نرمش های تقویتی آمپوتاسیون یا قطع عضو

بعد از انجام قطع عضو یا آمپوتاسیون فرد باید تحت نظر پزشک و فیزیوتراپ خود را آماده کند تا هرچه زودتر بتواند از اندام مصنوعی یا پروتز استفاده کند. یکی از اقداماتی که در این مرحله انجام میشود انجام نرمش های تقویتی است. بدون داشتن عضلات قوی بیمار نمیتواند از اندام مصنوعی استفاده کند. این نکته بخصوص در آمپوتاسیوبن های اندام تحتانی اهمیت دارد. در زیر نرمش های تقویتی که بعد از قطع اندام تحتانی انجام میشوند توضیح داده شده است. تعداد انجام دادن هر نرمش بسته به وضعیت بیمار متغیر بوده و به توسط پزشک و فیزیوتراپ تعیین میشود. تقویت عضله چهارسر رانLong Arc Quad : بیمار روی صندلی نشسته و هر دو پا را از زانو خم میکند. سپس با انقباض عضله چهارسر ران، مفصل زانو را کاملا صاف و مستقیم کرده و پس از چند ثانیه مجددا آن را کاملا خم میکند بالا آوردن مستقیم پا  Straight Leg Raise : بیمار به پشت دراز کشیده و زانوی سالم را خم میکند. سپس ران طرف آمپوته شده را از روی زمین بالا آورده تا زانوی آن به حد زانوی طرف مقابل برسد. زانوی طرف آمپوته باید کاملا صاف و مستقیم باشد. پس از چند ثانیه کل اندام تحتانی طرف آمپوته شده مجددا روی زمین گذاشته میشود. به پشت بردن ران Hip Extension : بیمار به شکم روی زمین میخوابد و سپس در حالیکه زانو را مستقیم نگه داشته است کل اندام تحتانی طرف آمپوته را از زمین بلند میکند تقویت چهارسر Quad Set  : بیمار روی زمین نشسته و زانوی سالم را خم میکند. سپس ران طرف آمپوته را به مدت 5 ثانیه محکم به زمین فشار میدهد انقباض همسترینگ به شکم Prone Hamstring Curls : بیمار به شکم خوابیده و زانوی طرف آمپوته را خم کرده و سپس مستقیم میکند نزدیک کردن ران ها Pillow Squeezes : بیمار نشسته و پاها را به جلو دراز میکند. یک بالشت را بین دو زانو قرار داده و سپس به مدت 5 ثانیه دو زانوی خود را با بالشت فشار میدهد دور هردن ران ها Hip Abduction : بیمار روی شانه طرف سالم خود دراز کشیده و اندام طرف آمپوته را 45 درجه بالا آورده و سپس آن را پایین میاورد پل زدن Bridge with Towel Roll : بیمار به پشت خوابیده و سپس یک پارچه رول شده را زیر زانوی طرف آمپوته قرار میدهد. سپس با انقباض عضلات باسن در طرف آمپوته سعی میکند لگن آن طرف را از زمین بلند کند. پنج ثانیه صبر کرده و سپس مجددا به حالت اول برمیگردد

منبع : ایران ارتوپدی

نرمش های کششی آمپوتاسیون یا قطع عضو در اندام تحتانی

بعد از انجام قطع عضو یا آمپوتاسیون فرد بیمار هرچه زودتر اندام خود را آماده دریافت پروتز اندام مصنوعی کند. این آمادگی مراحل مختلفی دارد که با کمک پزشک و فیزیوتراپ انجام میشود. یکی از این مراحل انجام نرمش های کششی است. یکی از مشکلات بیماران در آمپوتاسیون های اندام تحتانی تمایل مفاصل زانو و ران به خم شدن و ماندن در همان وضعیت است. این تمایل موجب میشود بیمار بعدا در راه رفتن دچار مشکل شود. برای پیشگیری از ایجاد این انحراف در مفاصل فرد باید نرمش های کششی را انجام دهد که در زیر مهمترین آنها توضیح داده میشود. نرمش های کششی مفصل زانو نرمش های کششی که در کاهش تغییر شکل مفصل زانو (خم شدن مفصل) کمک میکنند عبارتند از بیمار نشسته و هر دو اندام تحتانی خود را به جلو میکشد. با یک یا هر دو دست، ران خود را درست بالای زانو به طرف زمین فشار میدهد تا مفصل صاف تر شود. این فشار را به مدت 5 ثانیه ثابت حفظ کرده و سپس رها میکند. فیزیوتراپ با دست خود و با انجام حرکاتی سعی میکند بافت نرم پشت زانو را تحت کشش قرار داده و زانو را دوباره صاف کند. نرمش های کششی مفصل ران نرمش های کششی که در کاهش تغییر شکل مفصل ران (خم شدن مفصل) کمک میکنند عبارتند از بیمار به شکم بر روی زمین خوابیده و سعی میکند مفصل لگن را به زمین نزدیک کند یا فرد دیگری از بالا به پشت باسن وی فشاری وارد آورده تا لگن کاملا بر روی زمین تماس پیدا کرده و مفصل ران صاف شود. بیمار به پشت خوابیده و زانوی طرف سالم را کاملا خم میکند و با هر دو دست خود زانو را گرفته و تا حد امکان به سینه خود نزدیک میکند. در همین حال سعی میکند ران طرف آمپوته را کاملا به زمین فشار دهد. در این حالت باید زانوی طرف آمپوته بتواند کاملا صاف شود. اگر بیمار نتواند ران طرف آمپوته را بر روی زمین قرار داده و زانو را کاملا صاف کند فیزیوتراپ یا یک عضو دیگر خانواده به و کمک میکند. به این طریق که در حالیکه با یک دست زانوی سالم را به پایین فشار میدهد با دست دیکر ران و زانوی طرف آمپوته را به زمین نزدیک میکند. این کار باید با نهایت دقت انجام شود تا کشش زیاید به کشاله ران بیمار وارد نگردد.

