پوکی استخوان یا استئوپروز چه اهمیتی دارد و چگونه تشخیص داده میشو

مهمترین اهمیت پوکی استخوان در عارضه اصلی آن یعنی شکستگی است.

پوکی استخوان در بیش از نیمی از افراد بالای 50 سال وجود دارد. نیمی از زنان در طول عمر خود دچار شکستگی های ناشی از پوکی استخوان میشوند. از هر دو خانم با سن بالای 65 سال یکی دچار شکستگی ناشی از پوکی استخوان میشود. این نسبت در مردان با همین سن یک به پنج است. شکستگی های ناشی از پوکی استخوان بیشتر در ستون مهره، لگن، مچ دست و معمولاٌ بدنبال زمین خوردن ایجاد میشوند. این شکستگی ها هر ساله مقادیر بسیار زیادی هزینه اقتصادی و اجتماعی بر دوش دولت و مردم میگذارد.

افزایش انحنای ستون مهره در استئوپروز                   به علت شکسته شدن مهره

مهمترین عارضه پوکی استخوان که بیشترین مشکلات را برای بیمار ایجاد میکنند شکستگی های لگن است. افراد با شکستگی لگن اکثراً کسانی هستند که تا قبل از شکستگی بطور مستقل زندگی میکرده اند ولی بسیاری از آنها بعد از شکستگی برای زندگی نیاز به کمک پیدا میکنند. این بیماران تا ماهها بعد از شکستگی برای راه رفتن نیاز به عصای زیر بغل یا واکر دارند و تقریباً یک سوم از آنها تا آخر عمر باید از واکر یا عصای زیر بغل استفاده کنند. جدای از این مشکلات، شکستگی های ناحیه لگن بدنبال پوکی استخوان سالانه مبالغ هنگفتی را به بودجه بهداشتی کشورها تحمیل میکند.

در توضیح اهمیت پوکی استخوان دانستن همین نکته کافی است که حدود یک سوم کسانی که به علت این بیماری دچار شکستگی لگن میشوند در یک سال اول بعد از شکستگی میمیرند. و حدود یک سوم آنها که زنده میمانند توانایی زندگی مستقل خود را از دست میدهند. تنها یک سوم باقیمانده میتوانند به زندگی معمولی بازگردند.

در موارد پیشرفته پوکی استخوان، انحنای کمر افزایش یافته و بیمار قوز میکند.

تشخیص پوکی استخوان چگونه است

پوکی استخوان در بسیاری اوقات در یک رادیوگرافی ساده دیده میشود. در این عکس برداری، پزشک ممکن است با دیدن کم شدن خطوط داخل استخوان اسفنجی و یا دیدن نازک شدن استخوان کورتیکال به وجود پوکی استخوان شک کند. وقتی پوکی استخوان در رادیوگرافی قابل تشخیص است هنگامی است که بیش از سی درصد تراکم استخوان از دست رفته است. با این حال رادیوگرافی ساده ابزار دقیقی برای سنجش میزان تراکم استخوان نیست.

امروزه برای سنجش تراکم استخوان بیشتر از روش Dual-energy X-ray  DXA استفاده میشود. در این روش که انجام آن حدود 15-5 دقیقه طول میکشد بیمار در معرض دوز های پایینی از اشعه ایکس قرار میگیرد.

چه کسی باید تست تراکم استخوان بدهد

افراد زیر باید برای بررسی میزان تراکم استخوان به توسط روش DXA بررسی شوند.

