وبلاگ شخصی دکتر امیرهوشنگ واحدی

دکتر امیر هوشنگ واحدی متخصص طب فیزیکی و توابخشی، درمان بیماریهای ستون فقرات، عصبی، عضلانی و مفصلی و ... مطب کرج، جهانشهر-روبروی بیمارستان مدنی

وبلاگ شخصی دکتر امیرهوشنگ واحدی

دکتر امیر هوشنگ واحدی متخصص طب فیزیکی و توابخشی، درمان بیماریهای ستون فقرات، عصبی، عضلانی و مفصلی و ... مطب کرج، جهانشهر-روبروی بیمارستان مدنی

درمان دارویی پوکی استخوان یا استئوپوروز 2

از مهمترین داروهایی که از آنها در درمان پوکی استخوان استفاده میشود بیس فسفونات ها هستند. بیس فسفونات ها مانع بازجذب کلسیم از استخوان ها به توسط سلول های استئوکلاست میشوند. مهمترین این داروها عبارتند از

 

آلندرونات

آلندرونات Alendronate جزو دسته بیس فسفونات ها Bisphosphonate است. از آن با نام تجاری فوزاماکس Fosamax هم در پیشگیری و هم در درمان پوکی استخوان در زنان و مردان استفاده میشود. آلندورنات در درمان پوکی استخوان ناشی از مصرف کورتون هم موثر است. مصرف آلندرونات میتواند تراکم استخوان را افزایش داده و احتمال بروز شکستگی در ستون مهره و لگن را کاهش میدهد.

این دارو را میتوان بصورت قرص های 10 میلیگرمی روزانه و یا قرص های 70 میلیگرمی هفتگی مصرف کرد. آلندرونات را باید صبح ها بلافاصله بعد از بلند شدن از خواب و با شکم خالی و با یک لیوان پر از آب خورد و تا نیم ساعت بعد از مصرف آن نباید چیز دیگری خورده شود. در این نیم ساعت بیمار باید در حالت نشسته و یا سرپا باشد

      2215

ریزدرونات

ریزدرونات داروی دیگر از خانواده بیس فسفونات ها است. از ریزدرونات Risedronate با نام تجاری فوزاماکس هم در پیشگیری و هم در درمان پوکی استخوان در زنام و مردان استفاده میشود. ریزدرونات در درمان پوکی استخوان ناشی از مصرف کورتون هم موثر است.این دارو میتواند تراکم استخوان را افزایش داده و احتمال بروز شکستگی در ستون مهره و لگن را کاهش میدهد.

ریزدورنات را میتوان بصورت قرص های 5 میلیگرمی روزانه و یا قرص های 35 میلیگرمی هفتگی و یا قرص های 150 میلیگرمی ماهانه مصرف کرد. طریقه مصرف آن مانند آلندورنات است.

مهمترین عوارض احتمالی مصرف بیس فسفونات ها درد استخوان، مفصل یا عضله و تهوع، مشکل بلع، سوزش سر سینه و زخم معده است.

زولدرونیک اسید

زولدرونیک اسید Zoledronic acid با نام تجاری رکلاست Reclast از دیگر داروهای خانواده بیس فسفونات است که در درمان پوکی استخوان بکار میرود. این دارو تزریقی است و بصورت سالی یک بار استفاده میشود. زولدرونیک اسید میتواند تراکم استخوان را افزایش داده و احتمال بروز شکستگی در ستون مهره و لگن را کاهش میدهد.

آمپول های 5 میلیگرمی این دارو بصورت تزریقی و در عرض 15 دقیقه تزریق میشود. قبل از تزریق این دارو باید با اندازه گیری سطح کراتینین و کلسیم خون از طبیعی بودن آنها مطمئن شد.


 

منبع : ایران ارتوپدی

درمان دارویی پوکی استخوان یا استئوپوروز 1



پوکی استخوان از مهمترین بیماری های انسان است. اهمیت این بیماری در دو نکته اساسی است. یکی اینکه پوکی استخوان بیماری شایعی است و افراد بسیاری بخصوص در سنین بالا به آن مبتلا هستند. نکته مهم دیگر عارضه مهم آن یعنی شکستگی است. شکستگی لگن سالانه موجب تحمیل هزینه های زیادی به اقتصاد کشورها میشود.

مهمترین راه در کنترل این بیماری پیشگیری از آن است. با این حال در صورت بروز بیماری، نیاز به درمان آن وجود دارد.

اساسی ترین درمان پوکی استخوان استفاده از مقادیر کافی کلسیم و ویتامین دی است. تمام بیماران مبتلا به پوکی استخوان باید مکمل های دارویی کلسیم و ویتامین دی دریافت کنند. همراه با این دو مکمل، پزشک معالج معمولا از یک داروی ضد پوکی استخوان هم استفاده میکند.

