا جایی که می توانید به زانوی خود استراحت دهید. از عصا و چوب زیر بغل  استفاده کنید، با استفاده از این وسایل به زانوی خود استراحت دهید.

- از داروهای  مسکن برای کاهش درد و ورم استفاده کنید.

- اگر اطراف زانو را بانداژ کرده اید، باند را آنقدر محکم نبندید که ساق پا را  بی حس کند و موجب ورم در زیر بانداژ گردد.

- از پزشک خود بپرسید آیا وزنتان را باید کم کنید یا نه، زیرا اگر وزن زیاد  باشد، فشار زیادی را بر زانوی شما وارد می آورد.

- تمرینات ورزشی آرام و تقویت عضلات اطراف زانو نیز ممکن است به کاهش علائم کمک  کند.

- یخ را در محل درد قرار دهید.

- پاهای خود را در سطحی بالاتر قرار دهید، مخصوصا شب ها.