منیسک دیسکی شکل نوعی تغییر شکل مادرزادی منیسک

منیسک دیسکی Discoid meniscus یک شکل غیر طبیعی منیسک است و این منیسک به خاطر همین شکل غیر طبیعی که دارد بیشتر از معمول در خطر آسیب قرار دارد. منیسک در زمان تولد به شکل حلقوی است و با رشد بچه شکل آن بتدریج بصورت حرف C انگلیسی درمیاید. در منیسک دیسکی شکل این تغییر در منیسک خارجی زانو ایجاد نشده و منیسک بشکل همان حلقه یا دیسک باقی میماند. این تغییر شکل منیسک در 5-3 درصد افراد جامعه وجود داشته و در 20 درصد موارد دو طرفه است.                  تفاوت منیسک طبیعی و منیسک دیسکی شکل   منیسک زانوی خیلی از افراد دیسکی است ولی در تمام طول عمرشان متوجه آن نمیشوند و مشکلی هم ندارند ولی در تعدادی از افراد منیسک دیسکی شکل مشکلاتی را بوجود میاورد که این مشکلات معمولا در بچگی شروع میشود. خود منیسک دیسکی شکل به خودی خود علامتی ندارد ولی راحت تر از منیسک طبیعی پاره میشود و این پاره شدن موجب بروز علائم درد و تورم و قفل شدن زانو میشود. سه نوع منیسک دیسکی وجود دارد ناکامل : در این نوع، منیسک کمی کلفت تر و پهن تر از معمول است کامل : در ان نوع، منیسک به شکل یک صفحه گرد و مدور بوده و بطور کامل سطح پلاتوی تیبیا را میپوشاند منیسک پر تحرک Hypermobile : در این نوع، رباطی که دورادور منیسک را به پلاتوی تیبیا متصل میکند وجود ندارد. بنابراین منیسک به راحتی در داخل مفصل حرکت میکند و میتواند موجب درد و قفل شدن مفصل زانو و ایجاد صدا در مفصل شود منیسک دیسکی بیش از منیسک طبیعی در معرض اسیب است. این منیسک ها بیشتر از معمول در درون مفصل گیر میکنند و بیشتر از معمول پاره میشوند. گرچه آسیب دیدن این منیسک ها معمولا به دنبال حرکات چرخشی زانو ایجاد میشود ولی بسیاری از بچه های مبتلا به این بیماری بدون داشتن صابقه ضربه خاص به زانو دچار قفل شدن و صدا دادن مفصل زانو میشوند. علائم منیسک دیسکی شکل شایعترین علامت منیسک دیسکی شکل زانو صدا دادن مفصل زانو بصورت تقه کردن در حین راه رفتن و در سنین حدود 8-6 سالگی است. این صدا معمولا در انتهای حرکت زانو و در حین کاملا صاف کردن مفصل احساس شده و یا جتی شنیده میشود. تقه ممکن است بدون درد و یا همراه با درد باشد.                                              منیسک دیسکی شکل                  منیسک طبیعی گاهی هم شروع علائم بیماری در نوجوانی و وقتی فرد درگیر فعالیت های ورزشی میشود است. منیسک دیسکی شکل معمولا بدون درد است. گاهی اوقات در این افراد بخصوص با افزایش سن زانو قفل میشود یعنی فرد نمیتواند زانوی خود را بطور کامل صاف و مستقیم و یا بطور کامل خم کند. در این حین زانو دردناک هم میشود. علائم عمده این بیماری وقتی بوجود میاید که منیسک پاره میشود و علائم کلاسیک پارگی منیسک را نشان میدهد. البته بروز علائم پارگی منیسک در این بیماران بدون ضربه خاص و بصورت تدریجی است. در این حالات علائم بیماری بصورت درد زانو، لنگش، تورم و خشکی زانو، قفل شدن و صدا دادن زانو، احساس خالی شدن زانو و ناتوانی در صاف مستقیم کردن کامل زانو است. تشخیص قطعی این بیماری معمولا با استفاده از ام آر آی است. درمان منیسک دیسکی شکل در صورتیکه منیسک دیسکی شکل مشکلی برای بیمار ایجاد نکرده باشد نیازی هم به درمان ندارد. ولی در صورت بروز علائم ذکر شده بیمار برای درمان نیاز به جراحی خواهد داشت. جراحی معمولا با استفاده از آرتروسکوپ بوده که محل پاره شده منیسک خارج میشود. منبع : ایران ارتوپدی

