گانگلیون ( کیست )

عقاید ضد و نقیضی در مورد منشاء گانگلیونها وجود دارند , برخی از دانشمندان معتقدند که گانگلیونها در اثر روندی تحلیلی به وجود می آیند. سایر دانشمندان اعتقاد دارند که گانگلیونها تومور های خوش خیم غلاف تاندونی یا کپسول مفصلی هستند. دیواره کیست از بافت فیبرو تشکیل می شود و فاقد هر گونه پوشش اندوتلیال است.دیواره کیست در برخی از نقاط به کپسول مفصلی یا غلاف تاندونی متصل می شود , ولی هیچ گونه ارتباطی بین حفره مفصل یا غلاف تاندونی و درون کیست وجود ندارد. معمولا کیست تک حفره ای و حاوی مایعی شفاف و چسبنده است

ویژگیهای بالینی :گانگلیونها بیشترین شیوع را در پشت مچ دارند و اغلب در افراد بزرگسال ( با هر سنی ) دیده می شوند. این گانگلیونها با شیوع کمتر در جلوی مچ یا کف دست و انگشتان نیز رخ می دهند. معمولا هیچ گونه علامتی بجز خود تورم و گاهی اوقات ناراحتی یا درد مختصر وجود ندارد

معاینه بالینی : تورم ممکن است نرم و کاملا کیستیک باشد , ولی اغلب سفت است. گانگلیونها اغلب با برجستگیهای استخوانی اشتباه گرفته می شود.ولی انجام معاینه دقیق تموج آنها را اثبات می کند

عوارض:
گانگلیونی که از عمق یا کف دست منشاء می گیرد ممکن است به صورت مکانیکی با اعصاب اولنار و مدیان یا شاخه های آنها تداخل کند. این تداخل منجر به اختلالات حرکتی و معمولا حسی در محل توزیع شاخه های درگیر می شود

درمان:
گانگلیونها ضرری ندارند و در غیاب درد یا عوارض می توان آنها را با اطمینان کامل به حال خود رها کرد. گاهی اوقات می توان

گانگلیونها را با اعمال فشار موضعی سفت در زیر پوست , له کرد. این درمان نسبتا تهاجمی بدون ضرر و به طور موقتی موثر است ولی ممکن است گانگلیون از بین رفته مجددا به آهستگی ظاهر شود. روش جایگزین دیگری که منجر به بهبود موقت می شود آسپیراسیون (کشیدن محتویات) کیست با استفاده از سوزن کلفت است. تنها با برداشتن کامل گانگلیون می توان از علاج پایدار آن اطمینان حاصل کرد این عمل اقدام ساده ای نیست زیرا کیسه گانگلیون که دیواره نازکی دارد , اغلب به صورت عمقی و در بین تاندونها گیر می کند و در این حالت ممکن است پاره شود و تکه ای را بر جای بگذارد که منجر به عود مجدد گانگلیون می شود. گانگلیونهای ایجاد شده در کودکان معمولا خود بخود بهبود می یابند بطوری که می توان برداشتن آنها را به تاخیر انداخت. گانگلیونی که با اعصاب محیطی تداخل می کند , بدون تاخیر باید برداشته شود.

به نقل از کتاب خلاصه ارتوپدی آدامز

PRPدرمانی

در PRPدرمانی ، سلولهای فعالی که در روند ترمیم ضایعه ی بافتی شرکت می کنند را از خون جدا نموده و با غلظت بالا و کنترل شده و متناسب با ضایعه، در مفصل تزریق می کنند. اثرات درمانی ،بعد از گذشت زمان 4-3 روز از تزریق، شروع شده و نمود بارز آن حدود 4-3 هفته بعد  می باشد.5-3 تزریق زانو و هر کدام  با فاصله ی 4-3 هفته، می تواند به درمان مناسب آرتروز زانو منجر شود.

فوائد درمان آرتروز زانو با روش PRP درمانی:

1-باعث "درمان" آرتروز زانو  می شود نه اینکه تسکین موقت درد ایجاد کند.

2-بجای استفاده از داروهای شیمیایی ، از فراورده های بدن خود بیمار برای درمان استفاده می شود. لذا اثرات مضر درمان با داروهای شیمیایی در این روش وجود ندارد.

3- با توجه به اینکه، PRPمحصولی تولید شده از بدن خود بیمار است، هیچ گونه عارضه یا مشکل در درمان برای بیمار ایجاد نمی شود.

4-در روش تهیه کردن PRP ، نیازی به مراحل زمان بر کشت سلولی مورد نیازدر درمان با سلول بنیادین،وجود ندارد.

چه افرادی به PRPنیاز دارند؟

PRP ، باعث رشد غضروف و درمان آرتروز زانو می شود.  لذا کلیه ی افرادی که مبتلا به آرتروز زانو هستند، می توانند از فوائد PRP سود ببرند. آرتروز زانو، هرچه در مراحل ابتدایی تری باشد، پاسخ مناسب تری به PRP می دهد. موارد شدیدتر، به تعداد دفعات PRP بیشتری نیاز دارد. به همراه این درمان، استفاده از روشهای جلوگیری از پیشرفت آرتروز زانو الزامی است.

از PRPدرمانی برای درمان چه بیماریهایی می توان استفاده کرد؟

از PRP اولین بار در جراحی قلب و به منظور بهبود سریعتررگ کرونری جراحی شده، استفاده شد. بدنبال مشاهده ی اثرات مثبت آن، در موارد دیگر نیز استفاده و مورد تأیید قرار گرفت. موارد زیر از این جمله است:

1- ترمیم آسیب دیدگی های  رباط صلیبی(به شرط پارگی نسبی) و آسیب منیسک زانو.

2-مک به ترمیم ارگی ناقص و آسیب دیدگی های مزمن تاندونهای شانه و آشیل.

3- التهاب عضلات آرنج که اصطلاحا" به آن آرنج تنیس بازان یاTennis Elbow می گویند.

4- طاسی و ریزش مو(تزریقPRPبه پوست سر)

5-جوان سازی وست صورت و از بین بردن چین وچروکهای پوست.

