اکالیپتوس

ساکنین اولیه استرالیا- بومیهای استرالیایی- از برگهای اکالیپتوس برای درمان جراحات و پایین آوردن تب استفاده می کردند. آنها همچنین می دانستند اگر در منطقه بیابانی استرالیا به نام "آتبک" (Outpack) با بی آبی مواجه شوند، می توانند ریشه های اکالیپتوس را، که آکنده از آب است، از زمین برای رفع تشنگی بیرون بیاورند. برگهای اکالیپتوس و روغنی که آنها تولید می کنند سبب کشتن باکتریها و رفع ناراحتیهای تنفسی افراد مبتلا به خناق، آسم و برونشیت میشود. اگر سابقه مصرف ویکس دارید، آنگاه احتمالاً خنکی و احساس سوزش ناشی از مرهم روی پوست و پاک شدن سینوس ها در اثر رایحة نعناعی و معطر را به یاد خواهید آورد. در واقع این اثرات روغن اصیل اکالیپتوس است. اکالیپتوس به انواع عطر، صابون و برخی از مواد غذایی و نوشیدنیها اضافه میشود. از این گیاه همچنین به عنوان عامل دفع حشرات نیز استفاده و به روغن شمع و افشانه های حشره کش نیز اضافه میشود. اگر به هیره ها (حشرات) گرد و غبار آلرژی دارید، می توانید اضافه کردن چند قطره روغن اصلی اکالیپتوس به مایع شستشوی لباسهایتان را مورد توجه قرار دهید. تحقیقات اخیر مؤید این است که این گیاه دارویی تعداد هیره ها (حشرات)ی گرد و خاک را تا حد زیادی کاهش می دهد و راه تنفس شما را بازتر می کند.

اگر در خانة خود شاهد سوسک هستید، اضافه کردن چندین قطره روغن اصیل اکالیپتوس بر لباسهای مندرس و گذاشتن آنها را در کمد لباسهایتان امتحان کنید (دقت کنید لباسهای مزبور را از مواد غذایی یا ظروف دور نگهدارید). به خاطر داشته باشید که روغن اکالیپتوس فوق العاده برای انسان سمی است و در مصرف آن باید دقت کنید.

اگر فرزند دارید، اطمینان پیدا کنید که روغنهای اصیل این گیاه دور از دسترس او نگهداشته شود.

معرفی گیاه

کالیپتوس بومی استرالیا است، و در این قاره غذای اصلی موجود در وعده غذایی خرسهای کوآلا محسوب میشود. امروزه این گیاه در سرتاسر جهان از جمله ایالات متحده کشت میشود. اکالیپتوس گونه های بسیاری دارد. برخی از گونه های آن به اندازه گلهای تزئینی و برخی دیگر به اندازه درختان بزرگ است. اکالیپتوس لثه آبی یا درخت تب استرالیا، شناخته شده ترین گونه اکالیپتوس است که مصرف پزشکی دارد. ارتفاع این گیاه به 230 پا می رسد.برگهای 4 تا 12 اینچی این گیاه سبز تند و براق است.

وقتی پوستة خاکستری آبی این گیاه کنده میشود، زیر آن پوسته کرمی رنگ وجود دارد.

ترکیبات گیاه

چای و عصاره این گیاه از مادة برگ خیس خورده در محلول الکل که دارای مواد فعال است، تهیه میشود. پاره ای از این عناصر و ترکیبات فعال "تانین" و "فلاونوید" نامیده میشوند. روغن اصیل برگ تهیه شده از تقطیر بخار عمدتاً از عنصر فعالی به نام "سینوئول" تشکیل شده است. روغن این گیاه همچنین حاوی سایر عناصر شیمیایی گیاهی است.

اشکال موجود

این گیاه به صورت روغن مایع اساسی، روغن اساسی به شکل پماد تنتور برگ (محلول تهیه شده از گیاه و الکل یا گیاه، الکل و آب)، برگ خام و چای قابل دسترسی است. قطره های ضد سرفه تجاری، انواع شربتها، مایعات تبخیر کننده، روغنهای مالیدنی، انواع خمیردندان و مواد شستشوی دهان حاوی روغن اکالیپتوس یا ترکیب اصلی آن یعنی سینئول است.

نحوه مصرف

این گیاه برای درمان التهاب سینه، ریه ها، بینی و گلو بکار می رود و می تواند برخی از گونه های باکتری و همچنین برخی از انواع قارچها را از بین ببرد. وقتی ازاین گیاه دارویی برای مصرف موضعی استفاده می کنید، می تواند درد رماتیسمی را تسکین بخشد. قبل از مصرف میزان ریز یا هر میزان مصرف، با پزشک معالج خود مشورت و از دستورات ایشان پیروی کنید.