داروهایی که در درمان پوکی استخوان یا استئوپوروز بکار میروند به دو دسته کلی تقسیم میشوند. این دسته بندی برپایه پدیده ریمودلینگ Remodeling است.

     2214
                          پوکی استخوان                                استخوان سالم
 

توضیح این پدیده (ریمودلینگ) اینست که استخوان یک بافت زنده بوده و مرتبا در حال تغییر است. سلولهای استئوکلاست که در بافت استخوان قرار دارند مرتبا در حال جذب و خوردن آن هستند و سلول های دیگر بنام استئوبلاست مرتبا استخوان جدید میسازند. این دو روند جذب و تولید معمولا با هم هماهنگ هستند. با این حال دوران کودکی و نوجوانی تولید بیش از جذب است و در دوران پیری شدت جذب بیشر از تولید میشود ولی در هیچ سنی هیچ کام از روند های تولید و جذب متوقف نمیشود و فقط درصد آنها تغییر میکند.

بر اساس این پدیده داروهای ضد پوکی استخوان دو دسته هستند.
  • داروهایی که مانع جذب استخوان میشوند مانند بیس فسفونات ها، کلسیتونین، دنوزوماب، استروژن و مهار کننده های استروژن
  • داروهایی که تولید استخوان را افزایش میدهند مانند تری پاراتید که نوعی هورمون پاراتیروئید است

از بین این داروها قویترین آنها بیس فسفونات ها هستند. اثر کلسیتونین و مهار کننده های استروژن (رالوکسیفن) کمتر است.


 

منبع : ایران ارتوپدی

آمیوتروفیک لترال اسکلروزیس


آمیوتروفیک لترال اسکلروزیس یا آ ال اس ALS
•    تعریف
آمیوتروفیک لترال اسکلروزیس ALS) ( شایع ترین شکل بیماری تخریب کننده  نورون های حرکتی است. بیماری با تخریب پیشرونده نورون های حرکتی در طناب نخاعی، ساقه مغز و کورتکس حرکتی نهایتا منجر به ضعف و ناتوانی می شود.  میزان بروز سالیانه بیماری ۰٫۴ _۱٫۷۶ در صد هزار نفر است.انتشار بیماری تقریبا در سراسر دنیا یکنواخت است. مردان تقریبا دو برابر زنان درگیر می شوند. بیشتر  بیماران در سن بیش از ۴۵ سال علامتدار می شوند. با افزایش سن بروز بیماری در هر دهه افزایش پیدا می کند. میانگین حیات ۳-۵ سال است.
علت بیماری تاکنون ناشناخته است. در حدود ۱۰% موارد بیماری بصورت خانوادگی منتقل می شود که یکی از علل آن را جهش در ژن سوپراکسیداز می دانند.
•    علاﺋم و نشانه ها
  • شروع بیماری بصورت ضعف در عضلات یکی از اندام های فوقانی یا تحتانی یا عضلات حنجره و زبان است.
  • بیماری با سیری پیشرونده سایر اندام ها را بصورت همزمان یا پشت سر هم درگیر می کند.
  • لرزش های کوچک عضلانی که از روی اندام قابل مشاهده است.
  • کرامپ و پرش های عضلانی اندام ها
  • سفتی و اسپاسم عضلانی
  • زمین خوردن های مکرر و عدم حفظ تعادل حین راه رفتن
  • لاغری دست ها و پاها
  • ضعف اندام ها
  • کاهش توده عضلانی
  • لرزش های کوچک در زبان
  • اختلالات بلع
  • اختلالات تکلم
  • خنده و گریه های بدون علت و غیر قابل کنترل
  • کاهش وزن
  • عفونتهای مکرر تنفسی
  • بیمار حتی در آخرین مراحل بیماری خود هم، دچار  اختلالات اسفنکتری ( بی اختیاری ادرار و مدفوع) یا هرگونه علائم درگیری حسی  نخواهد شد.
•    تشخیص
تشخیص بیماری براساس مجموعه ای از علاﺋم بالینی و چندین تست پاراکینیکی و با نظر پزشک متخصص مغز و اعصاب گذاشته می شود.
•    درمان
تاکنون، درمان قطعی برای این بیماری وجود ندارد و فقط درمان های حمایتی برای تسکین علاﺋم بیمار تجویز می شود.تنها داروی اختصاصی ساخته شده برای این بیماری Relutek(Riluzole) است.این دارو در اغلب موارد سیر بیماری را کندتر کرده و طول عمر فرد را افزایش می دهد.
هم چنین بیماران طبق نظر پزشک معالج خود، می توانند از درمان های حمایتی مانند فیزیوتراپی و کاردرمانی بهره مند شوند.