• همه زنان یائسه زیر سن 65 سال که ریسک های ابتلا به پوکی استخوان را دارند

• همه زنان مسن تر از 65 سال

• همه زنان یائسه که دچار شکستگی شده اند

منبع : ایران ارتوپدی

شکستگی های استرسی استخوانهای کف پا

پیش زمینه  با افزایش اقبال عمومی برای تناسب اندام و به تبع آن افزایش میزان پرداختن به ورزش درصد بروز شکستگی های استرس در نواحی مختلف بدن و بخصوص در اندام تحتانی افزایش یافته است. استخوانهای کف پا شایعترین استخوانهای بدن هستند که دچار شکستگی های فشاری ( استرسی ) می شوند. این صدمه تنها مخصوص ورزشکاران درجه بالا یا نظامیان نیست بلکه در هر ورزشی و در هر سطحی از آن می تواند رخ دهد. مثلاً در دوندگان در هر سطحی از آن، در ژیمناستیک کاران، در افراد با بیماری روماتیسمی و در افراد با اختلال حس در پا ( نوروپاتی دیابتی ) می تواند رخ دهد. فرکانس  میزان بروز این آسیب ورزشی در جمعیت عمومی معلوم نیست. تخمین زده می شود که این آسیب ورزشی در حدود 16% از آسیب های ورزشی را شامل گردد که در ورزشکاران بخصوص در ورزشکاران درجه بالا و نیز در افراد نظامی دیده می شود. دویدن عامل اصلی و مهمی در ایجاد این آسیب است. 95% از شکستگی های استرسی در اندام تحتانی رخ می دهد. و استخوانهای کف پایی هم شایعترین محل بروز شکستگی های فشاری در بدن می باشند. آناتومی کاربردیاستخوان های کف پائی دوم و سوم موقعیت نسبتاً ثابتی در هنگام راه رفتن دارند و زیاد جابجا نمی شوند. اما استخوانهای کف پائی اول و چهارم و پنجم نسبتاً تحرک بیشتری دارند. به همین علت فشارهای وارد بر پا بیشتر بر روی استخوانهای کف پایی دوم و سوم که قابلیت تحرک کمتری دارند وارد می آید و لذا این دو استخوان بیشتر در معرض شکستگی های استرسی قرار دارند. شکستگی استرسی مربوط به استخوان کف پائی پنجم ( در عقب انگشت کوچک ) بیشتر در افرادی دیده می شود که فشار پا را بیشتر به سمت خارج آن اعمال می کنند. بعلت اینکه خونرسانی این استخوان کف پائی ضعیف است آسیب های آن با تاخیر بهبود می یابند. شرح حال • معمولاً فرد بیان می کند که اخیراً بر شدت و یا مدت تمرینهایش افزوده شده است. • درد در ابتدا گنگ است ولی بعد به تدریج با انجام ورزش محدود به محل آسیب می شود. • درد در ابتدا با فشار روی پا ( ورزش و تمرین ) شروع می شود ولی بتدریج در حالت استراحت هم باقی می ماند. • در مورد زنان ورزشکار پرسیدن سابقه و نظم سیکل های ماهیانه بسیار اهمیت دارد چرا که زنان ورزشکار مستعد بی نظمی قاعدگی و پوکی استخوان و اختلالات تغذیه ای ( سه گانه آسیب ورزشی در زنان ورزشکار ) می باشند. معاینه فیزیکی - نگاه کردن دقیق برای بررسی تورم، کبودی یا قرمزی. - نگاه کردن دقیق سمت مقابل برای مقایسه دوطرف. - لمس کردن محل درد و بررسی بافت نرم و استخوان. - بررسی کف کفش ورزشکار از نظر سائیدگی برای کشف اختلالات ناشی از قرارگیری غلط وضعیت پا هنگام ورزش. علل شکستگی استرسی کف پا- افزایش شدت ، مدت و یا دفعات ورزش - کفش نامناسب ورزشی - پرداختن به ورزش علی رغم وجود درد در پا - پوکی استخوان، نرمی استخوان. - اختلالات عصبی ( حسی و حرکتی ) در پا مثلا در افراد دیابتی. -سه گانه آسیب ورزشی زنان بررسی های تصویری - رادیوگرافی:• می تواند درمراحل اولیه شروع علائم منفی باشد. • معمولاً تغییرات استخوانی تا 3 ماه بعد از شروع علائم در رادیوگرافی دیده نمی شود. • 50% از شکستگی های استرسی دررادیوگرافی دیده نمی شود. - اسکن استخوانی: • بطور سنتی انجام اسکن استخوانی 3 مرحله ای روش ارجح بوده است. • این روش 100% حساسیت دارد اما اختصاصی بودنش بطور قابل ملاحظه ای کمتر است. • اسکن استخوانی 72-24 ساعت بعد از شروع علائم می تواند آسیب استخوانی را نشان دهد. • با اسکن استخوانی می توان stress fracture را از stress reaction تمایز بخشید. -ام آرآی:  • به تدریج در حال تبدیل شدن به روش ارجح برای شناسایی شکستگی های استرسی می شود. • حساسیت MRI مثل اسکن استخوانی است و اختصاصی بودنش از اسکن استخوانی بیشتر است. • ام آر آی برخلاف اسکن به بیمار اشعه نمی دهد. درمان*فازحاد : استراحت، بی تحرک سازی و استفاده از یخ درمانی و بالا نگه داشتن پا در این فاز برای کاهش التهاب و درد لازم است صورت گیرد. در صورت درد شدید یا شواهد مبنی بر سیر کند بهبودی در شکستگی های استرسی استخوانهای کف پائی دوم و سوم گاهی گچ گیری پا لازم است صورت گیرد و زمانی که در رادیوگرافی شواهد بهبودی دیده شد گچ را باز می کنیم. در این فاز فرد می تواند با انجام رکاب زنی درجا، راه رفتن در استخر شنا تناسب بدن خود را حفظ کند. شکستگی های استرسی استخوانهای کف پائی دوم و سوم معمولاً نیاز به جراحی ندارد. در مورد شکستگی های استرسی استخوان کف پائی پنجم معمولاً در افرادی که فعالیت زیادی دارند جراحی توصیه می گردد ولی در افرادی که فعالیت زیادی ندارند گچ گیری برای 8-6 هفته یا تا زمانی که شواهد رادیولوژیک بهبودی دیده شود انجام می گیرد. *فاز بهبودی :در این فاز اعمال وزن تا حدی که مقدور است و سبب درد نمی شود بر روی پا صورت می گیرد. همچنین برای حفظ تناسب و آمادگی ورزشهای آبی و رکاب زدن در جا باید صورت گیرد. به تدریج فرد به ورزش مربوطه باز می گردد و باید به آرامی بر شدت و مدت تمرینهای ورزشی افزوده شود. به عنوان یک اصل مهم نباید بیش از 10% به شدت تمرینها در طول یک هفته افزوده شود. در مواردی که جوش خوردگی رخ ندهد نیاز به جراحی اصلاحی داریم. بازگشت به رقابت  - زمان بازگشت زمانی است که فرد در طی ورزش دردی را حس نکند. - باید بعد از بازگشت به ورزش به تدریج بر شدت و مدت تمرینات اضافه نمود و به موقع هم به اندام استراحت داد. عوارض  - عدم جوش خوردگی استخوان - در مورد شکستگی استخوان کف پائی پنجم در 50-35% موارد عدم جوش خوردگی داریم که باید به آن توجه داشته باشیم. پیشگیری  - افزایش در شدت و مدت ورزش باید بر حسب یک روند آهسته دوره ای باشد. - در موقع خستگی باید به اندام استراحت داد و از آن زیاد کار نکشید تا خود را بتواند بازسازی کند. - موقع بروز درد در هنگام ورزش باید شدت تمرین را کم کرد تا درد برطرف شود و آرامتر تمرین کرد. پیش آگهی - شکستگی های استرسی در 4 استخوان کف پائی اول معمولاً بدون عارضه بهبود می یابند. - شکستگی های استرسی استخوان کف پائی پنجم به احتمال 50-35% دچار عدم جوش خوردگی خواهد شد که در صورت جراحی پیش آگهی خوبی دارد. منبع :www.sportmedicine.ir