کیست منیسک زانو چیست

منیسک بافتی شبه غضروفی است که در داخل زانو قرار داشته و وظیفه آن اینست که مانند بالشتکی نیروهای شدید وارده به زانو را جذب کند. این بافت همچنین وظیفه دارد تا نیروها را بطور متعادلی بین سطوح مفصلی ران و درشت نی توزیع کند. منیسک همچنین سطوح مفصلی را لغزنده کرده و در تغذیه غضروف مفصلی زانو نقش دارد. تشکیل کیست منیسک بعد از پاره شدن آن اتفاق میفتد. با پاره شدن منیسک، بافت نرم کپسول مفصلی اطراف منیسک آنرا احاطه میکند. سپس داخل بافت جدیدی که در کنار منیسک پاره شده ایجاد شده است خالی شده و یک لایه از سلول های سینوویال سطح داخلی آنرا میپوشاند و با ترشح مایع سینوویال به داخل این بافت کیست تشکیل میشود. علائم کیست منیسک                                                                                            کیست منیسک مهمترین علائم کیست منیسک عبارتست از درد در روی منیسک که هنگام ایستادن بیشتر میشود برجستگی در روی منیسک که بیشتر بر روی منیسک خارجی اسنت و بنابراین بیشتر در سطح خارجی زانو دیده میشود برجستگی کیست موقعی که زانو کاملا صاف و مستقیم میشود بهتر دیده میشود گاهی کیست بدون درد است تشخیص کیست منیسک چگونه است تشخیص این بیماری معمولا بعد از صحبت پزشک با بیمار و معاینه است. در معاینه برجستگی در سطح مفصلی داخلی یا خارجی زانو دیده میشود. تشخیص قطعی بیماری با سونوگرافی و ام آر آی است. درمان درمان این بیماری در صورت وجود درد با استفاده از داروهای ضد التهابی است. بعضی اوقات پزشک محتویات کیست را با سوزن خارج میکند ولی در بسیاری اوقات بعد از مدتی مجددا داخل کیست پر از مایع میشود. مشخص نیست که آیا این کیست ها نیاز به درمان جراحی برای خارج کردن دارند یا خیر ولی در صورت تصمیم به جراحی این کار معمولا با استفاده از ارتروسکوپی انجام میشود.

منبع : ایران ارتوپدی

زانوی پرانتزی یا ژنوواروم چگونه جراحی میشود

پرانتزی بودن مفصل زانو یا ژنوواروم یکی از مشکلات شایع این مفصل بوده و تشخیص و درمان آن به عهده جراح ارتوپد است. زانوی پرانتزی چیست. آیا زانوی پرانتزی همیشه نیاز به عمل جراحی دارد. آیا ممکن است زانوی پرانتزی موجب ساییدگی زانو شود.

معمول ترین نوع جراحی این بیماری را استئوتومی بالای درشت نی High tibial osteotomy میگویند. به این معنی که پزشک جراح بعد از برش پوست، استخوان درشت نی را با وسایلی شبیه اسکنه در قسمت های بالای آن بطور کاملاٌ کنترل شده میشکند و سپس دو قطعه بالا و پایین را در امتداد مناسب قرار میدهد بطوریکه در امتداد جدید، استخوان های ران و ساق تقریباٌ در یک امتداد قرار بگیرند. سپس استخوان ها باید مدتی در این وضعیت بمانند تا به هم جوش بخورند.