آنچه در بالا ذکر شد، موارد ثابت شده و تأیید شده ی استفاده از PRP است. در موارد دیگر مانند خار پاشنه و ... نیز به انجام PRP (در صورت عدم پاسخ به سایر درمانها) توصیه شده است.

PRP  در اصل پلاسمای غنی شده از پلاکت می باشد که از خون بیمار تهیه می گردد. برای بدست آوردن PRP خون بیمار توسط پرسنل با سرنگ حاوی سیترات از بدن خارج شده و در دستگاه سانتریفیوژ قرار می گیرد سپس گلبولهای قرمز ،سفید و پلاکتهادر سطوح مختلف در لوله آزمایش جدا می گردد ودر آخر پلاسمای غنی از پلاکت از سطح مناسب برداشت میشودکه حاوی 8-4 برابر تعداد پلاکت درهرسانتی متر مکعب پلاسمای طبیعی میباشد.  

PRP در پیوند مو:موارد کاربردی استفاده از PRP در پیوند مو :

1.  برای حفظ و تقویت فولیکول مو بعد از پیوند مو

2.  به منظور ارتقاء بهبود و ترمیم بافت پس از پیوند مو

3.  برای تحریک رشد فولیکولهای خفته مو و رشد موی جدید

فولیکول بعلل مختلف,  بین زمانی که مو از ناحیه برداشت خارج می شود تا روی محل پیوند قرار بگیرد، می تواند آسیب ببیند:

1.   کم شدن آب بافت واحد مو (بین زمان برداشت تا پیوند)  

2.    کم شدن مواد مغذی و اکسیژن رسانی بدلیل نبود جریان خون از طول زمان برداشت تا پیوند    

3.  بهم خوردن درجه حرارت و اسید و قلیایی واحد مو پس از برداشت تا مرحله پیوند   

4.  بهم خوردن جریان خون واحد برداشته شده تا انطباق دوباره خونرسانی در محل پیوند

استفاده از PRP در جهت کاستن اثرات سوء بر فولیکول منتج از علل فوق الذکر موثر است. طبق بررسی انجام شده قرار دادن فولیکولها درست قبل از پیوند در محیط PRP  با توجه به تغذیه بالای فولیکول توسط PRP در رشد بعدی موبسیار موثر است. ضمناً PRP با قرار دادن فاکتورهای تحریک سلولهای بنیادی بر روی فولیکول مو باعث می شود تغییر از حالت نهفته به حالت فعال سریعتر انجام پذیرد. PRP ترمیم بافت پس از برداشت را در محل برداشت سریعتر می کند و با توجه به فاکتور PDGF که در اختیار محل برداشت پس از عمل قرار می گیرد احتمال اسکار را هم کمتر میکند.

عوارض PRP:هیچ خط آلرژی یا حساسیت واکنشی گزارش نشده است(ضدعفونی و سترون سازی باید در هر مرحله از آماده سازی PRP  رعایت شود بخصوص در افرادی که مستعد عفونت می باشند). گاهی التهاب های بسیار جزئی ، ضعیف و گذرا در محل استفاده از PRP  دیده شده که نتیجه آزاد شدن عوامل مرتبط با پلاکت هاست و مشکل ساز نیست.

بهره گیری از PRP و ماندگاری فولیکول مو در پیوند مو :

گاهی ممکن است عجیب بنظر برسد که چگونه پیاز مو میتواند از ناحیه ای در پشت سر به  بخش دیگری در جلوی سر منتقل شود و زنده بماند. عواملی که باعث تخریب بافت پیوندی میشود عبارتند از :

1- ضربه به فولیکول

2- عوامل بیوشیمیا یی

3- عوامل عروقی (اکسیژناسیون ، خون رسانی )

ضربه به فولیکول در نتیجه برش ، کم آبی فولیکول جدا شده ، خرد شدن بافت اولیه به واحدهای فولیکول در طول عمل جراحی پیوند اتفاق می افتد که البته در زمان خرد کردن بافت به واحدها، استفاده از میکروسکوپ و مرطوب نگه داشتن بافت و دقت در کاشت, تخریب بافتی ناشی ار آن را به حداقل می رساند .

عوامل بیو شیمیایی اشاره به این موضوع دارد که وقتی واحد مو از محل اولیه جدا میشود در نتیجه باعث قطع خون رسانی شده و ذخائر بافتی مختل می شود وفولیکول دچار کمبود  اکسیژن ،مواد مغذی لازم و اختلال درPH محیط  و تغییر درجه حرارت می گردد و  این مجموعه می تواند باعث  ایسکمی   بافتی و تسریع در تخریب آن شود . لذا برای کاستن آسیبها ی منتجه اکثر پزشکان از محلول نرمال سالین  برای نگهداری بافت از زمان برداشت تا زمان کاشت استفاده  می نمایند .

عوامل عروقی که شامل اکسیژناسیون سریع پس از جراحی و در دسترس بودن عروق جدید در بافت می باشد نیز عامل دیگری برای بقای بافت پیوندی است. هر عضوی که پیوند میشود, عروق تغذیه رسان آن نیز پیوند میشود. به استثنای فولیکولهای مو که امکان برقراری پیوند برای عروق مویینه هر فولیکول در حین پیوند وجود ندارد و اصطلاحاً گرافت آزاد است . برای دستیابی فولیکولها به اکسیژن روشهای پیشنهادی استفاده موضعی از اکسیژن هایپربار  وجود دارد و یا میتوان از گشاد کننده های عروقی برای رسیدن بهتر اکسیژن بهره گرفت و یا میتوان از فاکتورهای محرک رشد عروقی استفاده کرد که این فاکتورها  با استفاده از PRP به راحتی قابل دسترسی است.