آسیب رباط جانبی خارجی زانو ( LCL injury in athlete)

پیش زمینه آسیب دیدگی رباط جانبی خارجی زانو ( LCL ) از اعمال کشش روی آن ناشی از اصابت ضربات به قسمت داخلی زانو یا ساق ناشی می گردد. میزان آسیب دیدگی این رباط نسبت به رباط جانبی داخلی زانو( MCL ) کمتر است چرا که اغلب پای مقابل مانع اصابت ضربات به قسمت داخل زانو می گردد. به هرحال این آسیب می تواند در زمانی که زانو باز و ساق در جلوی بدن قرار دارد مثل هنگام تکل زدن در فوتبال ایجاد گردد.

آناتومی کاربردی رباط جانبی خارجی زانو از انتهای تحتانی خارجی استخوان ران در بالا شروع و به سر استخوان نازک نی ( فیبولا ) در پائین اتصال می یابد. این رباط در زیر تاندون عضله دو سر رانی در پائین قرار دارد.

بیومکانیک ورزشی
رباط LCL زمانی که زانو باز می گردد سفت و کشیده شده و هنگامی که زانو بیش از 30 درجه خم می شود شل می شود. بر خلاف رباط جانبی داخلی که به منیسک داخلی اتصالاتی دارد رباط جانبی خارجی به منیسک خارجی اتصالی ندارد و از آن توسط لایه نازکی از چربی جدا می شود. رباط جانبی خارجی زانو در مقابل چرخش به داخل استخوانهای ساق مقاومت می کند و از سویی سبب استحکام مفصل زانو می گردد.

 شرح حال 
در بررسی آسیب احتمالی LCL مهمترین جزء توجه به مکانیسم ایجاد آسیب است. ضربه یا برخورد شدید در قسمت قدامی داخل ساق اغلب علت احتمالی آسیب رباط جانبی خارجی زانو است.
• شنیده شدن صدای « تق » و ایجاد مایع در مفصل چند ساعت بعد احتمال آسیب همراه به منیسک یا رباطهای صلیبی را مطرح می کند.
• در مورد آسیب یا جراحی قبلی زانو باید پرسیده شود.
• درباره شغل, سن, سبک زندگی جهت تصمیم گیری روش صحیح درمان باید سوال گردد.
• آیا دچار اختلال در حس یا حرکت قسمت داخل ساق بعد از صدمه شده است. ( از آنجا که عصب پرونئال در مجاورت این رباط است احتمال آسیب به آن وجود دارد ).

معاینه • معاینه فضای بالای کشکک برای بررسی تجمع مایع مفصلی ( supra patellar pouch )
• معاینه ساق از نظر خراشیدگی و ضایعات عمده نظیر شکستگی یا خونریزی.
• بررسی حساسیت در لمس مفصل
• انجام تستهای اختصاصی ارزیابی رباط LCL : اعمال فشار به داخل زانو در حالیکه زانو باز است و نیز در وضعیتی که زانو 20 درجه خم شده است.
• معاینه عصبی سطح زیر زانو 
• بررسی و انجام تستهای ارزیابی منیسک ها و رباطهای صلیبی.