برای اینکار ممکن است بعد از عمل جراحی پزشک معالج کل اندام تحتانی بیمار را از کف پا تا بالای ران گچ گیری کند تا مدتی محل شکسته شده بیحرکت مانده و جوش بخورد. البته تحمل گچ بمدت بیش از یک ماه برای بیمار مشکل است. همچنین در این روش به علت اینکه زانو مدتی بیحرکت میماند دچار قدری محدودیت حرکتی شده و عضلات ران هم ضعیف میشوند. بنابراین بیمار بعد از خارج کردن گچ باید مدتی زیر نظر فیزیوتراپ نرمش های خاصی را انجام دهد تا دامنه حرکتی مفصل زانو به حد قبلی بازگردد و عضلات اندام هم قوی شوند.

	قسمتی از استخوان که در یک ژنو واروم زانو    باید برداشته شود تا اصلاح صورت بگیرد                 در بین دو خط است	ژنوواروم قبل از جراحی	ژنووارم بعد از جراحی

روش دیگری که امروز بیشتر از آن استفاده میشود فیکس کردن قطعات به توسط پیچ و پلاک است. در این روش نیازی به گچ گیری بعد از جراحی نیست. البته ممکن است لازم شود تا بعد از چند سال پیچ و پلاک ها خارج شوند.

 
عمل جراحی استئوتومی بالای درشت نی ممکن است به دو شکل انجام شود. در یک نوع، یک قسمت مثلثی شکل از استخوان را از قسمتهای خارجی استخوان درشت نی خارج میکنند و سپس قسمت های باقیمانده را به هم نزدیک میکنند.

در نوع دیگر یک برش در قسمت داخلی استخوان درشت نی داده و استخوان های بالا و پایین را در قسمت داخل از هم دور میکنند. بعد از هر کدام از این اعمال جراحی ممکن است جراح ارتوپد، دو قطعه بالایی و پایینی استخوان را به توسط پیچ یا پلاک به یکدیگر متصل کند تا راحتتر جوش بخورند.

        ژنو واروم قبل از عمل جراحی                         استئوتومی و باز کردن استخوان                 تثبیت استخوان با پیچ و پلاک

     استئوتومی باز بالای استخوان ساق برای اصلاح پای پرانتزی            استئوتومی بسته بالای استخوان ساق برای اصلاح پای پرانتزی

منبع : ایران ارتوپدی

زانوی پرانتزی یا ژنو واروم چگونه درمان میشود.

پرانتزی بودن مفصل زانو یا ژنوواروم یکی از مشکلات شایع این مفصل بوده و تشخیص و درمان آن به عهده جراح ارتوپد است. زانوی پرانتزی چیست. آیا زانوی پرانتزی همیشه نیاز به عمل جراحی دارد. آیا ممکن است زانوی پرانتزی موجب ساییدگی زانو شود.

آناتومی مفصل زانو

از دسته مفاصلی از بدن انسان که وزن بدن را تحمل میکنند مفصل زانو بزرگترین آنها است. این مفصل از چهار استخوان تشکیل شده است. در قسمت بالا، انتهای پایینی استخوان ران Femoral bone قرار دارد. قسمت پایینی مفصل زانو از دو استخوان یعنی استخوان های درشت نی یا تیبیا Tibia و نازک نی یا فیبولا Fibula تشکیل شده است. استخوان درشت نی به خط محوری بدن ( یعنی خطی که بینی را به ناف متصل کرده و تا بین دو کف پا پایین میاید) نزدیکتر است و قسمت اعظم نیروی وزن که از تنه استخوان ران به پایین میاید از درشت نی عبور میکند.

استخوان نازک نی در خارج درشت نی قرار گرفته است. استخوان چهارم، کشکک یا پاتلا Patella است که در جلوی مفصل زانو قرار گرفته و عملا فقط با سطح جلویی قسمت پایینی استخوان ران تماس دارد. در اطراف این استخوان ها بافت های مهم دیگری مثل لیگامان ها، منیسک ها، عروق و اعصاب و پوست قرار گرفته اند.