PRP از سال 1970 شناخته شده است ولی اخیرا از آن بعنوان فاکتوری در تکمیل و روند درمان استفاده می شود. در حال حاضر بصورت وسیع در جراحی های ارتوپدی ، دندانپزشکی ،جراحی فک و صورت مورد استفاده قرار میگیرد پلاکتها بوسیله سانتریفیوژ از خون فرد جدا میشود . بخش کوچکی ازپلاسما غنی شده از پلاکتهاست که در محلهای مورد نیاز جراحی از آن استفاده میشود .با توجه به اینکه در تمام مراحل کار نهایت استریلیتی وجود داشته و از وسایل یکبار مصرف استفاده می شود  امکان  آلودگی نزدیک به صفر است .

چگونه  PRP به پیوند مو کمک میکند ؟به یاد داشته باشید که پلاکتهای بدن عامل اصلی بهبود زخم می باشد ،وقتی زخمی در اثر برش ایجاد می شود, لخته های کنار زخم حاوی پلاکت است که این  سبب شروع روند بهبود می باشد. فاکتورهای محرک رشد پلاکتها, تشکیل عروق جدید و تولید کلاژن را تحریک میکنند  تا ترمیم زخم انجام شود . بعلاوه گلبولهای سفید موجود در PRP سبب از بین رفتن باکتریهای موجود  در محدوده زخم می شوند .مساله مهم این است که PRP باید در حدی که خاصیت درمانی داشته باشد تغلیظ شود ، در سیستم کار فعلی پلاکت PRP معادل 5 برابرغلظت آن در خون در گردش عروقی است ( این تعریف برای 10CC ، PRP  است .)

UEBEL  و GRECO  هر دو در تحقیقاتشان به نتایج یکسانی از استفاده PRP  جهت رسیدن به ترمیم زود رس و کاهش عوارضی چون قرمزی و انهدام فولیکولها پس از پیوند رسیده است . پس با این تفاسیر چرا استفاده از PRP  رایج نشده است؟ به علت هزینه های بالای وسایل تهیه مثل سانتریفیوژ و سایر وسایل یکبار مصرف آن ، همچنین PRP و استفاده از آن روشی نو پاست که بسیاری از جراحان با آن آشنایی ندارند .

 پلاکت درمانی چیست؟ 

پلاکت درمانی یا PRP روش نوینی می باشد که بر اساس استفاده از فاکتورهای رشد پلاکتهای خون، فیبروبلاستها و سایر سلولهای بنیادی تحریک و باعث کلاژن سازی می شود. کلاژن نقش بسیار مهمی در حفظ طراوت و جوانی پوست دارد و با سنتز کلاژن جدید، پوست جوانی و زیبایی خود را به تدریج به دست خواهد آورد.

چون در روش پی آر پی PRP به غیر از پلاکت خون خودتان از هیچ ماده خارجی استفاده نمی شود، ایمن ترین روش درمانی در دنیا شناخته شده است. به علت اینکه در پی آر پی PRP از تحریک فیبروبلاستها استفاده می شود بدیهی است که اثرات درمانی آن به تدریج ظاهر گشته و شما می توانید اولین تغییرات مثبت را بعد از دو تا سه هفته از اولین درمان مشاهده نمائید. البته نتیجه مطلوب در پایان ماه دوم تا سوم حاصل خواهد شد.

توجه داشته باشید که با انجام روش پی آر پی، یک بازساری عظیم سلولی در ناحیه درمانی شروع خواهد شده است و این بازساری حتی تا ماه هجدهم ادامه خواهد داشت. البته بر حسب سن، نیاز به درمان مجدد بعد از یک تا دو سال خواهید داشت زیرا عواملی که باعث پیری پوستتان شده است در بدن شما کماکان وجود دارد.

در فیلد زیبایی روش پی آر پی برای درمان چروک ها، سیاهی و پف زیر چشم و همچنین جوان سازی پوست دست یک معجزه می باشد. همچنین در رویش مجدد مو و قطع ریزش مو نتایج شگفت انگیزی در ایالات متحده امریکا و کانادا از خود نشان داده است. پی آر پی PRP اثرات فوق العاده ای به روی اسکارهای جوش و حتی اسکارهای قدیمی دارد.

  کاربرد های پی آر پی PRP

1. طاسی سر یا ابرو.

2. چین و چروک ناشی از افزایش سن.

3. ترمیم زخم های قدیمی ناشی از بریدگی ، سوختگی و ...

4. تسریع در ترمیم شکستگی های استخوانی و یا ضایعات غضروفی مثل آرتروز.

5. ترمیم اسکارهای ناشی از جوش (آکنه)، آبله مرغان.

6. چین و چروک دور چشم. 

7. ترکیب با چربی و ساختن پرکننده طبیعی برای افزایش حجم لب، گونه، سینه و باسن 

  مزایای پی آر پی PRP: 

1. از خون خود شخص استفاده می شود پس باعث انتقال بیماری هایی مثل هپاتیت، HIV و ... نمیشود.

2. به صورت کاملاٌ استریل و از وسایل یکبار مصرف و به صورت بسته انجام میشود پس خون با هوای آزاد در تماس نیست.

3. اثر بسیار طولانی دارد.

4. در اغلب موارد فقط یک بار انجام میشود. 

معایب پی آر پی PRP: 

1. برای شروع اثر نیاز به درمان دارد و گاهی از شش ماه تا یکسال طول میکشد.

2. در 10% موارد ممکن است اثری دیده نشود.

در موارد زیر نمی توان از روش پی آر پی PRP استفاده کرد: 

1. بیماران مبتلا به دیابت.

2. بیماران خونی حاد یا مزمن مثل اختلالات انعقاد خون یا سرطان خون.

3. ترومبوسیتوپنی (کاهش پلاکت ها).

4. بیمارانیکه نیاز به مصرف آسپیرین و یا سایر داروهای ضد انعقاد خون مثل (وارفارین یا هپارین) دارند.

تبصره: داروهای NSAID_S ( بروفن، ایندومتاسین،دیکلوفناک ،پیروکسیکام و ...) در صورت مصرف بایستی از سه روز قبل قطع شوند در مورد آسپیرین لازم است از 10روز قبل مصرف آن قطع شود.