·                     جوشانده برگ اکالیپتوس (برای احتقاق): 1/2 تا 1 میلی لیتر روزانه.

·                     روغن برای مصرف موضعی (برای مقاصل متورم یا احتقاق سینه): 30 میلی لیتر روغن اکالیپتوس      را به 500 میلی لیتر آب ولرم اضافه کنید.

·                     اکالیپتول: روزانه 0/05 تا 0/2 میلی لیتر (1 تا 2 قطره برای هر لیوان آب جوش).

·                     روغن اکالیپتوس (برای استعمال موضعی): نصب تا یک میلی لیتر (15 تا 30 قطره) روغن مزبور را به نصف لیوان روغن مایع (کنجد، زیتون و غیره) اضافه کنید.

به منظور استفاده استنشاقی از این گیاه داروئی، 5 تا 10 قطره از روغن آنرا به 2 لیوان آب جوش اضافه کنید و سپس حوله را بالای سر خود بکشید و بخار آنرا استنشاق کنید.

نکات احتیاطی

در دوران بارداری یا شیردهی از مصرف اکالیپتوس پرهیز کنید. روغن این گیاه اگر استعمال موضعی داشته باشد، سمی نیست. اما نباید از این گیاه برای مصارف داخلی استفاده کرد.

انجمن فرآوردهای گیاهان دارویی آمریکا برگ اکالیپتوس را از نظر بی خطری در ردیف و درجه دو ارزیابی کرده است. درجه 2 به معنای این است که در کاربرد این گیاه محدودیتهایی متصور است. در ارتباط با عصاره های برگ اکالیپتوس باید گفت که افرادی که مبتلا به التهاب معده ای- روده ای یا التهاب مجرای صفراوی هستند، باید از مصرف عصاره برگ اکالیپتوس اجتناب کنند. در صورت ابتلا به ناراحتی کبد نیز از مصرف آن پرهیز کنند. در صورتی که مشمول هر کدام از این حالات هستید، با پزشک خود مشورت کنید. از مصرف بی رویه عصارة مزبور نیز اجتناب ورزید. "تانین" موجود در عصاره این گیاه می تواند، در صورتی که بی رویه مصرف شود، به انواع شکم درد یا آسیب کبدی و کلیوی منجر شود. هرگونه روغن این گیاه را به صورت یا بینی کودکان زیر دو سال نمالید.

تداخل های احتمالی

روغن و عصاره اکالیپتوس می تواند اثرات داروهایی را که برای درمان کمبود قند خون بکار می رود، خنثی کند. اگر به بیماری افت قندخون مبتلا هستید، مطمئن شوید که پزشک شما قبل از آغاز درمان با این گیاه در جریان امر واقع شده است.

منبع : سایت ملی طب مکمل ایران

پنجه شیطان

پنجه شیطان عنوان شناخته شده انواع کرفس هارپاگوفتیم و زهری هارپاگوفتیم است که وابسته به تیرة کنجد است. این گیاه بومی جنوب آفریقا و ماداگاسکار است، امروزه  در ساوانها و دامنه های دور دست صحرای کالاهاری در آفریقای جنوبی و نامیبیا یافت میشود. هر دو گیاه مزبور برای ساخت ریشه پنجه شیطان با ریشه هارپاگوفتیم در آمیخته میشوند. محققان علوم پزشکی دریافته اند که ریشه پنجه شیطان می تواند التهاب و درد را کاهش دهد.

مردم منطقه خویزان صحرای کالاهاری در طول سالیان دراز از ریشه این گیاه برای اهداف درمانی از قبیل معالجه و درمان درد و مشکلات دوران بارداری و همچنین در تهیه پمادهای موضعی برای درمان مشکلات پوستی استفاده کرده اند. امروزه، این گیاه به عنوان داروی هاضمه و اشتهاآور نیز مصرف میشود. این گیاه دارای خاصیت کاهش دردهای خفیف نیز است.

معرفی گیاه

پنجه شیطان فاقد بوی مشمئز کننده اما حاوی موادی است که مزة آنرا تلخ کرده است. این یک گیاه پربرگ بادوام با ریشه ها و جوانه های شاخ دار است. این گیاه دارای ریشه ها یا پوششهای ثانوی نیز است که از ریشه های اصلی یا جانبی آن رشد می کنند.

ترکیبات گیاه

فرآورده های دارویی گیاه پنجه شیطان از برشها یا دکمه های خشک سائیده شده، تهیه می شوند. از ریشة خشک این گیاه که قابل دسترسی نیز است می توانید انواع چای (دم کرده ها) را تهیه کنید. دکمه های آن حاوی ترکیبات فعالی به نام "مونوترپنیس" است، که در این میان ماده "هارپاگوسید" فعالترین ماده است.