زانوی پرانتزی چیست

در حالت عادی وقتی سر پا مستقیم می ایستید و مچ پاهایتان را به هم میچسبانید زانوهایتان هم در کنار یکدیگر قرار گرفته و فاصله کمی با هم دارند. گاهی این فاصله زیاد میشود و به نظر میرسد کل اندام های تحتانی چپ و راست بصورت دو پرانتز ( ) در کنار یکدیگر قرار گرفته اند. معمولاٌ به این تغییر شکل اندام، زانوی پرانتزی میگویند. ولی علت زانوی پرانتزی چیست.

شایعترین علت زانوی پرانتزی انحراف قسمت بالایی استخوان درشت نی است که به آن ژنو واروم Genu varum میگویند. در این عارضه تنه استخوان درشت نی به خط محوری بدن نزدیکتر میشود به عبارت دقیقتر هرچه از بالای استخوان درشت نی یا تیبیا به سمت پایین تر میاییم، میبینیم استخوان به خط محوری بدن نزدیکتر شده است. البته گاهی علت زانوی پرانتزی در تغییر شکلی است که در قسمت های پایینی تنه استخوان ران ایجاد میشود.

آیا زانوی پرانتزی من نیاز به عمل جراحی دارد

اگر تنها مشکل شما شکل زانو است جواب منفی است. شما نیاز به جراحی ندارید. اگر تغییر شکل زانوی شما همراه با درد زانو است ممکن است نیاز به جراحی داشته باشید. بگذارید قدری بیشتر مسئله را باز کنیم.

ممکن است تنها مشکل شما این باشد که از شکل پرانتزی زانوی خود ناراحت هستید ( درست مثل کسی که از شکل بینی خود ناراحت است). در این صورت جراحی اصلاح شکل زانو، برای شما حکم یک عمل جراحی زیبایی را دارد. البته در این صورت میتوانید به تصمیم خودتان از پزشک ارتوپد بخواهید زانوی شما را جراحی و صاف کند ولی باید بدانید این کار عاری از خطر نیست.

احتمال بروز مشکلات در این جراحی خود خواسته بیش از یک عمل جراحی زیبایی بینی است. این عمل جراحی، یک عمل نسبتاٌ بزرگ است و احتمال خطراتی مانند عفونت محل عمل، شکستگی استخوان، جوش نخوردن یا دیر جوش خوردن محل جراحی، آسیب به عروق یا اعصاب ناحیه عمل، لخته شدن خون در عروق ساق و یا ایجاد درد زانو بعد از جراحی وجود دارد.

همراه با زانوی پرانتزی یا ژنو واروم درد زانو هم دارم

ممکن است شما بجز تغییر شکل پرانتزی که در زانو دارید دچار درد در ناحیه زانو هم باشید. درد زانو علل بسیار متفاوتی دارد. پس متخصص ارتوپدی ابتدا علت ایجاد درد را بررسی میکند. تنها اگر علت درد زانوی شما شروع آرتروز و سائیدگی در قسمت داخلی مفصل زانو ( قسمت داخلی مفصل زانو به قسمتی میگویند که به خط محوری بدن نزدیکتر است) باشد ممکن است عمل جراحی و اصلاح شکل زانو به شما کمک کند.

در بعضی از افراد و معمولاٌ در سنین بعد از 30-20 سالگی مفصل زانو شروع به سائیدگی میکند. این ساییدگی در بعضی اوقات محدود به قسمت داخلی زانو است و قسمت خارجی آن تقریباٌ سالم باقی میماند. این بیماران معمولاٌ از درد در قسمت داخلی مفصل زانو ناراحت هستند. متاسفانه این عارضه در بسیاری اوقات پیشرونده بوده و بتدریج شدت سائیدگی و درد بیشتر شده و ممکن است تمام مفصل زانو درگیر شود. اگر این عارضه همراه با پای پرانتزی به علت ژنو واروم باشد عمل جراحی و اصلاح پای پرانتزی ممکن است به بیمار کمک کند.