منبع : کلینیک دکتر پیریایی 

برچسب‌ها: پی آر پی, مزایای پی آرپی, سائیدگی کشکک زانو, آرتروز زانو, درمان زانو درد

راههای پیشگیری و نحوه مقابله بادردهای کمر و پا

ساختمان ستون فقرات : 

ستون فقرات، محور اصلی بدن انسان است و به همان اندازه در استحکام و ثبات بدن اهمیت دارد که ستون های محکم برای استحکام یک ساختمان و  اعضاء دیگر از جمله سر، دستها، لگن و پاها و .... بر روی این ستون استوار هستند و ستون فقرات با طرز قرار گرفتن خود به صورت قوسهای متعدد با زوایای معین و استحکام آنها توسط دیسکهای بین مهره ای، لیگامانها و عضلات، قدرت تحمل این بار سنگین را می یابد.

لازم است بدانید که حتی اگر از نعمت داشتن دو پا نیز محروم باشید، قادر به زندگی پویا و حتی راه رفتن خواهید بود، اگر ستون فقرات سالمی داشته باشید، در واقع همه ما روی ستون فقراتمان راه می رویم نه روی پاها، بدیهی است هر چه دانش خود را در مورد ستون بدنمان افزایش دهیم، توانایی ما در حفظ سلامت آن بیشتر خواهد بود.

وظایف ستون فقرات عبارتند از :

• انتقال وزن سر، گردن، اندام فوقانی و تنه به لگن

• ایجاد کانالی جهت حفاظت از نخاع یا مغز الحرام

• ایجاد قفسه ای محکم و استخوانی به کمک دنده ها و استخوان جناغ جهت حفاظت از قلب و ریه ها

• تکیه گاهی جهت عضلات تنه و تعدادی از عضلات اندام فوقانی و تحتانی

• ایجاد هماهنگی بین اعضاء و اندام های بدن

کمرد درد :

تعریف و انواع کمر درد

کمر درد یکی از شایعترین علل مراجعه بیماران به مراکز درمانی می باشد بطوریکه بعد از سرماخوردگی و ضربه های کوچک، شایعترین بیماری در انسان است. کمر درد نخستین علت مراجعه بیماران به متخصصین ارتوپدی و جراحی مغز و اعصاب و بطور کلی سومین علت مراجعه بیماران به پزشک می باشد.

درد کمر بیش از 90درصد  افراد را در طول زندگی حداقل یکبار دچار می سازد. و بیش از 50 درصد  از افراد بیش از یک مرتبه دچار آن     می شوند. علل بسیار متفاوتی می توانند سبب ایجاد کمر درد شوند. تقریبا" در 85 درصد از افرادی که برای کمر درد معاینه و بررسی می شوند علت خاصی پیدا نمی شود. کمر درد بعد از سرماخوردگی دومین عاملی است که سبب می گردد افراد در سرکار حاضر نشوند و نیز یکی از علل شایع ویزیت توسط پزشک می باشد بیش از 90 درصد  افرادی که دچار کمر درد میشوند طی 2 ماه بهبود می یابند. طبق آمار مختلف، کمردرد، در بین بیماریهایی که باعث از کارافتادگی، ناتوانی از کار و مرخصی ناشی از آن در افراد زیر 45 سال می گردند، مقام اول را دارد.

کمر درد، درد آزار دهنده ای است که شخص را از انجام کارهای روزمره اش باز داشته و به استراحت در بستر وادار می کند. بنابراین، می تواند علاوه بر مشکلات جسمی، موجب مشکلات روحی و روانی شده و اثرات منفی بر اقتصاد خانواده و جامعه بگذارد. تا حدود 20 سال قبل، اکثر افرادی که برای درمان دردهای عضلانی اسکلتی به درمانگاههای فیزیوتراپی و ارتوپدی مراجعه می کردند، افراد بالای 55 تا 60 سال بودند و در واقع تخریب غضروف مفصلی در سنین بالا شروع می شد، ولی امروزه این سن به 30 سال کاهش پیدا کرده و پزشکان شاهد مراجعه بیمارانی با سنین 30 تا 50 سال با دردهای گردن، زانو، کمر  و مفاصل مختلف به مراکز درمانی هستند.

امروزه با پیشرفت زندگی مدرن، شیوع کمر درد نه تنها کمتر نشده بلکه زیادتر هم شده است. و عجیب اینکه حتی سرعت بالا رفتن آن، از رشد جمعیت هم بیشتر بوده است. در ایالات متحده آمریکا همین کمر درد، دومین عامل غیبت از کار بوده و معادل 30 تا 80 میلیون دلار در سال از تولید کم کرده! حدود 90 درصد افراد در عمر خود کمر درد را یک بار هم که شده حس کرده و 50 تا 70 درصد  مردم دوره های مکرر کمر درد را در طول زندگی شان تجربه می کنند. این آمار البته در کشورهای صنعتی بیشتر است. اما متاسفانه این درد حتی کودکان مدرسه ای را هم گرفتار   می کند، بطوری که آمار نشان می دهد 60درصد  کودکان 15 تا 16 ساله هم دچار آن هستند. با تمام این احوال، از پیشگیری و درمان این درد عذاب دهنده ناامید نشوید.

بروز کمر درد در مردان 25 تا 55 ساله بیشتر است ولی در خانم ها بعد از 50 سالگی شروع می شود. متاسفانه معاینات بالینی نمی تواند بروز کمردرد را پیشگویی کند چون زیادند افرادی که آرتروز ستون فقرات یا بیرون زدگی دیسک کمر دارند اما درد ندارند.

کمر درد از نظر ماهیت درد به سه دسته تقسیم می شود:

1- کمر درد گذرا : دردی ناگهانی و شدید در ناحیه کمر و ناشی از انجام حرکات نامناسب و یا کشیدگی بیش از حد ستون فقرات است. هر چند که این درد گذرا است اما هیچگاه نباید کم اهمیت شمرده شود، چرا که میتواند اخطاری برای عود مجدد آن باشد و سریعا" باید جهت جلوگیری از تکرار آن اقدام شود.