درجه بندی آسیب LCL

• درجه 1 : آسیب میکروسکوپی رباط که بادرد در هنگام اعمال فشار به داخل زانو خود را نشان میدهد شلی رباط نداریم.
• درجه 2 : در این حالت فضای مفصلی زانو خارج بین 5/0 تا 1 سانتی متر باز می شود ( پارگی جزئی رباط ).
• درجه 3 : آسیب کلی رباط که با بازشدن فضای مفصلی در خارج به مقدار بیش از 1 سانتی متر خود را نشان می دهد.

تصویربرداری 
• رادیوگرافی زانو برای رد شکستگی های احتمالی و یا دررفتگی ها و نیز برای رد تغییرات تخریبی مفصل همراه با آسیبهای مزمن قبلی.
• MRI روش استاندارد و ارجح برای تشخیص آسیب رباطی و منیسک زانو است.
• EMG و NCV برای رد آسیب عصب پرونئال شاید لازم باشد.

درمان
فاز حاد:• برای آسیب درجه 1 و 2 درمان پیشنهادی استراحت, سرما درمانی, فشار موضعی و بالا نگه داشتن عضو و عدم اعمال وزن بدن بر روی زانوی آسیب دیده است.
• برای آسیب درجه 3 جراحی لازم است. بازگشت به وضعیت تحمل وزن روی زانو امکان دارد به زمانی معادل 4 هفته وقت نیاز داشته باشد.فاز بهبودی: • درمان در جهت تمرینهای افزایش دهنده دامنه حرکت در مفصل زانو( دوچرخه سواری ) و تقویت عضله چهار سر رانی متمرکز می باشد.

بازگشت به تمرین زمان بازگشت به تمرین به شدت آسیب بستگی دارد. توصیه می گردد یک برنامه بازتوانی کامل قبل از بازگشت به تمرین بر روی زانو صورت گیرد.
بعد از بهبودی اولیه و اصلاح دامنه حرکت مفصل زانو ورزشکار باید قدرت عضلانی و حس عمقی مناسب را با ورزشهایی مثل دویدن بدست آورد. سپس به ورزش خاص خود بپردازد.

پیشگیری اغلب موارد آسیب LCL اجتناب ناپذیر است. با این حال حفظ انعطاف پذیری و قدرت عضلانی مناسب در ساق و ران می تواند احتمال آسیب دیدگی را کاهش دهد.

پیش آگهی داخل ساق اغلب علت احتمالی آسیب رباط جانبی خارجی زانو است.
• شنیده شدن صدای « تق » و ایجاد مایع در مفصل چند ساعت بعد احتمال آسیب همراه به منیسک یا رباطهای صلیبی را مطرح می کند.
• در مورد آسیب یا جراحی قبلی زانو باید پرسیده شود.
• درباره شغل, سن, سبک زندگی جهت تصمیم گیری روش صحیح درمان باید سوال گردد.
• آیا دچار اختلال در حس یا حرکت قسمت داخل ساق بعد از صدمه شده است. ( از آنجا که عصب پرونئال در مجاورت این رباط است احتمال آسیب به آن وجود دارد ).

عوارض • دردمزمن زانو 
• ضعف عضله در اثردرد
• ناپایداری مفصل زانو
• آسیب عصب پرونئال

منبع :www.sportmedicine.ir

در رفتگی زانو (Knee dislocation )

پیش زمینهمنظور از در رفتگی زانو این نیست که استخوان های دخیل در شکل گیری مفصل زانو از موقعیت آناتومیک نرمال خود در محل مفصل خارج شده و شکل مفصل تغییر کند. استخوان ها در محل مفصل توسط رباط ها به یکدیگر اتصال دارند. در زانو نیز استخون های ساق ( درشت نی و نازک نی ) توسط چندین رباط به استخوان ران اتصال دارند و این رباط ها سبب پایداری مفصل زانو و حفظ شکل و کارکرد آن می شوند. در دررفتگی زانو این رباط ها پاره شده واستخوان های ساق نسبت به استخوان ران درمحل مفصل زانو جابجا شده و زانو دچار تغییر شکل و ناپایداری می شود.

علل دررفتگی زانو• دررفتگی زانو نادر است و معمولا در زمینه ضربات شدید وارده به زانو رخ می دهد.
• افتادن روی زانو از علل مهم است .
• صدمات ناشی از تصادفات رانندگی نیز از علل مهم است .
• معمولا اعمال نیروی شدید یا پر سرعت به زانو سبب دررفتگی آن می شود.
• در زانوی جابجا شده ( در رفته ) امتداد مستقیم بین ران و ساق از بین می رود و زانو دچار تغییر شکل شده است.