کمک این جراحی اینست که با اصلاح ژنوواروم نیروی وزن که تا قبل از جراحی بیشتر به قسمت داخلی مفصل زانو اعمال میشد بطور مساوی بین قسمت های داخل و خارج زانو تقسیم شده و فشار به قسمت داخلی کمتر میشود. این کاهش فشار دو منفعت دارد. یکی اینست که درد بیمار کاهش میابد و دیگر اینکه از سرعت پیشرفت ساییدگی مفصل کاسته میشود. دقت کنید از سرعت پیشرفت کاسته میشود یعنی ممکن است ساییدگی کامل را 15-10 سال به عقب بیندازد و این به معنای آنست که بیمار میتواند سالهای بیشتری از مفصل طبیعی خودش استفاده کند و دیرتر مجبور میشود عمل جراحی تعویض مفصل زانو را انجام دهد.

آیا ممکن است شکل پرانتزی در زانو بتدریج موجب سائیدگی و آرتروز زانو شود

من فعلا زانوی پرانتزی دارم ولی دردی در زانو ندارم. آیا ممکن است با جراحی پیشگیرانه ژنوواروم، جلوی ایجاد آرتروز و ساییدگی زانو در آینده را گرفت. مشخص نیست. بعضی این عقیده را مطرح میکنند ولی هنوز کسی بطور قطع آنرا اثبات نکرده است.