آتاکسی فردریش


آتاکسی فردریش یا اف ای FA
•    تعریف
آتاکسی فردریش(FA)یک بیماری پیشرونده و نادر است که شایعترین علت ارثی اختلالات آتاکسی بشمار می آید. آتاکسی به حالت عدم تعادل و هماهنگی بدترکیب در حالت ایستادن و حرکات دست و پا گفته می شود؛ آتاکسی به عنوان نشانه در بیماریهای متفاوتی وجود دارد. آتاکسی فردریش نتیجه تحلیل و از بین رفتن رشته های عصبی حسی در نخاع است؛ این رشته ها بطور اختصاصی با مخچه در ارتباطند  تا هماهنگی حرکات اندام ها را تنظیم کنند. با تحلیل تدریجی این رشته ها، نخاع هم باریک تر می شود.
شیوع بیماری ۱ در ۵۰۰۰۰ هزار نفر است و در شمال اروپا انتشار بیشتری دارد. سفید پوستان بیشتر در معرض   FA قرار دارند.  FA مردان و زنان را بصورت برابر مبتلا می کند اما زنان پیش آگهی بهتری نسبت به مردان دارند و طول عمر آنها پس از ابتلا، حدود ۲۰ سال بیشتر از مردان است. بطور معمول اولین نشانه های بیماری بین سنین ۵ تا ۱۵ سال تظاهر می یابند، اگرچه تظاهر زودرس در سن ۱۸ ماهگی و دیررس در سن ۳۰ سالگی هم گزارش شده است. بیماری با تخریب پیشرونده رشته های عصبی حسی، نهایتا منجر به ضعف و ناتوانی می شود. شایعترین علت مرگ بیماران اختلالات قلبی است. مطالعات نشان می دهد که تظاهر زودرس بیماری در سنین پایین تر پیشرونده نبوده و علایم در مرحله ای متوقف خواهد شد.
•    علاﺋم و نشانه ها
لزوما کلیه علاﺋم در یک فرد تظاهر نمی کنند:
  • بطور معمول اولین علامت سختی در راه رفتن است، آتاکسی به آرامی پیشرفت کرده و کم-کم دست ها، پاها و تنه را درگیر می کند. بطور کلی ضعف در اندام های تحتانی شدیدتر است.
  • از دست رفتن هماهنگی حرکات نهایتا منجر به زمین خوردگی مکرر در بیمار می شود.
  • با پیشرفت بیماری بتدریج حس اندام ها کاهش پیدا می کند.
  • مرحله بعد تغییر شکل کف پاهاست، که با خم شدن غیرارادی انگشتان پا و پیدایش انگشتان چکشی، و چرخش کف پا بداخل خود را نشان می دهد. اگرچه گاهی دفرمیتی کف پا می-تواند اولین تظاهر بیماری باشد.
  • آسبب بینایی با حرکات افقی سریع و غیر ارادی چشم آغاز شده و تا تاری دید و نهایتا تحلیل عصب بینایی (در ۲۵%) موارد ادامه می یابد.
  • آسیب شنوایی تا ناشنوایی کامل در برخی موارد
  • اختلال بلع
  • اختلال در تکلم و بریده بریده سخن گفتن
  • بیشتر افراد مبتلا به آتاکسی فردریش دچار یک انحنای یک طرفه در ستون مهره ها)اسکولیوز) می-شوند که در صورت شدید بودن ممکن است تنفس فرد را مختل کند.
  • اختلالات قلبی، بصورت اختلالات ریتم قلبی، افزایش تعداد ضربان قلبی و احساس تپش قلب و کاردیومیوپاتی هیپرتروفیک که در ۹۱% موارد وجود دارد.
  • افزایش قندخون، در ۲۰% موارد وجود دارد که ۱۰% آنها تا پیدایش دیابت پیشرفت می کند.
سایر علاﺋم بصورت تنگی و کوتاهی نفس، درد قفسه سینه و…
•    تشخیص
تشخیص بیماری براساس مجموعه ای از علاﺋم بالینی و چندین تست پاراکینیکی و با نظر پزشک متخصص مغز و اعصاب گذاشته می شود.
•    درمان
تاکنون، درمان قطعی برای این بیماری وجود ندارد. اگرچه، از درمانهای کمکی برای کاهش علاﺋم و حفظ عملکرد معمولی فرد استفاده می شود. از روش های جراحی جهت اصلاح دفرمیتی کف پا و اصلاح انحنای کمر، می توان بهره جست. ورزش درمانی ممکن است در طولانی کردن مدت استفاده از عضلات موثر باشد. متاسفانه با پیشرفت علاﺋم بیمار مجبور به استفاده از وسایل کمک حرکتی مانند ویل چر، واکر و… خواهد بود.