اشکال موجود

پنجه شیطان به شکل دکمه های ریشه ای به زمین چسبیده یا به صورت کلی قابل دسترسی است. می توانید انواع چای این گیاه (دم کرده) را از ریشة خشک آن تهیه کنید.

نحوه مصرف

پزشکان معالج از ریشة این گیاه برای درمان کم اشتهایی، روماتیسم، آتریت، تب، درد ماهیچه ای، التهاب تاندون ها، مشکلات معده ای- روده ای، بیماریهای کبدی و صفرا استفاده می کنند. این گیاه نیز درمان مؤثری برای ناراحتیهای ماهیچه ای عضلات میباشد، به عنوان مسکن، آرامبخش و ادرارآور نیز کاربرد دارد.

تحقیقات به عمل آمده روی حیوانات نشان داده است که گیاه پنجه شیطان التهاب ناشی از آرتریت را کاهش می دهد. با این وجود، سایر تحقیقات هیچگونه خواص ضدالتهابی از این گیاه نشان نداده است. به نظر می رسد که این گیاه اثرات متفاوتی در مقایسه با اغلب داروهای ضد التهابی غیراستروئیدی (NSAIDs) از خود بر جای می گذارد. عنصر فعال این گیاه به نام هارپاگوسید (یا ترکیب مرتبط به نام هارپاگید) در داخل بدن به ماده دیگری تبدیل میشود. ماده جدید، به نام هارپاگونین، نیز می تواند ترکیب فعالی باشد که سبب کاهش التهاب ناشی از آرتریت شود.

می توانید از ریشه خشک گیاه پنجه شیطان، یا از تنور آن (محلولی که از گیاه، الکل یا گیاه، الکل و آب تهیه میشود) استفاده کنید. اگر از آن برای درمان جدی بیماریهایی نظیر روماتیسم استفاده می کنید، همیشه به یاد داشته باشید با پزشک خود مشورت کنید.

میزان مصرفی توصیه شده برای موارد عمومی این گیاه عبارت است از:

·                     دکمه خشکیده: روزانه سه بار به میزان 0/1 تا 0/25 گرم از این داروی گیاهی را که به شکل کپسول یا جوشانده موجود است (مایع تهیه شده در اثر جوشاندن گیاه مورد نظر درآب)، مصرف کنید.

·                     عصارة مایع آ“ (1:1 تا 25 درصد الکل): روزانه سه بار به میزان 0/1 تا 0/25 میلی گرم.

·                     تنتور (1:5 تا 25 درصد الکل): روزانه سه بار به میزان 0/5 تا 1/0 میلی گرم.

نکات احتیاطی

نجه شیطان گیاهی غیرسمی و بی خطر است، که اساساً هیچگونه عوارض جانبی در صورت رعایت میزان مصرفی توصیه شده ندارد. با این وجود، هیچکس به یقین نمی داند که آیا پنجه شیطان در صورت مصرف دراز مدت سمی خواهد بود یا نه. اگر زخم معده و دوازدهه یا سنگهای صفراوی دارید، نباید از این گیاه استفاده کنید، مگر اینکه پزشک دستور دهد. پنجه شیطان ماهیت قلبی دارد بدین معنا که اثرات پزشکی جدی روی قلب برجای می گذارد و از اینرو نباید از آن استفاده کنید، جز اینکه پزشک معالج دستور داده باشد. به نظر برخی، این گیاه می تواند سبب سقط جنین شود اما اسناد و مدارک علمی مؤید این ادعا وجود ندارد. اگر باردار هستید، باید موضوع را قبل از مصرف دارو یا هر نوع تقویت کننده گیاهی به اطلاع پزشک خود برسانید.

تداخل های احتمالی

شناخته شده نیست.