منبع : ایران ارتوپدی

مفصل زانو بدنبال ضربه چگونه صدمه و آسیب میبیند

درد زانو یکی از شایعترین علل مراجعه بیماران به پزشکان و شایعترین علت مراجعه مردم به متخصصین ارتوپدی است. زانو مفصل پیچیده ای است و در واقع خود از چند مفصل تشکیل شده است و به علت همین پیچیدگی بدنبال ضربه میتواند به شکل های گوناگون آسیب ببیند. بسیاری از آسیب های زانو را میتوان با روشهای غیر جراحی درمان کرد ولی تعدادی از آنها برای بهبودی نیاز به عمل جراحی دارند.   آناتومی زانو  زانو بزرگترین مفصل بدن است. این مفصل از کنار هم قرار گرفتن سه استخوان تشکیل شده است. قسمت پایینی استخوان ران، قسمت بالایی استخوان ساق و استخوان کشکک. قسمت انتهای پایینی ران روی ساق حرکات لولایی دارد و کشکک در فرورفتگی شیار مانند پهنی که در جلوی انتهای پایینی ران قرار دارد میتواند به طرف بالا و پایین حرکت کند. مفصل زانو لیگامان های قوی دارد که استخوانها را به یکدیگر متصل میکند. این لیگامان ها مانع میشوند که استخوان های تشکیل دهنده مفصل در هر جهتی حرکت کنند. به زبان دیگر وظیفه آنها اجازه و تسهیل حرکت استخوان ها فقط در جهت های خاص است. مهم ترین جهتی که لیگامان های زانو اجازه حرکت میدهند خم و راست شدن زانو است گرچه زانو در جهات دیگر هم حرکات خفیفی دارد. زانو چهار لیگامان مهم دارد که عبارتند از:  لیگامان متقاطع قدامی یا ACL   لیگامان متقاطع خلفی یا PCL   لیگامان کلترال داخلی یا MCL  لیگامان کلترال خارجی یا LCL ساختمان دیگر زانو منیسک است. هر زانو دو منیسک داخلی و خارجی دارد که جنس آن شبیه غضروف بوده و مانند بالشتکی در بین استخوانهای ران و ساق قرار میگیرد. وظیفه منیسک ها تسهیل حرکت ران روی ساق است و شوکی را که در هنگام پریدن و راه رفتن به زانو وارد میشود جذب کرده و در واقع با قرار گرفتن بین ران و ساق مانع از این میشود تا این استخوان ها در محل مفصل مستقیما به یکدیگر ضربه وارد کنند.   آسیب های شایع زانو  آسیب های زانو از آسیب های شایع در ورزشکاران است. به همین علت متخصصین طب ورزشی باید دانش و مهارت فراوانی در درمان آسیب های زانو داشته باشند. ساختمان های بطور شایعی در حین حرکات ورزشی میتوانند دچار آسیب شوند.  لیگامان متقاطع ( صلیبی) قدامی یا ACL ( Anterior Cruciate Ligament) حرکاتی مانند تغییر ناگهانی جهت راه رفتن، توقف ناگهانی موقع دویدن یا برخورد نامناسب اندام تحتانی به زمین موقع جهیدن میتواند موجب آسیب این لیگامان شود. این آسیب میتوان بصورت کشیدگی یا پارگی های خفیف در تاندون بوده و یا میتواند بصورت پارگی کامل لیگامان باشد. در ورزش های اسکی و بسکتبال و فوتبال این آسیب ها زیاد دیده میشوند. برای مطالعه بیشتر به مقاله "رباط متقاطع جلویی ( رباط صلیبی قدامی) ACL در مفصل زانو چگونه آسیب دیده و علائم پارگی آن چیست" مراجعه کنید.  لیگامان کلترال داخلی یا MCL ( Medial Collateral Ligament) آسیب به این لیگامان معمولا به علت ضربه ایکه از طرف خارج به زانو وارد میشود بوجود آمده و معمولا در ورزش های ضربه ای مثل فوتبال دیده میشود. برای مطالعه بیشتر به مقاله "آسیب لیگامان یا رباط های کلترال (جانبی) زانو" مراجعه کنید.  لیگامان متقاطع ( صلیبی) خلفی یا PCL ( Posterior Cruciate Ligament) معمولا به علت ضربه ایکه به جلو زانو وارد میشود بوجود میاید. علت دیگر آن پیچ خوردن زانو حین ورزش است. برای مطالعه بیشتر به مقاله "پارگی رباط متقاطع خلفی ( رباط صلیبی خلفی) PCL در مفصل زانو" مراجعه کنید.  پارگی منیسک معمولا به علت چرخش ناگهانی ران روی ساق یا ایستادن ناگهانی هنگام دویدن یا تکل خوردن در حین فوتبال ایجاد میشود. برای مطالعه بیشتر به مقاله "پارگی منیسک در مفصل زانو چگونه ایجاد میشود" مراجعه کنید. باید به خاطر داشت که در بسیاری از آسیب های زانو ممکن است بیش از یک بافت آسیب ببینند مثلا ممکن است آسیب رباط جانبی داخلی همراه با آسیب رباط صلیبی قدامی و یا حتی همراه با پارگی منیسک باشد.   درمان آسیب های زانو در آسیب های خفیف معمولا درمان با استفاده از استراحت، سرما، کمپرس و بالا نگه داشتن زانو است. منظور از استراحت به زمین نگذاشتن پا و استفاده از کراچ (عصای زیر بغل) است. سرمای موضعی با استفاده از یخ میتواند تورم را کنترل کند. و بستن باند کشی در اطراف زانو برای کمپرس کردن محل آسیب میتواند مفید باشد. مهمترین اصل اینست که درمان هرچه زودتر شروع شود موثرتر است. در موارد زیر باید زود به پزشک مراجعه کرد:  اگر در موقع ضربه یک صدا یا احساس تق در زانو کردیم یا احساس کردیم زانوی ما ناگهان از زیر ران دررفته و جابجا شده است  اگر درد شدید در زانو احساس میکنیم  اگر لنگش داریم  اگر نمیتوانیم زانوی خود را حرکت بدهیم  اگر زانوی ما متورم شده است منبع : ایران ارتوپدی