منبع : ایران ارتوپدی

نرمش های آمپوتاسیون یا قطع عضو در اندام تحتانی

بعد از انجام عمل جراحی آمپوتاسیون یا قطع عضو بیمار هر چه زودتر باید اندام خود را آماده استفاده از اندام مصنوعی یا پروتز کند. یکی از مهمترین مراحل این آمادگی انجام نرمش های خاص طبی است. هدف از انجام این نرمش ها افزایش قابلیت انعطاف مفاصل، جلوگیری از تغییر شکل در اندام، تقویت عضلات اندام و افزایش تعادل بیمار و بیشتر کردن مهارت وی در استفاده از اندام مصنوعی و کم کردن عوارض احتمالی قطع عضو است. شایعترین نوع قطع عضو، آمپوتاسیون زیر زانو Below the Knee Amputation BKA است. بعد از انجام این آمپوتاسیون بیمار باید استامپ و مفصل زانو در اندام قطع شده (آمپوته شده) را آماده پذیرش اندام مصنوعی کند.منظور از استامپ قسمتی از اندام است که در زیر زانو باقی مانده و اندام مصنوعی متصل خواهد شد. بطور مثال فیزیوتراپ طرز بستن درست استامپ را به فرد نشان میدهد تا وی بتواند با بستن دائم آن، شکل مناسبی برای قرار گرفتن در درون سوکت ایجاد کند. منظور از سوکت قسنت بالایی اندام مصنوعی است که استامپ در درون آن جای میگیرد. به بستن استامپ  Stump Wrapping میگویند.                                                 بانداژ استامپ بعد از آمپوتاسیون های اندام تحتانی، مفصل ران تمایل پیدا میکند که در حالت خم به جلو یا فلکشن Flexion مانده و در آمپوتاسیون های زیر زانو مفصل زانو تمایل به ماندن در حالت خم شده دارد. در صورتی که مفاصل ران و زانوی بیمار مدتی در حالت خم شده باقی بمانند در همین حالت خشک میشوند و در زمانی که بیمار میخواهد برای راه رفتن از اندام مصنوعی استفاده کند این وضعیت خم شده مفصل مشکلات زیادی را برای وی ایجاد میکنند. پس به هر قیمتی نباید گذاشت مفصل ران و زانوی یک اندام قطع شده به حالت خم بماند.  خم نگه داشتن طولانی مدت مفصل ران میتواند موجب خشک شدن مفصل شود بیماران تمایل دارند برای راحتی خود در حالت خوابیده به پشت و یا در حالت نشسته یک بالشت را در زیر زانو قرار دهند. این وضعیت موجب خم شدن مفاصل ران و زانو شده و باید از آن اجتناب کرد. نشستن طولانی مدت بر روی صندلی و یا ویلچر هم میتواند موجب خم ماندن مفصل ران شود و باید از آن اجتناب کرد.

منبع : ایران ارتوپدی

طریقه انجام نرمش های پیشرفته لگن بعد از عمل جراحی تعویض مفصل

یکی از ارکان مهم درمان، بعد از انجام جراحی تعویض مفصل ران و تعبیه مفصل مصنوعی افزایش قدرت عضلات اطراف مفصل است

افزایش قدرت عضلات اطراف مفصل ران موجب میشود تا شما بتوانید بهتر و بدون لنگش راه بروید. آنها را میتوانید این نرمش ها را میتوانید چند هفته بعد از انجام عمل جراحی تعویض مفصل لگن انجام دهید.

برای انجام این نرمش ها سر پا و کاملا مستقیم بایستید و با هر دو دست خود بالاترین قسمت پشتی یک صندلی را بگیرید تا کاملا پایدار باشید. سپس یک سر یک کش را دور مچ پایتان بسته و سر دیگر آنرا به یک نقطه ثابت ببندید و نرمش ها را انجام دهید. این نرمش ها را روزی چهار بار و هر بار ده مرتبه میتوانید انجام دهید.

