آگاهی متخصصین طب فیزیکی از بیومکانیک بدن انسان و نحوه بوجود آمدن اختلالات فیزیکی در سیستم اسکلتی بدن راهکارهای درمانی آنها را نیز از طریق روشهای فیزیکی و حرکتی فراهم نموده است.یکی از این راهکارها استفاده از مانورهای حرکتی روی ستون فقرات توسط دستان ماهر پزشک متخصص طب فیزیکی است. این مانورها یا تکنیک های حرکتی را اصطلاحاٌ درمانهای دستی یا مانیپولاسیون می گوئیم.
نتایج درمان از این طریق گاهی بسیار جالب و معجزه آساست.چرا که بدنبال انجام درمانهای دستی اغلب دردهایی که به وضوح دارای منشاء ستون فقرات هستند بصورت تماشایی بهبود می یابند و حتی برخی از اوقات دردهای که ظاهراً هیچگونه ارتباطی با ستون فقرات ندارند نیز از بین می روند.
در ستون فقرات انسان، مهره ها، دیسکهای بین مهره ای، مفاصل بین مهره ها، لیگامانها، تاندونها، عروق و اعصاب و… همگی با نظم بسیار شگرف و دقیقی در کنار یکدیگر قرار گرفته اند و توانمندی ایستایی انسان را فراهم می آورند. هرگونه بهم خوردگی این نظم ولو در حد خیلی کم موجب بروز اختلالاتی از جمله درد می گردد. این علامت یعنی درد ممکن است در همان منطقه از ستون فقرات احساس شود یا در یک ناحیه دیگر تحت عنوان دردهای راجعه .
علامت شایع دوم ( بعد از درد) محدودیت حرکتی در آن منطقه از ستون فقرات است به عبارتی دامنه حرکتی قطعات درگیر ستون فقرات در اثر بهم خوردگی نظم ما بین آنها از بین می رود و در بررسی بالینی متوجه علائم یا یافته هایی میشویم که دلالت کامل بر این تشخیص می کند و بعد از انجام مانیپولاسیون یا درمانهای دستی موفق این علائم برطرف می شوند.
مهمترین این علائم وجود درد یا حساسیت موضعی در فشار مستقیم بر قطعه درگیر ستون فقرات است و نکته مهم همین دردناک بودن قطعه حرکتی ستون فقرات است (قطعه حرکتی مجموعه ۲ مهره ستون فقرات بهمراه تمامی عناصر و ساختمانهای وابسته به آن دو مهره می باشد) و در مرحله بعد و با درجه اهمیت کمتر ، محدودیت حرکتی مربوط به آن قطعه حرکتی می باشد.
بر اساس مجموعه این یافته ها، اصطلاح تشخیصی “اختلال عملکرد کوچک بین مهره ای دردناک” بکار میرود. این اختلال غالباً در نتیجه ضربه، فشار، حرکات نادرست، وضعیت های بدنی غلط حین کار و حتی نشستن و ایستادن و خوابیدن غلط ایجاد می گردند
.اصطلاح کوچک برای این اختلال از این جهت بکار برده میشود که در رادیوگرافی معمولاً نشانه ای دیده نمی شود. در خیلی موارد نیز اختلالات متعدد و شدید جداگانه ای همچون بیرون زدگی دیسک ما بین مهره ها وجود دارد که در اینمورد قطعاً اختلال عملکرد ما بین مهره ها نیز رخ داده است. تجربیات ما نشان می دهند که اکثر دردهای ستون فقرات ناشی از اختلال عملکرد کوچک بین مهره ای است.
- دردهای مزمن گردن
- سردردهای با منشأ گردنی
- میگرن گردنی
- گردن درد حاد (ناگهانی و شدید)
- گردن دردهای مکرر
- دردهای تیرکشنده از گردن به پشت کتف ، شانه یا بازوها و دستها
- دردهای مزمن پشت ستون فقرات (پشت قفسه ی سینه)
- دردهای حاد (ناگهانی و شدید) بین دو کتف
- رگ به رگ شدن دنده ها
- کمردرد مزمن
- کمردرد با منشأ دیسک بین مهره ای کمری
- کمردرد با منشأ ستون فقرات پشتی ( پشت قفسه ی سینه ای)
- کمردرد حاد (ناگهانی و شدید)
- درد سیاتیک (پشت ران)
- درد عصب رانی (جلوی ران)
- بی حسی ناحیه ی کنار و جلوی ران
- درد دنبالیچه
- خواب رفتگی اندام های فوقانی
- درد آرنج (با منشأ گردن)
منبع:دکتر بیژن فروغ
مطالعات نشان دادهاند که چندین نوع فعالیت سلولی در اثر استفاده از لیزر با قدرت پایین تشدید میشود. از جمله ساختن پروتئین و آنزیمهای سازنده DNA) DNA ترانسکریپتاز) و تشدید متابولیسم میتوکندری میباشد. ترمیم سلولها بعد از تخریب، ترمیم و رشد آکسون عصب تخریب شده (مثلاً از طریق جوانه زدن) و پاسخهای ایمونولوژیکی نیز با این روش بهتر میشوند. بررسیهای انجام شده نشان میدهد که کاهش درد وتشدید سرعت ترمیم زخم و افزایش سرعت بازسازی عصبها نیز از جمله اثرات دیگر لیزر میباشند.
مکانیسم اصلی اثر لیزر ناشناخته است. ولی یکی از مکانیسمهای اصلی که تاکنون روی آن مطالعه شده، ایجاد تغییر در زنجیره انتقال الکترون در میتوکندریها میباشد. اینگونه تصور میشود که سیتوکرومها در زنجیره انتقال الکترون قادرند که طول موج مشخصی از لیزر را دریافت کنند. انرژی این امواج نوری لیزری باعث میشود اعمال این زنجیره سریعتر انجام شود و تولید ATP افزایش یابد و در نتیجه سنتز زنجیرههای DNA و اعمال سلولی و ساخت پروتئین و بعضی اعمال سلولی دیگر با سرعت بیشتری انجام گیرد.
دیگر مکانیسم های مورد مطالعه شامل جذب اشعه توسط پروتئینهای غشای سلولی است که باعث تغییر شکل غشاء و افزایش نفوذ پذیری آن نسبت به یونها میباشد. همچنین لیزر میتواند بوسیله سلولهایی غیر از سلولهای گیرندة نوری در چشم نیز جذب شود. این سلولها در بدن مشابه فتورسپتورها در چشم عمل میکنند. چندین گیرنده نوری غیر رتینی به این شکل در جاهای مختلف بدن و گونه های جانوری و از جمله انسانها وجود دارد و مطالعاتی در جریان است که نقش آنها را در ریتم فیزیولوژیک شبانه روزی بدن نشان میدهد.
برخی محققان بر این باورند که لیزر کم توان قادر به ایجاد تغییرات مثبت در سطح سلولی می باشد، که این اثر بدون ایجاد حرارت قابل ملاحظه ای در سطح سلول ایجاد می باشد. این پاسخ های فتو شیمیایی منجر به تغییرات فیزیولوژیک در عملکرد سلول می شوند.
- در بهبود انواع زخمها (زخمهای دیابتیک، زخمهای بستر و…).
- دردهای عضلانی همچون سندرم مایوفاشیال.( نقاط دردناک ماشه ای یا گره های عضلانی متعدد)
- دردهای ناشی از ضربه ها و بعد از اعمال جراحی.
- دردهای مفصلی همچون آرتروز.
- دردهای ناشی از پیچ خوردگیها و کشیدگیهای تاندونی.
- دردهای روماتیسمی همچون آرتریت روماتوئید.
- دردهای عصبی همچون سندروم تونل مچ دستی.
- دردهای ناشی از استفاده بیش از حد اندامها.
- در درمان آسیب های ورزشی.
- در بازسازی عصب آسیب دیده همچون فلج عصب صورتی.
- استفاده از لیزر تراپی در کمک به کنترل عفونت برخی مناطق از جمله زخم بستر و عفونت مثانه.
- در درمان سردردهای میگرنی
- در درمان نروپاتی محیطی مانند نروپاتی دیابت
منبع:دکتر بیژن فروغ
با پیشرفت تکنولوژی و گسترش سیستم های دیجیتالی و دوربین های پرقدرت و بسیار ظریف توانایی هایی جدیدی نیز در سیستم پزشکی ایجاد شد.پس از وجود میکروسکوپ در اعمال جراحی که باعث تحولی بزرگی در درمانهای جراحی شد اکنون سیستم های آندوسکوپی در تشخیص و درمان بسیاری از بیماریها وارد شده است.
آندوسکوپی جهت دستگاه گوارش از سالها پیش شروع شده و به تدریج در جراحی جهت لاپاراسکوپی نیز استفاده شده و بطور گسترده امروز بسیاری از اعمال جراحی که قبلا با بازکردن وسیع انجام می شد با انجام چند سوراخ کوچک و با حداقل عوارض و حداقل خونریزی انجام می شود .
- محل کوچک برش جراحی ۲ – ۱٫۵ سانتیمتر
- آسیب حداقل به عناصر نرمال ناحیه
- طول عمل کوتاه
- امکان ترخیص بیمار عصر روز عمل
- انجام فعالیت بلافاصله پس از عمل
- بازگشت به کار بعد از ۴-۶ هفته
روش جراحی آندوسکوپی برای دیسک کمر در مواردی قابل انجام است که ضایعه و دیسک کمر در یک یا حداکثر دو فضا باشد، تنگی قابل ملاحظه در کانال ایجاد نشده باشد دیسک بصورت یک طرفه باشد و سانترال (مرکزی) نباشد. و تغیرات رتروز و استخوانی وجود نداشته باشد. این روش یک روش ایده آل برای افراد جوان که دچار هرنی دیسک کمری هستند می باشد.