بیومکانیک ورزشی 
مکانیسم آسیب به سر در ورزش هایمختلف متفاوت است . مکانیسم احتمال آسیب دیدگی شامل نیروهای فشارنده ( اصابت ضربه به سر سبب آسیب مغز در محل مورد اصابت ناشی از فشرده شدن مغز درآن ناحیه ) یا نیروی کششی وارده به سر ( سبب آسیب مغز در سمت مقابل جهت کشیده شده سر ) و یا نیروی چرخشی اعمال شده روی سر ( مثل پرتاب شدن از روی موتور وغلت زدن ) . تمام مکانیسم های ذکر شده سبب تغییر درخونرسانی – کارکرد و نیازبه انرژی مناطق خاصی از مغز شده و سبب اختلال عملکرد بخش صدمه دیده می شوند. 

آسیب های ورزشی زانو

صفحه آسیبهای ورزشی

شرح حال• معمولا بدنبال ضربه به سر و آسیب مغزی حالت بهت زدگی و گیجی در فاز حاد وجود داشته است.
• امکان دارد فرد نتواند به سوالات ساده پاسخ بدهد یا با تاخیر جواب دهد و حالت هیجانی متغییری را تجربه کند .
• بسیاری از ورزشکاران بدنبال ضربه دچار سر درد می شوند.
• امکان دارد علائم بینایی مثل تاری دید ، دوبینی یا جرقه های بینایی وجود داشته باشد.
• امکان دارد فراموشی زمان قبل از ضربه یا بعد از آن وجود داشته باشد و فرد مکانیسم صدمه به سر را به خاطر نیاورد. که البته این فراموشی فقط زمان اندکی قبل از صدمه و زمان متغییری بعد از صدمه را شامل می شود.

معاینات و بررسی های لازم
• انجام عکس رادیوگرافی برای بررسی هرگونه شکستگی احتمالی در زانو لازم است که انجام شود.
• بررسی نبض : آسیب عروق درناحیه زانو بدنبال دررفتگی زانو شایع است و پزشک حتما باید نبض را بررسی کند چراکه عروقی که به ساق پا خون می دهند از ناحیه پشت زانو عبور می کنند.
• در برخی موارد انجام آنژیوگرافی یا سونوگرافی داپلر برای بررسی سلامت عروق پا لازم است.
• بررسی اعصاب پا : امکان دارد بدنبال دررفتگی زانو اعصابی که به زانو و بدنبال آن ساق و پا می روند و حس و حرکت پا را تامین می کنند دچار صدمه دیدگی شوند. پزشک باید حتما حرکات پا مثل بالا آوردن و پائین آوردن پا در محل مچ و چرخاندن پا به داخل و خارج در محل مچ پا را تست کند همچنین می بایست حس پا و ساق را بررسی کند. بی حسی در این نواحی صدمه به آسیب را متحمل می سازد.

درمان 
درمان در خانه : 
این آسیب نباید در خانه درمان گردد و باید به سرعت به بیمارستان مراجعه شود می توانید آب سرد یا یخ را روی  محل صدمه دیده قرار داده تا درد و تورم کاهش یابد و به پزشک مراجعه شود.درمان طبی :  
 جا اندازی : پزشک این امر را انجام خواهد داد .
 بی تحرک سازی : برای جلوگیری از صدمات بیشتر و کمک به تسریع بهبودی هم زانو توسط یک آتل یا یک وسیله بی تحرک سازی دیگر تحت حمایت قرار می گیرد چرا که خم شدگی زانو می تواند به صدمه بیشتر منجر گردد.
 ارجاع : از آنجا که دررفتگی زانو معمولا با پارگی های متعدد رباطی همراه است معمولا پس از کاهش تورم بیمار باید به یک اورتوپد یا جراح زانو جهت انجام جراحی ترمیمی رباط ارجاع گردد.

پیش گیری 
• تلاش برای جلوگیری از ایجاد صدمات شدید به زانو در ورزش ( استفاده از زانوبند در ورزش های پر خطر )
• اجتناب از حرکاتی مثل پریدن از ارتفاع زیاد روی سطوح سخت .

پیش آگهی 
• به طور کلی این آسیب دیدگی بسیار جدی محسوب می شود.
• اغلب صدمات ناشی از این آسیب نیاز به جراحی دارد.
• صدمه به شریان ( سرخرگ ) در 32 – 21 % موارد رخ می دهد که نیاز به جراحی فوری دارد .
• بعد از جراحی نتیجه معمولا خوب است و زانو در اغلب موارد حرکات نرمال خود را باز می یابد.

عارضه 
• ناپایداری زانو 
• درد مزمن که در 46 % موارد ایجاد می شود.