 در حالیکه زانو را کاملا مستقیم نگه داشته اید کل اندام تحتانی را که از مچ پا با کش به نقطه ثابتی بسته اید از مفصل ران به طرف جلو خم کرده و به جلو آورید. سپس پا را آهسته سر جای اولش برگردانید
 زانوی خود را کاملا صاف نگه دارید و کل اندام تحتانی را که از مچ پا به نقطه ثابتی بسته اید از مفصل ران به طرف خارج حرکت داده و از بدن دور کنید و سپس به آهستگی آنرا به سر جایش برگردانید
 در حالیکه زانو را کاملا مستقیم نگه داشته اید کل اندام تحتانی را که از مچ پا به نقطه ثابتی بسته اید از مفصل ران به طرف عقب خم کرده و به عقب بیاورید. سپس پا را آهسته سر جای اولش برگردانید

استفاده از دوچرخه ثابت

دوچرخه ثابت وسیله ای عالی برای افزایش دامنه حرکت و قدرت عضلات اطراف مفصل ران است. چند هفته بعد از جراحی با صلاحدید پزشک معالج میتوانید از دوچرخه استفاده کنید. در استفاده از دوچرخه به موارد زیر دقت کنید.

• نشیمن دوچرخه را طوری تنظیم کنید که وقتی زانوی شما کاملا در حالت مستقیم است کف پای شما پدال را لمس کند.
• در روزهای اول به سمت عقب پدال بزنید و وقتی بعد از مدتی احساس راحتی کردید میتوانید به سمت جلو پدال بزنید.
• بعد از 4 تا 6 هفته میتوانید کشش دوچرخه را بیشتر کنید.
• در ابتدا روزی دوبار و هر بار 10 تا 15 دقیقه رکاب بزنید و بتدریج آنرا به روزی 4 بار و هر بار 30 دقیقه افزایش دهید.     

منبع : ایران ارتوپدی

نرمش های بعد از عمل جراحی تعویض مفصل ران- چند هفته پس از جراحی

یکی از ارکان مهم درمان، بعد از انجام جراحی تعویض مفصل ران و تعبیه مفصل مصنوعی بدست آوردن دامنه حرکت مناسب و افزایش قدرت عضلات اطراف مفصل بوده و تنها راه رسیدن به این اهداف انجام تمرین و نرمش های مناسب است. تعدادی از این نرمش ها را میتوان بلافاصله بعد از عمل جراحی شروع کرد. تعدادی دیگر را باید چند روز پس از عمل جراحی انجام داد و تعدادی دیگر را که به مهارت و قدرت بیشتری احتیاج دارند را باید بعد از گذشت چند هفته از عمل جراحی تمرین کرد.

در زیر تعدادی از نرمش هایی را که میتوان چند هفته بعد از انجام تعویض مفصل ران انجام داد توضیح داده میشوند.

این نرمش ها باید دو تا سه بار در روز و هر بار 20 تا 30 دقیقه انجام شوند.

نرمش هایی که جند هفته بعد از جراحی تعویض مفصل لگن (ران) انجام میشوند

این نرمش ها در حالت ایستاده انجام میشوند و آنها را میتوانید یکی دو هفته بعد از عمل جراحی با کسب اجازه از پزشک معالج خود انجام دهید. در چند بار اول که سعی میکنید سر پا بایستید کمی احساس سرگیجه و ناپایداری میکنید. این حالت کاملا طبیعی است و بعد از چند روز از بین میرود. در این مدت باید یک نفر دیگر شما را حمایت کند تا زمین نخورید. دقت کنید که در تمام این نرمش ها باید سر پا بایستید و با هر دو دست بالاترین قسمت پشتی یک صندلی را محکم بگیرید تا تعادل شما در حالت ایستاده کاملا برقرار شود.

 زانویتان را خم کرده و ران را بالا بیاورید طوریکه کف پای شما از زمین فاصله بگیرد. ران خود را میتوانید آنقدر بالا بیاورید که با تنه شما زاویه قائمه پیدا کند. این وضعیت را تا سه ثانیه حفظ کرده و سپس پا را مجددا آرام پایین بیاورید. این حرکت را میتوانید روزی 3 بار و هر بار 5 تا 10 بار انجام دهید.

 زانو یتان را کاملا صاف نگه دارید و کل اندام تحتانی را از مفصل ران به طرف خارج حرکت داده و از بدن دور کنید و سپس به آهستگی آنرا به سر جایش برگردانید. این حرکت را میتوانید روزی 3 بار و هر بار 5 تا 10 بار انجام دهید.

 در حالیکه ران و مفصل رانتان بدون حرکت است زانو یتان را خم کرده و به این وسیله پای خود را به عقب ببرید. این وضعیت را تا سه ثانیه حفظ کرده و سپس به آرامی پا را به سر جایش برگردانید. این حرکت را میتوانید روزی 3 بار و هر بار 5 تا 10 بار انجام دهید.

منبع : ایران ارتوپدی