منبع:دکتر بیژن فروغ
شایع ترین بیماری مفاصل ، مشکلات مربوط به مفصل زانو می باشد .زانو در زمره مفاصل بزرگ بدن و تحمل کننده وزن می باشد و به همین علت است که بیشتر از مفاصل دیگر دچار آسیب ، ساییدگی و آرتروز می شود . این مشکلات به خصوص در سالمندان ، ورزشکاران و افرادای که به مدت طولانی روی پا می ایستند بیشتر نمود دارد .
زانو درد
آرتروز یک بیماری تخریبی در مفصل است که پیشرونده و مزمن می باشد.از این بیماری به نامهای استئوآرتریت و استئوآرتروز نیز نام برده می شود .
۱- ضربه و تصادفات
۲- پارگی تاندون های (لیگامان های) اطراف مفصل زانو مثلا پارگی رباط های صلیبی یا منیسک ها
۳- شکستگی های کشکک و شکستگی های درون مفصل زانو
۴- بیماری کندرومالاسی پاتلا (نرم شدن غضروف مفصل کشککـ)
۵- پای پرانتزی یا ضربدری
۶- استفاده بیش از حد از زانو در شغل هایی که با ایستادن زیاد همراه است
۷- آسیب های ورزشی
۸- چاقی
۹- ژنتیک
۱- درد
۲- تورم
۳- خشکی صبحگاهی
۴- کاهش دامنه حرکتی
۵- ضعف عضلانی
۶- تغییر شکل مفصل
برای درمان آرتروز ورزشهای خاصی برای بیمار تجویز میگردد زیرا حفظ تحرک مفصل و تقویت عضلات، از پیشرفت بیماری جلوگیری میکند.
اکثرا افرادی که به آرتروز مبتلا میشوند چاق هستند و برای درمان ابتدا باید یک برنامه کاهش وزن را داشته باشند. همچنین این افراد باید از ایستادن طولانی و نشستن با زانوهای خم و بالا و پایین رفتن از پلهکان پرهیز کنند.
آرتروز زانو
در مورد درمان روشهای مختلفی وجود دارد که اکثرا در ترکیب بایکدیگر موثر می باشند :
۱-درمان دارویی طبق نظر پزشک متخصص طب فیزیکی و توانبخشی
۲- تزریق داخل مفصلی داروهای غضروف ساز ، پلاکت غنی شده (PRP) ، کورتیکواسترویید(کورتون)
۳-فیزیوتراپی جهت افزایش دامنه حرکتی زانو ، بهبود درد و کاهش التهاب مفصل
۴-طب سوزنی جهت کاهش درد و التهاب زانو
۵-تقویت عضلات اطراف مفصل زانو ه با تقویت آنها میزان فشار روی مفاصل کاهش مییابد . نوع تمرین های ورزشی تقویتی و شدت و مدت آن زیر نظر متخصص طب فیزیکی و توانبخشی تعیین می شود .
ورزش های زانو
۶- استفاده از لیزر جهت کاهش درد و التهاب مفصل زانو
۷-استفاده از زانوبند و وسایل کمکی جهت راه رفتن
۸-آب درمانی(هیدروتراپی)
۹-عمل جراحی : زمانیکه درد و مشکلات مفصل خیلی شدید است و بیمار به اقدامات درمانی قبلی پاسخ نمی دهد عمل جراحی ارتوپدی ضرورت مییابد.
منبع:دکتر بیژن فروغ
اعصاب این پیام ها را بصورت امواج الکتریکی منتقل میکنند دقیقاً مثل همان کاری که در سیم تلفن انجام میشود. وقتی عصب کار خود را به درستی انجام نمیدهد این انتقال پیام و انتقال امواج الکتریکی دچار اختلال میشود. روش هایی وجود دارد که به وسیله آنها میتوان شدت و سرعت و دیگر خصوصیات امواج الکتریکی که در طول عصب جریان دارند ثبت میشود. پزشک ارتوپد با بررسی این امواج میتواند در مورد بیماری های عصب به اطلاعات مفیدی دست پیدا کند.
دقت تست های الکترودیاگنوستیک بستگی به مهارت فرد در انجام آن و دقت تجهیزات استفاده شده بستگی دارد.به طور کلی،این تست اگر با دقت انجام گیرد می تواند آسیب به اعصاب و یا ریشه های عصبی و همچنین بیماری های اعصاب و عضلات را تعیین کند.
منبع:دکتر بیژن فروغ