منبع : سایت ملی طب مکمل ایران

زعفران

نام علمی Crocus sativus
 
کلیات گیاه شناسی:
زعفران گیاهی است پایا با ارتفاع تقریبا 30 سانتیمتر که دارای برگهای دراز و سبز مانند تره است . ساقه زیر زمینی آن از دو پیاز تشکیل میشود . این پیازها سخت و مدور و گوشتدار و پوشیده از غشاء های نازک قهوه ای رنگ می باشد . گلهای زعفران ارغوانی ، منظم و شامل لوله ای دراز است که به سه گلبرگ و کاسبرگ منتهی می شود .
زعفران خیلی مرغوب قسمت کلاله گل یعنی قسمت انتهایی خامه است و میله خامه ، زعفران درجه دو و نامرغوب را تشکیل می دهد .
برداشت زعفران بدین ترتیب است که قسمت کلاله هر گل را بر میدارند و بین کاغذ قرار می دهند تا خشک شود و سپس بسته بندی می کنند . استاندارد زعفران که در فرانسه صورت گرفته است اعلام کرد که باید 50 عدد از الیاف زعفران بیشتر از0/277 گرم وزن داشته باشد و درصد رطوبت آن 13 درصد باشد . همچنین هر میلیگرم آن باید بتواند 700 سانتیمتر مکعب آب را بطور محسوس رنگی کند .
ترکیبات شیمیایی:
زعفران دارای مواد چرب ، املاح معدنی ، موسیلاژ و اسانس های فراوان می باشد .رنگ زعفران مربوط به ماده ای بنام کروسین است که در آن وجود دارد پیاز زعفران سمی است و مصرف یبش از حد آن برای حیوانات کشنده است .
خواص داروئی:
زعفران از نظر طبقدیم ایران گرم و خشک است . مهمترین خاصیت زعفران که از قدیم الایام از آن استفاده می شده است درمان افسردگی می باشد . این خاصیت مهم حتی در شعر شاعران نیز انعکاس یافته است . شاهد آن شعر خاقانی است که می گوید :
 

گر کسی را زعفران شاید فزاید گو فزای    ***   چون تو با غم خو گرفتی زعفران کس مخور
 

زعفران دارای بویی قوی و طعمی تلخ می باشد :

1) خوردن چای زعفران باعث هضم غذا می شود .

2) اثر مسکن درد دارد .

3) قاعده آور است .

4) باعث تحریک اعصاب می شود .

5) زعفران خون ساز است و گردش خون را آسان می سازد .

6) مصرف زعفران خونریزی های بعد از زایمان را از بین می برد .

7) قوای جنسی را تقویت می کند .

8) کبد را تصفیه وقوی می سازد .

9) سرفه را رفع و اثر مفید روی درمان برونشیت دارد .

10) کلیه و مثانه را پاک می کند .

11) آرام بخش و خواب آور است .

12) زعفران ضد تشنج است .

13) گاز معده را برطرف می کند .

14) ادرار آور است .

15) و اگر بالاخره می خواهید همیشه شاد و خندان باشید زعفران بخورید .

16) فرمول قدیمی زعفران برای تنظیم عادت ماهیانه خانم ها و بازکردن قاعدگی سال هاست که بکار می رود و اثر بسیار مفیدی دارد .
   16-1 > (تارتارات آهن و پتاسیم 0/5 گرم  - گرد زعفران 0/5 گرم - پودر دارچین 2 گرم - از این مخلوط چهار بار در روز استفاده کنید .)
طرز استفاده: از زعفران می توان به شکل های مختلف استفاده کرد
دم کرده زعفران یا چای زعفران :

2گرم زعفران را در یک لیتر آب جوش ریخته و بمدت نیم ساعت روی آتش بسیارملایم بگذارید تا دم بکشد .
تنطور زعفران:
یک گرم زعفران را سائیده و با 10 گرم الکل سفید 80 درجه مخلوط کزده و در شیشه ریخته و در آنرا ببندید . این شیشه رادر جای تاریکی گذاشته و هر روزه آنرا تکان دهید پس از دو هفته آنرا صاف کرده و از آن استفاده کنید .
گرد زعفران :
زعفران را در فر با حرارت 25 درجه سانتیگرد خشک کرده و سپس آسیاب کنید و از الک خیلی ریز کنید تا گرد نرمی بدست آید .
مضرات :
چون زعفران بر روی سیستم تولید مثل اثر دارد بنابراین زنان حامله باید از خوردن آن احتراز کنند زیرا ممکن است باعث سقط جنین شود . خوردن زیاد زعفران برای کلیه ها مضر است . اشتها را کم می کند و ایجاد سردرد می کند و باعث اختلال حواس می شود .
زعفران را باید در شیشه های دربسته و دور از نور نگهدری کرد زیرا عطر و رنگ خود را در اثر نور از دست می دهد

منبع : سایت ملی طب مکمل ایران

نعناع

نعناع در درمان بسیاری از امراض معده موثر است و روند هضم خوب را سرعت می بخشد. بنا به خواص آرامبخشی و کرخ کردن اعضاء، این گیاه برای انواع سردردها و ناراحتیهای پوست مفید است. این گیاه بسیاری از بیماریهای مربوط به سرماخوردگیها و عوارض آنفلونزا را درمان می کند.

معرفی گیاه:
گیاه نعناع دارای ساقه های چهارگوش است و تا دو پا رشد می کند. این گیاه بین جولای و اوت (تیر - مرداد) شکوفه باز می کند و گلهای ریز ارغوانی به صورت مارپیچی و تیز از آن می رویند. برگهای ساده، دندانه دار و معطر این گیاه در جهت مخالف گلها می رویند. نعناع بومی اروپا و آسیاست و برخی از انواع آن بومی آفریقای جنوبی، آمریکای جنوبی و استرالیا هستند.