2- کمر درد حاد: یک درد حاد در ناحیه کمر است که در اثر قرار گرفتن در وضعیتهای غلط، خم شدنهای مکرر و به مدت طولانی و یا ضربه به ستون فقرات کمری ایجاد می شود. کمر دردی که کمتر از یکماه از شروع آن     می گذرد را حاد می نامند. نشانه وقوع آسیب بافتی بوده و بدرجات مختلفی در فرد ایجاد ناتوانی می کند. هر چند که آسیب کوچک باشد ولی باید مراقب بود و از تکرار آن جلوگیری کرد. برای این منظور در وهله اول باید درمان علامتی جهت کنترل درد انجام شده و سپس در مورد بهبودی کامل اقدام و تمامی فعالیتهای طبیعی ستون فقرات را به شکل اولیه خود بازگرداند. البته اولین وقوع حمله حاد کمر درد، نیازی به نگرانی ندارد و لیکن باید پیامدهای آن را در نظر گرفت و هر چه زودتر برای رفع آن اقدام نمود در غیر اینصورت صدمه و جراحت شدت پیدا کرده و دوره ناتوانی ادامه خواهد یافت . به طوریکه طبق آمار، شانس بازتوانی موفق در بیمارانیکه کمر درد آنها بیش از 6 ماه مقاومت می کند کاهش یافته و حتی پس از سه ماه مقاومت درد، وضعیت روحی و روانی بیمار تغییر خواهد کرد. پس به طور جدی با تکرار یک حمله شدید کمر درد مقابله کنید.

3- کمر درد مزمن: کمر دردی  که بیش از یکماه از بروز آن می گذرد را مزمن می نامند. کمر درد مزمن در واقع در اثر عدم درمان و یا مقاومت به درمان کمر درد حاد ایجاد می گردد. بدیهی است که درمان به موقع و مناسب درد حاد، همواره درد مزمن را به حداقل می رساند، درد مزمن کمر باید به عنوان یک علامت جدی تلقی شده و کلیه معاینات بالینی و آزمایشات پاراکلینیکی جهت بیماریهای سیستمتیک انجام گردد. به هر صورت درد کمر مستلزم یک بررسی دقیق و درمان مناسب توسط گروهی درمانگر، متشکل از پزشک، متخصص فیزیوتراپی ، متخصص روانپزشکی و.... میباشد.

انواع درد کمر :

1- درد موضعی : درد موضعی، دردی است که در اثر آسیب وارده به ناحیه کمر ایجاد شده و در همان منطقه احساس می گردد و معمولا" فرد قادر به درک محل دقیق آن است.

2- درد راجعه : عبارتست از دردی که از یک ناحیه به ناحیه دیگر سرایت می کند. همه کمر دردها لزوما" به دلیل ناهنجاری ستون فقرات نیستند، بلکه می توانند بدلیل ضایعات احشایی باشند که درد آنها به ناحیه کمر ارجاع می شود. در نتیجه، بررسی و معاینه بالینی دقیق این مناطق توسط پزشک ضرورت دارد.

3- درد انتشاری : غیر از درد انتشاری عصب سیاتیک که در بالا توضیح داده شده، ممکن است درد، منشاء عصب سیاتیک نداشته باشد و از نقاط دیگر به مسیر این عصب انتشار یابد. مهمترین منشاء دردهای انتشاری عبارتند از : مفاصل بین مهره ای، رباطهای مربوطه، رباطهای خلفی که مهره های کمری را به یکدیگر متصل می کنند و بالاخره عضلات اطراف آنها و عضلات ثبات دهنده لگن.

علل کمر درد :

بطور کلی کمر درد را می توان بر حسب علت به دو دسته عمده تقسیم بندی نمود: علل مکانیکی و علل غیره مکانیکی

کمر درد مکانیکی :

شامل آن دسته از بیماریهایی هستند که در اثر و یا به واسطه یک عامل مکانیکی مانند ضربه، حرکات فیزیکی نامناسب، کم بودن قوام عضلات و یا فشار بیش از حد به ناحیه ستون فقرات کمری و در اثر بد قرار گرفتن وضع بدن در حالت نشسته و ایستاده ایجاد می گردند. این دسته از بیماریها 90% از علل کمر درد را تشکیل می دهند و نکته جالب اینکه براحتی قابل پیشگیری هستند.

 

دو سری از عوامل می توانند سبب آسیب پذیری ستون فقرات کمری و وقوع کمر دردهای مکانیکی گردند.

الف ) عوامل پیش زمینه ای یا مستعد کننده شامل :

1. قرار گرفتن در وضعیت های نامناسب

2. کاهش تحرک در نتیجه عدم استفاده و بهبود ناکافی

3. استرس ناشی از کار

4. چاقی

ب ) عوامل آشکارساز شامل :

• استفاده جدید ( New Use )

• استفاده نادرست ( Misuse )

• استفاده بیش از حد ( Over Use )

• ضربه ( Trauma,Abuse )

علل غیر مکانیکی :

علل غیر مکانیکی شامل آن دسته از علل طبی و یا بیماریهای سیستمی هستند که در سیر بیماری به طرق مختلف ممکن است باعث کمردرد شوند و تشخیص و درمان این بیماریها تماما" به عهده پزشک معالج شما می باشد.

- شایعترین علل طبی عبارتند از : بیماریهای التهابی، بیماریهای عفونی، سرطانها، و بیماریهای متابولیکی و مسمومیت با فلزات سنگین رادیوم

- و .... که تشخیص و درمان همه آنها همانطور که گفته شد بر عهده پزشک معالج شما می باشد.

عوامل زمینه ساز برای علل طبی کمر درد:

1- سن بالای 45 سال، بخصوص در بیماریهای غیر التهابی و بیمارانیکه  سابقه ای از عوامل مکانیکی را ذکر نمی کنند.

2- کمر دردهای شبانه که با استراحت نیز بهبود نمی یابند.

3- وجود علائم و نشانه های همراه کمر درد مانند: تب، تعریق، کاهش وزن، ضعف و خستگی مزمن که با کنترل درد نیز بیمار احساس سلامتی نمی کنند.