منبع :www.sportmedicine.ir

آسیب رباط صلیبی قدامی زانو ( ACL injuries )

پیش زمینهدرد زانو و آسیبهای ورزشی زانو در ورزشکاران شایع است . آسیب زانو بعد از آسیب مچ پا ( پیچ خوردگی مچ پا ) شایع ترین محلی است که دچار  صدمات ورزشی می شود .صدمات رباط صلیبی قدامی زانو یکی ازعلل شایع زانودرد حاد و مزمن است.جراحات این رباط زانو که به آن رباط ضربدری قدامی یا رباط متقاطع قدامی هم می گویند عمدتاً ناشی از کاهش ناگهانی سرعت در هنگام دویدن و صدمات ورزشی تماسی که جزء چرخشی روی زانو دارند می باشد. همچنین ورزشهای تماسی می توانند ثانویه به کشیده شدن زانو , اعمال نیروهایی از سمت خارج به داخل زانو و یا باز شدن بیش از اندازه زانو (Hyper extension ) سبب صدمه دیدگی رباط صلیبی قدامی زانو ( ACL ) شوند.
صدمه دیدگی رباط ضربدری جلویی  در سطح یکسانی از فعالیت در زنان بیشتر رخ می دهد و درصد قابل ملاحظه ای از صدمات زانو را تشکیل میدهد. حداقل 50% از افراد با آسیب ACL دچار آسیب منیسک های زانو می شوند که منیسک خارجی مستعدتر به آسیب دیدگی است ( البته در آسیب دیدگی حاد زانو ). در آسیب های مزمن رباط ACL معمولاً منیسک داخلی است که دچار آسیب دیدگی ورزشی همراه می شود. سالانه در آمریکا 95000 پارگی رباط صلیبی قدامی زانو گزارش می شود. رباط صلیبی قدامی زانو ( ACL ) برای پایداری مفصل زانو در هنگام دویدن , پرتاب پا و ... بسیار حیاتی است. زانویی با آسیب دیدگی رباط ACL بسیار برای صدمه دیدگی های بعدی در منیسک و تغییرات تخریبی ( آرتروز ) به مراتب مستعدتر است. آسیب یدگی وتر صلیبی قدامی زانو می تواند در قالب یک سه گانه آسیب دیدگی به همراه آسیب منیسک و رباط جانبی داخلی ( طرفی داخلی زانو ) رخ دهد که سه گانه آسیب های ورزشی در زنان شایعتر است. 

فرکانس 
در آمریکا سالیانه 200000 آسیب ورزشی مرتبط با لیگامان صلیبی یا متقاطع زانو  ایجاد می گردد که فقط 95000  مورد آن پارگی رباط صلیبی قدامی زانو  است. همچنین سالیانه حدود 100000 بازسازی و جراحی ارتوپدی رباط صلیبی جلویی زانو  توسط جراح اورتوپد یا متخصص پزشکی ورزشی انجام می شود.
آسیب دیدگی ورزشی در این رباط در ورزش های فوتبال , کشتی , تکواندو و بسکتبال و اسکی و بیسبال بیشتر است.
همچنین احتمال  آسیب دیدگی ورزشی رباط صلیبی قدامی در بانوان ورزشکار 7/9- 5/2 برابر مردان است ( در سطح یکسانی از فعالیت ) و آسیب این رباط از علل شایع آسیب های ورزشی زنان می باشد.

آناتومی کاربردی زانو رباط صلیبی قدامی از رباط های مهم زانوست . این رباط در عقب به لبه خلفی داخلی کوندیل خارجی ران اتصال دارد سپس در داخل کپسول مفصل ران به سمت پائین, جلو و داخل رفته کمی پهن تر شده و به حفره ای در جلو و خارج  استخوان درشت نی یا تیبیا  اتصال می یابد. این رباط دو باند دارد. باند جلویی داخلی که در هنگام خم شدن زانو کشیده و در هنگام باز شدن زانو شل است و باند خلفی خارجی که در هنگام باز شدن زانو کشیده و در هنگام خم شدگی زانو شل است. رباط ACL از شاخه خلفی عصب مربوط به درشت نی عصب می گیرد و سبب ایجاد حس عمقی در زانو می شود.

بیومکانیک ورزشی  85% از مقاومت  در مقابل حرکت به جلوی استخوان درشت نی نسبت به استخوان ران را در محل مفصل زانو را ACL تامین می کند و سبب پایداری زانو در هنگام ایست ناگهانی می شود. حداکثر مقاومت ACL زمانی است که زانو در حالت کاملاً باز قرار دارد.
همچنین رباط صلیبی قدامی در محدود کردن میزان چرخش درشت نی هم نقش دارد و هنگامی که زانو کاملاً باز است در مقابل نیروهای وارد به زانو از داخل و خارج زانو را محافظت می کند و پایداری آنرا به کمک رباطهای جانبی زانو حفظ می کند.
هنگامی که ACL صدمه ببیند ترکیبی از حالت حرکت به جلوی درشت نی نسبت به ران و چرخش به خارج و داخل بیش از حد استخوان درشت نی رخ می دهد.
متوسط قدرت رباط صلیبی قدامی در برابر کشش حدود 2160 نیوتن می باشد که این مقدار بطور قابل ملاحظه ای کمتر از متوسط توان رباط صلیبی ( متقاطع ) خلفی و تقریباً نصف رباط جانبی ( طرفی ) داخلی زانو است.