ترکیبات گیاه:
تهیه فرآورده های نعناع از برگها و سر گلدار گیاه آغاز میشود. این قسمتهای گیاه حاوی روغن فرار است که می توانید عنصر فعال اولیه نعناع به نام منتول را در آن بیابید.
اشکال موجود:
از برگهای تازه نعناع می توان نعنای خشک تهیه کرد و این نوع فرآورده به صورت چای در سطح گسترده ای قابل دسترسی است.
تنتور: عطر نعناع نوعی محلول الکلی است که حاوی 10% روغن نعناع و 1% عصاره برگ آن است. برای تهیه تنتور در منزل، روغن نعناع را به نسبت یک به دو با الکل دانه خالص مخلوط کنید.
کپسولهای دارای پوشش روده ای که به منظور عبور کپسول از معده به روده ها به طرز خاصی تهیه شده است. (2% میلی لیتر روغن نعناع در هر کپسول).
انواع کرم و پماد (باید حاوی 1 تا 16 درصد منتول).
 

نحوه مصرف:
نعناع در درمان تهوع، اسهال، سوءهاضمه، روماتیسم مفصلی و نفخ مؤثر است. این گیاه عضلات معده را تسکین می دهد و روند جریان صفرا را که بدن برای هضم چربی بدن نیاز دارد، بهبود می بخشد. در نتیجه غذا از طریق معده به سرعت عبور می کند که این امر به رفع بسیاری از ناراحتیهای هاضمه کمک می کند. نعناع همچنین عضلات را آرام می کند که این کار به بدن کمک می کند تا از گازهای هاضمه دردآور رهایی یابد. برای تهیه چای نعناع (جوشانیده نعناع) برای هر لیوان آب داغ حدود یک تا دو قاشق غذاخوری نعناع اضافه کنید. به منظور تسهیل هضم یا رفع ناراحتی معده،‌ روزانه 3 تا 4 لیوان چای نعناع میل کنید. برای درمان استفراغ 3 تا 6 گرم برگ نعناع یا 5 تا 15 قطره تنتور آنرا مصرف کنید.
آنچه در پی می آید فهرست ناتمامی از سایر ناراحتیهایی است که با مصرف نعناع بهبود یافتنی هستند:
گرفتگیهای قاعدگی: چون نعناع در آزاد و آرام کردن عضلات خیلی مؤثر است. لذا در درمان گرفتگیها نیز کارساز است.
سندرم روده تحریک پذیر: تحقیقات نشان داده است که انواع کپسولهای پوشش دار نعناع از توانایی تسکین عضلات روده برخوردار هستند. مصرف اینگونه کپسولها سبب رهایی و بهبود درد این نوع سندرم روحی می گردد. برای اینکار روزانه سه بار یک تا دو عدد کپسول پوشش دار بین غذا مصرف کنید.
سنگهای صفراک روغن نعناع به بدن کمک می کند تا سنگهای صفرا را بشکند و در اصل گزینه آسانی را فراروی عمل جراحی قرار می دهد. برای این منظور روزانه سه بار یک تا دو عدد کپسول پوشش دار بین غذا مصرف کنید.
ویروسها: روغن نعناع دارای خواص رشد ویروسی قوی است که می تواند با ویروسهای عامل آنفلونزا، گوشک، عفونتهای مخمری، سینوزیت، گلودرد، التهاب ناشی از سرماخوردگیها و التهابهای آلت تناسلی ناشی از تب خال مبارزه و آنها را از پای درآورد.
خارش و ناراحتیهای پوست: نعناع روی ناراحتیها و بیماریهای پوست ناشی از کهیر، پیچک سمی یا بلوط سمی اثرات تسکین بخش و خنک کننده دارد. برای اینکار از کرم یا پماد نعناع، البته نه بیش از روزانه سه یا چهار بار، استفاده کنید.
سردردها و میگرنهای اضطرابی: تحقیقات نشان داده است که توانایی روغن نعناع در آزاد ساختن عضلات و تسکین درد، این گیاه را به صورت عامل ویژه و مؤثری در قبال عذاب سردرد تبدیل کرده است. چندین مطالعه تحقیقی اثبات کرده است که مالیدن تنتور روغن نعناع روی پیشانی می تواند به اندازه مصرف دو قرص استامینوفن کارساز باشد. نقطه مورد نظر را با لایه نازکی بپوشانید به طوری که تنتور مصرفی فرصت و امکان تبخیر داشته باشد.
انواع سرماخوردگیها و آنفلونزا: نعناع و عامل فعال اصلی آن به نام منتول در زمره احتقان زادهای موثر تلقی می شوند. از آنجا که منتول سبب شل شدن خلط می گردد، این ماده داروی خلط آور نیز هست. این ماده در تسکین و آرام شدن انواع گلودرد و سرفه خشک موثر است.
نکات احتیاطی:
چای نعناع معمولا بی خطر است اما مادران باردار و شیرده باید چای نعناع کم بخورند. افرادی که دارای سابقه سقط جنین هستند در دوران بارداری از مصرف نعناع باید اجتناب ورزید.
معدود عوارض منفی ناشی از کپسولهای پوشش دار روده ای روغن نعناع عبارت است از : بثورات پوست، سوزش، سردرد، ضربان پایین قلب و لرزش عضله.
منتول یا روغن نعناع که روی پوست مالیده شده باشد می تواند سبب بروز التهاب یا بثورات پوستی گردد. روغن نعناع باید رقیق شود و میزان مصرف آن باید کم باشد چون میزان مصرفی بالا سبب آسیب دیدگی کلیه میشود. منتول خالص سمی است و نباید مصرف داخلی شود. روغن نعناع و منتول را نباید به صورت نوزادان و کودکان مالید. دقت کنید که روغن و تنتور تهیه شده از نعناع را اشتباه نگیرید