در بسیاری از موارد به رغم معاینه فیزیکی دقیق و انجام آزمایشات مختلف، علت مشخصی برای کمر درد پیدا نمی شود . بهتر است بدانید سیگار با کاهش سطح اکسیژن در بافت نخاع موجب تاخیر در بهبود این درد می شود. بعضی مشاغل هم می توانند انسان را مستعد ابتلا به کمردرد کنند، مانند شغل هایی که نیاز به رانندگی طولانی دارد و راننده را در معرض لرزش وسیله نقلیه قرار می دهد؛ شغل هایی که نیاز به ایستادن و نشستن طولانی دارد؛ کسانی که باید بارهای سنگین را به دفعات جابه جا کنند . بنابراین اگر شغل شما چنین حرکاتی را ایجاب می کند بهتر است بیشتر به فکر خود باشید. کمر درد علاوه بر عوامل غیر مکانیکی مانند عفونت و سرطان و..... که خیلی شایع نیستند، علل دیگری هم دارد؛ مانند گرفتگی های عضلانی ( اسپاسم ) کشیدگی و آسیب ّ رباط ها، آرتروز، فتق دیسک های بین مهره ای، پوکی استخوان و ... اما فارغ از اسم های متفاوتی که این بیماری ها دارند مشکل اصلی در اغلب آنها فشار بیش از حدی است که به ستون مهره ها و اجزای دور و بر آن مانند عضلات و  رباط ها وارد می آید.

عامل این فشارها زندگی پر از حرکات نامناسب است. منظور دقیقا" همان حرکاتی است که شایسته یک بدن سالم نیستند؛ مانند بد نشستن روی صندلی ، قوز کردن هنگام رانندگی، بد ایستادن و...... استفاده از عضلات کمر در حرکاتی که پیش از این انجام نمی داده اید، مانند بلند کردن یک مبل سنگین !

بطور کلی علل کمر درد عبارتند از :

• تحت فشار قرار گرفتن ریشه های عصب نخاعی که به اندام تحتانی می روند .

• کمر درد ناشی از کشیدگی ماهیچه ای یا رباط های کمر

• درد ناشی از عفونتهای ستون مهره

• درد ناشی از تومورهای ستون مهره

نشانه های درد ناشی از آسیب کمر :

دردی که امکان دارد به جلو، کناره ها یا عقب ساق پا تیر بکشد یا محدود به ناحیه تحتانی کمر باشد.

دردی که با فعالیت بدتر شود.

دردی که در شب یا در نتیجه نشستن طولانی مدت مثلا" رانندگی طولانی بدتر شود.

دردی که همراه با گزگز شدن یا ضعف در بخشی از پا باشد.

پیشگیری از کمر درد :

انجام ورزشهائی مثل شنا، پیاده روی و دوچرخه سواری با افزایش میزان تناسب و توان می توانند در کاهش ابتلا به کمر درد مفید باشند.

تقویت عضلات شکم میزان ابتلا به کمر درد و در موارد وجود کمر درد شدت آنرا کاهش می دهد.

افرادی که کار آنها مستلزم بلند کردن اجسام سنگین است یا ورزشکارانی که سروکارشان با وزنه سنگین است باید هرگز از کفشهای پاشنه بلند بمدت طولانی استفاده نکنید. حتما" از کمربندهای پهن محافظ کمر استفاده کنند. در هنگام ایستادن طولانی مدت هر از گاهی به روی یک تکیه گاه یا دیوار تکیه کنید تا از فشار بر روی کمر کاسته شود نمائید. هم تشک های خیلی نرم و هم تشکهای ست سبب کمردرد می شوند لذا از تشک مناسب استفاده کنید.

هرگز اجسامی را که برای شما سنگین هستند بلند نکنید. در هنگام بلند کردن اجسام کمر باید عمود بر زمین و نه خم شده به جلو باشد باید اجسام را در حالیکه نزدیک بدن شما هستند با زانوها بلند کنید.

بارهای سنگین :

1. به جای بلند کردن اجسام سنگین، از راه های دیگری مانند هل دادن برای جابه جا کردن استفاده کنید ( هل دادن بهتر از کشیدن است . )

2. تا می توانید از دیگران کمک بخواهید و از بلند کردن وسایل سنگین با خم کردن کمرتان خودداری کنید. بهتر است زانوهایتان را خم کرده و کمرتان را صاف نگه دارید. البته یادتان باشد که پاها را از هم کمی فاصله بدهید.

3. از بلند کردن یک جسم سنگین و چرخاندن کمرتان بطور همزمان جدا" خودداری کنید.

4. همیشه هنگام حمل اجسام سنگین، آن را نزدیک بدن نگه دارید.

قاعده نشستن:

1. اگر مجبورید مدت طولانی روی صندلی بنشینید بهتر است هر نیم ساعت به بهانه های مختلف از جا برخاسته و راه رفته یا به بدن خود حرکات کششی بدهید.

2. از صندلی مناسب با پشتی و با زاویه حدود 100 تا 120 درجه، استفاده کنید و اگر صندلی تان محافظ قوس کمر ندارد، قوس کمر را با یک بالشتک کوچک محافظت کنید.

3. به جای چرخاندن کمرتان حین کار، از چرخش صندلی استفاده کنید.

4. وسایل مورد استفاده تان را در دسترس خود روی میز بچینید تا برای استفاده از آنها مجبور به خم کردن کمرتان به جلو نشوید.

ایستادن و خوابیدن بدون کمر درد:

1. هنگام ایستادن خود را به جلو خم نکنید، گوش ها، شانه و لگن را باید در یک امتداد و شکم را تو نگه دارید.

2. اگر مجبورید مدت طولانی بایستید، یکی از پاها را روی یک پله یا چهارپایه به ارتفاع 20 سانتی متر قرار دهید تا فشار کمتری به کمر وارد شود و هر 10 دقیقه جای پاها را با هم عوض کنید.

3. بهترین حالت خوابیدن خوابیدن به پهلو در حالی است که زانوها کمی خم بوده و یک بالش کوچک بین دو زانو قرار گیرد. اگر به پشت می خوابید لازم است یک بالش زیر زانوان و یک بالش کوچک زیر گودی کمر قرار دهید.