شرح حالعلایم پارگی رباط صلیبی قدامی زانو را با شرح حال مناسب که تاکید آن بر مکانیسم آسیب دیدگی ورزشی و شناسایی آسیب های احتمالی قبلی است و معاینه مناسب در اغلب موارد می توان تشخیص داد.
• در ورزشهای غیر تماسی:
  - یک صدای تق ( pop ) همراه با آسیب ACL شنیده شده یا خیر . معمولاً این صدا هنگامی که فرد ناگهان تغییر مسیر داده یا ناگهان در هنگام دویدن ایستاده است و یا در هنگام افتادن روی پا بعد از پرش شنیده شده و بدنبال آن التهاب و تورم زانو ایجاد شده است.
  - در خلال چند ساعت خون در مفصل تجمع پیدا کرده است ( همارتروز ).
  - فرد معمولاً نتوانسته است بخاطر درد و تورم یا ناپایداری زانو به فعالیت ادامه دهد.• در ورزشهای تماسی و ضربات با انرژی بالا: 
 - صدمات ورزشی رباط ACL معمولاً با آسیب دیدگی سایر رباطهای زانو (  رباط جانبی داخلی یا جانبی خارجی زانو ) یا مینیسک های زانو همراهی دارد
 - اعمال یک نیروی شدید از سمت خارج به داخل به زانو می تواند منجر به یک سه گانه آسیب دیدگی شامل آسیب ACL, آسیب رباط جانبی داخلی زانو و آسیب تاخیری منیسک داخلی شود.

معاینه بالینی• مشاهده دقیق زانو برای بررسی تجمع مایع در مفصل زانو یا تغییر شکل استخوانی ( شکستگی احتمالی ) طبق تحقیقات انجام شده  در آسیب استخوانی تجمع سریع مایع در مفصل 72% ارتباط با آسیب رباط صلیبی قدامی دارد.
• معاینه دامنه حرکات مفصل زانو بخصوص بازشدن کامل زانو که اگر نشود امکان آسیب دیدگی منیسک های زانو  را مطرح می کند.
• لمس ساختارهای استخوانی توسط متخصص طب ورزشی یامتخصص ارتوپد امکان دارد منجر به شناسایی شکستگی استخوان مخفی مثل شکستگی استخوان درشت نی یا آسیب ران و شکستگی استخوان ران  شود.
• لمس خطوط مفصلی زانو برای ارزیابی آسیب احتمالی منیسک ها لازم است. همچنین باید رباطهای جانبی زانو معاینه شوند.
• انجام Lachman test ( تست لاکمن ) بعد از رفع یا کاهش درد بیمار باید برای ارزیابی رباط ACL صورت گیرد به این صورت که فرد روی تخت خوابیده و زانو را در وضعیت خم شدگی 20 تا 30 درجه قرار می دهیم با دست چپ ران را می گیریم و با دست راست پشت قسمت فوقانی ساق را به جلو و طرف خود می کشیم. چنانچه در سمت آسیب دیده مقدار جابجا شده به جلو نسبت به سمت سالم در پای دیگر بیش از 3 میلی متر باشد غیر عادی است و نمایانگر آسیب است.
• انجام تست کشیدگی به جلو یا Ant.drawer test بخاطر اسپاسم عضلات پشت ران ( عضلات همسترینگ ) که تست را متاثر می کند کمتر قابل اعتماد است. برای انجام تست بیمار به پشت خوابیده و زانوها را در وضعیت خم شدگی 90 درجه قرار می دهد. معاینه گر جلوی وی نشسته و با دو دست پشت قسمت زیر زانو را می گیرد و ساق را به سمت خود می کشد و در صدمه دیدن رباط صلیبی قدامی زانو استخوان درشت نی جلو می آید 

علل آسیب دیدگی رباط صلیبی قدامی • ورزشهای پر خطر برای آسیب دیدگی ACL : ورزش فوتبال , اسکی , بسکتبال و بیسبال و کشتی مسئول 78% از جراحات مرتبط با ورزش رباط صلیبی قدامی زانو هستند.
• جنس : صدمه و آسیب ورزشی زنان در محل رباط صلیبی قدامی زانو بیشتر از مردان می باشد.
• کفش ورزشی : کفش های ورزشی که کناره های آنها سفتتر و محکمتر از وسط کف آنها می باشد بیشتر فرد را مستعد صدمه دیدگی ورزشی می کند.