منبع :
بنیاد بیماری های نادر

سندروم پلیکا موجب درد و صدا در زانو میشود

سندروم پلیکا Plica syndrome بیماری است که در آن یک پرده به نام پلیکا در درون زانو که درحالت معمولی مشکلی ایجاد نمیکند منشا بروز درد در زانو میشود.

 

 

آناتومی

    354 1
                پیکان سبز رنگ محل پلیکا را نشان میدهد

مفصل زانو از کنار هم قرار گرفتن استخوان ران در بالا و استخوان درشت نی در پایین درست شده است. دور تا دور استخوان های تشکیل دهنده مفصل به توسط یک پرده کلفت بافتی به نام کپسول مفصلی پوشیده شده است. کپسول مفصلی تا حد زیادی در پایداری مفصل زانو موثر است. سطح داخلی کپسول مفصل زانو یک پرده بافتی نازک به نام بافت سینوویال وجود دارد. این بافت از سلول هایی تشکیل شده که مسئول ترشح مایع مفصلی هستند.

لایه سینوویال در واقع مانند یک پارچه آستری میماند که خیاط لایه ای از آن را در درون یک کت قرار میدهد. گاهی اوقات قسمتی از این پرده یا لایه سینوویال به درون فضای مفصلی چین میخورد و یک پلیسه را درست میکند. این چین یا پلیسه مانند پرده نازکی به درون فضای مفصلی برجسته میشود. به این پلیسه، پلیکا Plica هم میگویند. پلیکا معمولا در قسمت داخلی زانو است یعنی قسمتی از زانو که نزدیک به زانوی مقابل است.

 

 

پلیکا چگونه موجب درد زانو میشود

پلیکا در حالت معمولی مشکلی برای زانو ایجاد نمیکند ولی گاهی بر اثر فعالیت های بدنی خاص و حرکات مداوم در زانو این پرده تحریک میشود. حرکاتی که در آن ها زانو مکرراً خم و راست میشود مانند دویدن و دوچرخه سواری و یا زیاد از پله بالا و پایین رفتن میتواند موجب ساییده شدن مداوم پرده پلیکا به سطح داخلی زانو شده و آن را تحریک و ملتهب کند.

گاهی اوقات بر اثر یک ضربه ناگهانی به زانو (مثلا افتادن از بلندی یا برخورد زانو به داشبورد اتومبیل در حین تصادف) پلیکا تحت کشش ناگهانی قرار گرفته و ملتهب و متورم میشود. بعد از مدتی این التهاب فروکش میکند ولی بافت سینوویال پلیکا کلفت میشود. این پلیکای کلفت شده بیشتر مستعد آسیب بوده و موجب میشود بعد ها بیمار حتی با ضربات و یا فعالیت های خفیف تر دچار التهاب پلیکا و در نتیجه درد زانو شود.

 

 

علائم سندروم پلیکا چیست

     354 2
        پیکان سیاه رنگ محل پلیکا را نشان میدهد

مهمترین علامت سندروم پلیکا درد زانو است. همچنین موقع خم کردن زانو ممکن است یک تقه یا کلیک در درون زانو احساس شود. این تقه یا کلیک ناشی از مالیده شدن پلیکا بر روی سطح کندیل استخوان ران در درون مفصل زانو است. بندرت ممکن است التهاب پلیکا موجب تورم زانو هم بشود.

تشخیص سندروم پلیکا با توجه پزشک به سخنان بیمار و معاینه داده میشود. پزشک معالج ممکن است برای کمک به تشخیص و بررسی بیشتر از روش های تصویر برداری مانند رادیوگرافی ساده، سی تی اسکن و ام آر آی استفاده کند. تشخیص قطعی این بیماری معمولا با استفاده از آرتروسکوپ و دیدن مستقیم داخل مفصل زانو است.

 

 

درمان سندروم پلیکا چیست

مهمترین اقدامات درمانی برای سندروم پلیکا عبارتند ار

  • اجتناب از انجام فعالیت هایی که درد را بیشتر میکنند
  • استفاده ار داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی
  • سرد کردن موضع درد

در صورتیکه اقدامات فوق نتوانند درد بیمار را کاهش دهند پزشک ارتوپد با استفاده از آرتروسکوپ عامل مولد درد یعنی پلیکا را از زانو خارج میکند.


منبع : ایران ارتوپدی