4. برای خارج شدن از تختخواب ابتدا به کنار تخت بچرخید و پاهای خود را از تخت آویزان کرده، با کمک دست ها و سفت کردن عضلات شکم بنشینید.

تناسب و تعادل :

1. اگر اضافه وزن دارید، بهتر است برای جلوگیری از کمر درد هم که شده وزنتان را کم کنید.

2. کیف و کوله پشتی تان را بی جهت سنگین نکنید.

3. کفش مناسب و راحت با پاشنه 3 سانتی متر یا کمتر به پا کنید.

4. اگر پوکی استخوان دارید با مصرف ویتامین D و کلسیم کافی طبق تجویز پزشکتان و ورزش کردن، آن را درمان کنید تا دچار شکستگی مهره نشوید.

5. ورزش های سبک هوازی بطور منظم با بهبود عملکرد عضلات میتواند موجب زیاد شدن قدرت و تحمل کمرتان شود. پیاده روی و شنا هم از ورزش های مناسب برای کمر درد هستند.

آیا نیازی به گرفتن عکس یا " ام . آر. آی " هست ؟

اکثر مردم سئوال می کنند آیا عکس برداری معمولی یا ام.آر.آی لزومی دارد؟ باید گفت همه کمر دردها نیاز به عکس برداری ندارند. در مواردی که مشکوک به صدمات استخوانی مثل سرطان هستید عکس برداری میتواند مفید باشد. ولی عکس ها صدمه به مهره ها در اثر ضربه، پوکی استخوان، صدمه به بافت های نرم عضله و رباط ها و دیسک ها را نشان می دهند زمانی که تصمیم به جراحی داریم و یا در تشخیص علت دردهای بهبود ناپذیر، انجام " ام.آر.آی " توصیه می شود. زیرا بر اساس آن درمان را تغییر خواهند داد.

پرستاری از بیمار و کمر درد:

میزان بروز کمر درد، در پرستاران با نوع فعالیت آنها که مستلزم بلند کردن اجسام سنگین و انجام کارهای سخت و ممتد در اورژانس است، ارتباط زیادی دارد. این میزان با محیط پراسترس کاری افزایش می یابد. بطوریکه میزان بروز حمله های حاد کمر درد در پرستارانی که در بخشهای درمانی بیمارستانی کار می کنند بسیار بیشتر از آنهایی است که معمولا" کار اداری و یا اجرایی دارند.

آمار نشان داده است، در بیمارستانهایی که کلاسهای آموزشی جهت پیشگیری و درمان کمر درد، برای پرستاران دایر گردیده، میزان بروز کمردرد، بسیار پایین بوده است. در نتیجه وجود چنین آموزشهایی جهت پرستاران زحمتکش کشور ما نیز ضروری بنظر می رسد، اما از آنجائیکه در این کتاب امکان پرداختن به این مسئله بطور مبسوط وجود ندارد، تنها به ذکر برخی از اصول اولیه آن می پردازیم.

پرستاران عزیز باید تمامی وضعیت های مناسبی را که جهت بلند کردن کشیدن و هل دادن و حمل اجسام در ابتدای این بخش توضیح داده شد رعایت کنند.

همه میزها و یا تختهای بیماران باید ارتفاع قابل تغییر داشته باشند، بطوریکه با اهرم هیدرولیکی یا الکتریکی سطح آنها بالا یا پایین برود و هر شخص با توجه به نیاز خود بتواند آن را تغییر دهد.

هنگام مرتب کردن تخت بیمار و یا تعویض ملحفه آن مواردیکه را که در مورد مرتب کردن تخت خواب توضیح داده شد، رعایت کرده و ترجیحا" دو نفری این کار را انجام دهید.

پرستاران عزیز باید طوری آموزش ببینند که بتوانند بر اساس توانائیهایشان، تجهیزات مناسب و مورد نیاز خود را جهت استفاده مطلوب در محیط کار انتخاب کنند.

محیط کار پرستاری باید از نظر شرایط روانی، سروصدا ، نور، دما، حجم و کار مناسب تا بدین ترتیب از استرس های فزآینده کاسته شود.

در خاتمه لازم به ذکر است که در برخی کشورها جهت بعضی مشاغل خاص مدرسه کمر ( Back School ) اختصاصی دایر می گردد.

( Back School ) صنعتی در بهداشت صنعتی یا مدرسه کمر در بهداشت حرفه ای و یا به عنوان بخشی از برنامه توانبخشی و ... البته در این کتاب جای بحث در مورد همه آنها نیست و امید آنکه توضیحات مختصر این بخش بتواند برای خوانندگان عزیز مفید واقع شده مورد استفاده قرار گیرد.

تصحیح برخی وضعیتهای پرخطر

بلند کردن اشیاء بعد از نشستن طولانی:

برداشتن اشیاء بعد از دوره های طولانی نشستن، می تواند آسیب پذیرترین وضعیت را برای ستون فقرات کمری شما بوجود آورد. این وضعیت در مسافرتهای طولانی بسیار اتفاق می افتد. بطوریکه شما بعد از نشستن بمدت طولانی در قطار ، اتومبیل و یا در هواپیما، در حالت خمیده و دولا شده، اقدام به برداشتن و جابجا کردن چمدانهای سنگین کرده و بدین ترتیب آسیب زیادی به ستون فقرات کمری خود وارد می کنید. چنین وضعیتی می تواند آغاز گر درد کمر از همان لحظه و یا حتی صبح روز بعد باشد.

جهت پیشگیری از  بروز چنین دردهایی شما می توانید بعد از بلند شدن از روی صندلی، به حالت ایستاده قرار گرفته و مطابق شکل گودی کمر را افزایش داده و بدین ترتیب، قوسهای ستون فقرات و رباطهای کمری را که تا بحال خمیده و بی حرکت قرار داشتند، به وضعیت طبیعی خود برگردانید.