بررسی تصویربرداری

رادیوگرافی:• یافته های رادیوگرافیک اغلب منفی است.
• برای بررسی آسیب های همراه با پارگی ACL می توان از نماهای AP, Lateral و merchant و sunrise و Notch view استفاده نمود.
• نمای مایل برای بررسی صفحه استخوان تیبیا مفید است.
• امکان دارد در نمای AP شکستگی همراه با کندگی قسمت خارج کپسول ( Segond fracture ) دیده شود.
این شکستگی یک شاهد بر آسیب کپسول خارجی و یک مدرک غیر مستقیم بر آسیب رباط صلیبی قدامی است. و در قسمت خارجی صفحه تیبیا اتفاق می افتد درست در مجاورت خط مفصلی و در خلف توبرکل Gerdy 

آرتروگرام: • این روش تقریباً با MRI جایگزین شده است.
• از این روش برای بررسی پارگی ACL استفاده می شود.

ام آر آی:  • برای تشخیص آسیب های ACL حدود 95% حساسیت دارد. همچنین با آن می توان کوفتگی و آسیب  استخوان ران و تیبیا  را که در 90% از موارد آسیب رباط صلیبی قدامی وجود دارند تشخیص داد.از MRI زانو جهت تصمیم گیری برای جراحی زانو استفاده می شود.

درمانفاز حاد:چنانچه جراحی زانو لازم باشد معمولاً جراح زانو آنرا 3 هفته به تاخیر می اندازند تا التهاب کاهش یافته و از عوارضی مثل خشکی مفصل زانو بدنبال جراحی سریع جلوگیری شود. باید در این سه هفته عضلات جلو و عقب ران و دامنه حرکتی مفصل زانو تقویت و زیاد شود که این امر می تواند به کاهش تجمع مایع مفصلی زانو و بدست آوردن سریع توان عضلانی عضلات موثر روی مفصل زانو ( عضله چهار سر ران و عضلات همسترینگ ) بعد از عمل کمک کند. برای تصمیم به جراحی توجه به چند فاکتور مهم است مثل سطح فعالیت ورزشی قبل از صدمه دیدگی زانو , صدمات همراه , تمایل برای ادامه همان رشته ورزشی و میزان شلی و ناپایداری مفصل زانو . جراحی زانو در آسیب رباط صلیبی می تواند بصورت ترمیم داخل یا خارج مفصلی رباط صلیبی قدامی باشد, در روش جراحی داخل مفصلی توسط روش آرتروسکوپی زانو داخل مفصل را مشاهده و به کمک ابزار  آرتروسکوپ  رباط پاره شده را بصورت اولیه یا با استفاده از رباط زیر کشکک یا رباط سمی تندینوس یا گراسیلیس  ترمیم می کنند. در روش جراحی خارج مفصلی زانو هم با استفاده از بخشی از نوار فیبری خارج ران به نام  ایلیو تیبیال تراکت زانو را در سمت خارجی در بیرون سطح مفصلی پایدار می کنند. انتخاب بین این دو روش بسته به نظر جراح دارد و امری تخصصی است. درمان غیر جراحی پارگی aclمعمولا برای افراد مسن و آنهایی که قصد پرداختن به ورزش های شدید و رقابتی را ندارند در نظر گرفته می شود.در شکل روبرو نمایی از ترمیم خارج مفصلی رباط صلیبی زانو را مشاهده می کنید.
فاز بهبودی: سه فاز دارد
• فاز اول : دو هفته اول بعد از جراحی را شامل می شود و هدف در آن رسیدن به بازشدگی کامل زانو  ( Full extension ) و حفظ قدرت عضلانی عضله چهارسر رانی و کاهش تورم و نیز توانایی خم کردن زانو در حد نود درجه است.• فاز دوم : هفته سوم تا پنجم بعد از عمل را شامل می شود و هدف در آن حفظ توانایی باز کردن کامل زانو و افزایش میزان خم شدن زانو به بیش از 90 درجه تا رسیدن به خم شدگی کامل زانو است.• فاز سوم : هفته ششم را شامل می گردد و هدف در آن افزایش قدرت و سفتی عضلانی است و بدنبال این مرحله به آرامی به ورزش باز می گردیم.بدون انجام تمرینات کافی در دوره بعد از جراحی بازگشت به ورزش  به زمانی معادل ۹-۶ ماه زمان نیاز دارد.

عوارض• خشکی مفصلی و آرتروز زانو ( استئو آرتریت زانو )
• ناپایداری مفصل زانو یا افزایش لغزندگی زانو
• درد و محدودیت حرکات مفصل زانو

پیش آگهی• میزان موفقیت جراحی رباط ACL 95-82% است. و در بهترین شرایط شش ماه بعد از آسیب می توان به میادین ورزشی بازگشت.

منبع :www.sportmedicine.ir