منبع : سایت ملی طب مکمل ایران

آروماتراپی

رایحه درمانی چیست؟ تابحال بوی اسطوخودوس lavender)) شما را خواب‌آلود کرده‌است؟ یا بوی یک پای سیب گرم خاطره شیرین یک بعدازظهر پاییزی در آشپزخانه مادربزرگ را به یاد شما آورده‌است؟ اگر چنین است شما اصول پایه‌ای رایحه‌درمانی را بطور خودبخود فهمیده‌اید. رایحه‌درمانی استفاده از روغنهای ضروری یا آروما (Essential Oils) استخراج‌شده از گیاهان برای اهداف‌ درمانی می‌باشد. با وجود اینکه روغن گیاهان معطر از هزاران سال پیش برای درمان بیماریهای مختلفی به‌کار می‌رفته، اما عبارت رایحه‌درمانی برای نخستین بار در سال 1928 توسط یک شیمیدان فرانسوی به نام Rene-Maurice Gattefosse ابداع شذ. Gattefosseدر طول جنگ جهانی اول در درمان زخمهااز خاصیت شفابخشی آروماها استفاده کرد و شاهد تاثیر آنها بود. پس از اتمام جنگ نیز به آزمایش روغنهای مختلف ادامه داد و سرانجام طبق خاصیت شفابخشی هر گیاه آنها را طبقه‌بندی نمود : ضدسم، ضدعفونی‌کننده،تقویت کننده ، محرک، آرامش‌بخش و غیره. او در سال 1937، کتاب رایحه‌درمانی" Aromatherapie " را منتشر کرد که در حال حاضر نسخه انگلیسی آن موجود می‌باشد. در سال 1950میلادی Marguerite Maury ، با ادامه تحقیقات Gattefosse، رایحه‌درمانی را گسترش داد و آنرا به عنوان یک درمان کل نگر (holistic) معرفی نمود. همچنین او اولین کسی بود که هر روغن را به درمان یک بیماری خاص نسبت داد. امروزه رایحه‌درمانی تقریباً از 40 روغن مختلف، به تنهایی یا بطور ترکیبی استفاده می‌نماید. این روغنها معمولاً در درمان استرس و دردها و ناراحتیهای ناشی از آن، تقویت بدن و بهبود سلامت عمومی مؤثر هستند. از این روغنها به روشهای گوناگونی استفاده می‌گردد : می‌توان آنها را با یک روغن ملایم ( مانند روغن گیاهی ) مخلوط کرد و با آن پوست را ماساژ داد ؛ می‌توان آنرا استنشاق کرد ؛ یا این روغنها را به آب وان حمام اضافه نمود. در بسیاری کشورها میتوان با برای خرید روغنهای ضروری به فروشگاههای مواد غذایی یا داروخانه‌ها مراجعه کرد. می توانید رایحه‌درمانی را در خانه انجام دهید یا نزد یک درمانگر رایحه‌‌درمانی آموزش دیده بروید تا او ترکیبی از روغنهای مخصوص و مناسب برای شرایط شما را، برایتان تهیه‌ کند . این روش چگونه عمل می‌کند؟ تحقیقات مهمی که انجام شده نشان می‌دهد که بویایی به عنوان یکی از حساس‌ترین حواس پنجگانه ما، تاثیر نیرومندی بر بدن و ذهن دارد. اعتقاد بر این است که بوی ناشی از یک آروما ، سلولهای عصبی بویایی درون حفره بینی را فعال می‌کند که نتیجه آن تحریک سیستم limbic می‌باشد، ناحیه‌ای که با احساسات و حافظه مرتبط است. طرفداران رایحه‌درمانی معتقدند که روغنهای معطر هم براحساسات و هم بر جسم موثرند . از نظر احساسی، با فراخوانی خاطرات خوش به شما احساس بهتری می‌دهند ( بوی لیمو می‌تواند خاطره کیکی که قبلاً در منزل یکی از بستگان محبوبتان خورده‌اید را به یاد شما بیاورد ). از نظر جسمی نیز ، می‌تواند با برانگیختن سیستم ایمنی، سیستم گردش خون یا سیستم عصبی، در از بین بردن درد و برخی بیماریها به شما کمک کند. درمانگران رایحه‌درمانی تاکید می‌کنند که فقط روغنهای ضروری خالص، طبیعی و بدون مواد افزودنی خاصیت شفابخشی واقعی دارند. عطرها، شامپوها و روغن‌های معطر حمام علیرغم بوی شگفت‌‌انگیزی که ممکن است داشته باشند، خاصیت درمانی ندارند. از رایحه درمانی چه انتظاری باید داشته باشیم؟ رابحه‌درمانی در کنار اکثر درمانها می‌تواند بسیار مؤثر باشد، اما به ندرت بعنوان یک روش اصلی درمان استفاده می‌گردد. به همین دلیل، معمولاً در درمان با روشهای مختلف مانند ماساژ درمانی، درمان با گیاهان دارویی یا درمانهای انرژی ، با یک درمانگر رایحه‌درمانی مشورت می‌گردد. رایحه‌درمانی اغلب در خانه نیز انجام می‌شود، زیرا استفاده از آروماها آسان و خوشایند است. اگر به دنبال یک درمانگر حرفه‌ای هستید ، آگاه باشید که چنین درمانگر باید سابقه پزشکی ، سطح استرس در زندگی و دلیل جستجوی شما برای درمان را بداند. سپس هر دوی شما با همکاری هم، مؤثرترین روغن یا روغنها را برای درمان انتخاب می‌نمایید. اگر باردار هستید یا احتمال آنرا می‌دهید، حتماً با درمانگر خود در میان بگذارید، زیرا در این دوران از برخی روغنها نباید استفاده کرد ( بخش هشدارها را ببینید ). همچنین اگر از داروهای هومیوپاتی استفاده می‌کنید نیاز است که درمانگر خود را مطلع نمایید، چون بوی شدید روغن می‌تواند اثر برخی از داروهای هومیوپاتی را خنثی کند. ازآنجا که گاهی عکس‌العمل به آروماهاحالت غیر قابل پیش بینی ( idiosyncratic ) پیدا می کند ، اگر نمی‌توانید به عنوان نمونه بوی پرتغال را تحمل کنید یا اگر بوی صنوبر خاطره دلخراشی از گذشته را به یاد شما می‌آورد، بسیار مهم است که درمانگر خود را از این موارد آگاه کنید. چه درمان شما در مطب یک درمانگر اتفاق بیفتد چه درمنزل خودتان، فواید رایحه‌درمانی به روشهای زیر قابل دستیابی است: • با استفاده مستقیم روغن روی پوست ماساژ با روغنهای رایحه‌درمانی این امکان را می‌دهد که این مواد به سهولت جذب پوست شوند. برای انجام یک ماساژ رایحه‌درمانی، چند قطره از یک آروما را به مقدار کمی از یک روغن بدون بو مانند روغن بادام شیرین یا روغن کنجد اضافه کنید. روغن‌های مشخصی مانند رزماری (اکلیل کوهی rosemary ) به طور موضعی برای تسکین درد مفاصل و ماهیچه‌ها استفاده می‌شوند. همیشه، هنگام استعمال روغنهای ضروری روی پوست، از ورود آن به چشم جلوگیری کنید. • با استنشاق بوها استنشاق بوی قوی یک آروما اغلب برای بازکردن احتقان بینی ناشی از سرماخوردگی، آنفولانزا ، سینوزیت مزمن یا برونشیت توصیه می‌گردد. برای این منظور، ممکن است درمانگر به شما پیشنهاد کند که یک تشت را از آبی که در حال بخار شدن است پرکنید، چند قطره از روغن اکالیپتوس یا صنوبر ((pine به آن اضافه کنید و در بخار معطر آن نفس بکشید. همچنین می‌توانید چند قطره از این روغنها را روی دستمال بپاشید و در آن (درون دستمال) نفس بکشید ( در این مدت چشمان خود را بسته نگه‌دارید )، یا به سادگی در بطری حاوی روغن را بردارید و در بوی آن تنفس کنید. برای شدت کمتر اما اثر مطلوب، برخی افراد دوست دارند که از دستگاه بخور یا نبولایزر برای پخش ذرات کوچک یک آروما در کل فضای اتاق استفاده نمایند. • با اضافه‌کردن روغن به آب وان حمام اضافه‌کردن 8 تا 15 قطره از یک آروما به آب وان حمام در پایان استحمام ، یک فضای آرامش‌دهنده ایجاد می‌کند و اجازه می‌دهد که روغن به درون پوست شما نفوذ کند. بهتر است که در حمام رایحه‌درمانی از صابون استفاده نکنید، زیرا ممکن است در جذب روغن دخالت کند. منافع سلامتی رایحه‌درمانی مطالعات متعددی توانایی این روش را در ارتقاء سلامت و کاهش استرس نشان داده‌است. پزشکان در مرکز سرطان New York's Memorial Sloan-Kettering Cancer Center به تازگی دریافته اند که آرومای وانیلی گل آفتابگردان به بیماران کمک می‌کند هنگامیکه تحت اسکن MRI هستند، آرامش داشته‌باشند. مطالعه روی بیمارانی که تحت عمل جراحی قلب بودند نشان داد آنهایی که ماساژ پا با روغن neroli دریافت کردند از آنهایی که همان ماساژ را با روغن ساده دریافت کردند، اضطراب کمتری داشتند. در یک مطالعه کنترل شده در اسکاتلند، محققان گزارش دادند که مقدار بسیار اندکی از مخلوط روغنهای آویشن ، رزماری (اکلیل کوهی rosemary )، اسطوخودوس( lavender) ، سرو ( سدر cedar ) رقیق شده، که به مدت چندین ماه روزانه روی پوست سر مالیده شود، در درمان alopecia areata ، یک نوع ریزش موی موضعی سر و صورت مرتبط با استرس ، بسیار مؤثر و بی‌‌خطر است. پزشکان اروپایی و درمانگران رایحه‌درمانی به طور دائم روغنهای مشخصی را برای ناراحتی‌های مختلف شامل سینوزیت، سرماخوردگی، آنفولانزا ، مشکلات گوارشی، بیخوابی، میگرن، دردها و گرفتگی عضلات تجویز می‌کنند. از جمله توصیه‌های درمانی معمول موارد زیر می‌باشد : • روغنهای اکالیپتوس و wintergreen برای از بین بردن اختقان بینی • روغن گل یاس ( یاسمن Jasmine ) و رز(Rose) برای کاهش افسردگی • روغن اسطوخودوس Lavender برای کاهش اضطراب و بهبود خواب • روغنهای لیمو، پرتغال و سایر مرکبات برای بهبود خلق(mood) و افزایش هوشیاری ذهنی • روغن نعناع برای برطرف کردن حالت تهوع و کمک به عمل گوارش • روغن رزماری (اکلیل کوهی Rosemary ) برای تسکین درد و شل‌کردن ماهیچه‌ها هشدارهای مورد توصیه در کاربرد آروما تراپی با وجود اینکه رایحه‌درمانی معمولاً بی‌خطر است، اما باید به‌خاطر داشته‌باشید که این روش یک درمان مکمل است و جایگزین درمانهای پزشکی رایج نیست. • آروماها (Essential oils) هرگز نباید بدون توصیه پزشک یا درمانگر ذیصلاح برای مصارف داخلی به‌کار رود . • برای پیش‌گیری از واکنشهای حساسیتی، ابتدا هر یک آروماها را روی بخش کوچکی از پوست امتحان کنید. یک قطره از آروما را با چند قطره از یک روغن بدون بو مانند روغن کنجد یا زیتون مخلوط کنید و آنرا روی پوست بمالید. دور آن ناحیه را باندپیچی کنید و 24 ساعت منتظر بمانید. اگر پوست شما حساسیت نشان داد از آرومای دیگری استفاده نمایید. • اگر به دنبال مدتی استفاده از یک آروما نسبت به آن حساسیت پیدا کردید، استفاده از آن را متوقف کنید. • اگر مبتلا به آسم هستید ، قبل از انجام رایحه‌درمانی با پزشک خود مشورت کنید زیرا گاهی برخی از آروماها باعث بروز علایم آسم می گردد. • بهتر است در زمان بارداری از رایحه‌درمانی اجتناب کنید، مگراینکه کاملاً با آن آشنا باشید. آروماهای ریحان، آویشن، clary sage، سوسن calamus ، mugwort ، پونه، sage، رزماری (اکلیل کوهی rosemary)، سرو کوهی juniper و wintergreen می‌توانند به جنین صدمه بزنند یا اینکه در صورت استفاده داخلی یا حتی استفاده خارجی باعث سقط جنین شوند.

منبع : سایت ملی طب مکمل ایران