غوز کردن پس از ورزش سنگین:

این یک خطر سنگین شگفت آور است که ورزشکاران بدان مبتلا می شوند. پس از یک روز کار سخت و ورزش سنگین و خسته شدن تمام عضلات پس از یک فعالیت پر انرژی  مطمئنا" نیاز به یک استراحت  ایده ال خواهید داشت و بدترین وضعیت، استراحت کامل روی یک راحتی بزرگ و نرم به حالت خمیده است.

بهترین استراحت پس از هر فعالیت طاقت فرسایی، خوابیدن به پشت یا دمر خوابیدن بمدت 10 دقیقه است. ( دمر خوابیدن بهتر است ) .

حالت دیگر این است که مطابق شکل به پشت خوابیده و برای مدت ده دقیقه پاهای خود را روی یک صندلی قرار دهید. همیشه با برگرداندن قوسهای ستون فقرات به حالت طبیعی می توان از بروز چنین دردهایی جلوگیری کرد.

ایستدن طولانی، یک وضعیت خطر است چرا که پس از مدتی عناصر حمایت کننده ستون فقرات ( عضلات و لیگامانها ) که خسته شده و قدرت حفظ قوسهای طبیعی ستون فقرات را نخواهد داشت. این وضعیت منجر به افزایش قوس کمری و بروز کمر درد می شود.

درمانهای رایج کمر درد:

درمانهای دارویی :  درمانهای دارویی شامل داروی اختصاصی برای نوع بیماری و در صورت لزوم تجویز مسکن جهت درمان علامتی درد است. همانطور که گفته، هدف اصلی در درمانهای دارویی، درمان علت بیماری است و چنانچه علت بیماری قابل درمان نبوده و یا جزو علل مکانیکی کمردرد باشد، دارو را می توان به صورت مسکن تجویز نمود که بهتر است غیر استروئیدی و بدون کورتون باشد. بدیهی است در چنین مواردی استفاده از مسکن می تواند به طور موقتی باشد و انجام روشهای فیزیکی مانند فیزیوتراپی و تمرینات درمانی حتما" ضروری است.

درمانهای فیزیکی :

برای معالجه برخی از بیماران مبتلا به کمردرد، علاوه بر درمانهای علامتی توسط داروهای مسکن، لازم است درمانهای فیزیکی نیز انجام شود.

این درمانها، تنوع زیادی دارند و از روشهای بسیار قدیمی کمردرد مانند طب سوزنی ( از چین ) و ماساژ ( از فرانسه ) تا متدهای جدید فیزیوتراپی توسط دستگاههای پیشرفته را شامل می شوند.

برخی از روشهای فیزیوتراپی در درمان کمردرد عبارتند از :

حرارت درمانی: گرم کردن و یا سرد کردن عضو دردناک جهت کنترل درد از دیرباز توسط بشر استفاده می شده است. گرما درمانی امروزه به دو صورت سطحی ( برای پوست ) و عمقی ( برای مفاصل و یا عضلات ) توسط دستگاههای پیشرفته فیزیوتراپی انجام می شود.

الکتریسیته درمانی:  به تجربه ثابت شده است که طول موج و فرکانسهای خاصی از جریان برق در کنترل درد، ترمیم رخم، تقویت عضلات و بسیاری موارد دیگر موثر بوده و امروزه دستگاههای پیشرفته الکتریکی به این منظور طراحی شده اند.

مانیپولاسیون : این روش که در بین عامه مردم به نام جا انداختن شناخته شده است، در مواردیکه انحراف کوچکی در ستون فقرات ایجاد شده باشد، مورد استفاده قرار گرفته و آن را اصلاح می کند. مانتیپولاسیون حتما" بایستی توسط پزشک متخصص و یا متخصص فیزیوتراپی آموزش دیده انجام گردد، در غیر این صورت بسیار خطرناک بوده و ممکن است سبب آسیب به نخاع شده و یا افرادی که مبتلا به پوکی استخوان هستند سبب ایجاد شکستگی مهره ها شود.

لیزر درمانی: استفاده از لیزرهای کم توان نظیر لیزر آرگون هلیم و یاقوت با هدف کاهش درد افزایش روند ترمیم زخم ها، کاهش التهاب و بسیاری از موارد دیگر موثر بوده و امروزه توسط فیزیوتراپیست ها استفاده می شود.

آب درمانی: شامل یکسری حرکات ورزشی داخل آب می باشد و از آنجائیکه در این وضعیت بیمار درد کمر را کمتر احساس می کند بسیار مفید است.

تمرینات درمانی :

یکی از مفیدترین روشهای درمانی کمر درد است و در صورت استمرار بطور موثری از عود کمر درد نیز جلوگیری می کند. تمرینات درمانی انواع مختلفی دارند و بسته به محل درد علت درد و وضعیت ستون فقرات ( از جمله میزان انحناهای آن ) نوعی از تمرین قابل توصیه است.

درمانهای ارتوپدی:

درمانهای ارتوپدی فنی شامل یکسری ابزارهای کمکی است که توسط کارشناس ارتوپدی فنی جهت بیمار ساخته می شود.

مانند: کرستهای ستون فقرات ( کرستهای کمر و گردن ) که بطور شایع استفاده می شوند. این وسایل می توانند بطور موقت در کاهش درد و اسپاسم عضلات مفید باشند ولی استفاده طولانی مدت و مستمر آنها مضر است و سبب آتروقفی ( لاغر شدن ) عضلات حمایت کننده شده و پس از مدتی نتیجه معکوس می دهد.

درمان جراحی :

درمان جراحی، آخرین روش جهت کنترل درد ستون فقرات و آنهم در شرایط خاصی می باشد و در شرایط معمول به هیچ وجه قابل توصیه نیست.   طبق آمار، امروزه در مورد فتق دیسک بین مهره ای تنها در 15-5 درصد موارد جراحی توصیه می شود که شامل موارد زیر است:

1. دردر بیمار آنقدر شدید می باشد که با استراحت بهبود نیافته و به دارو جواب ندهد و موجب اختلال جدید در فعالیتهای روزمره و یا اجتماعی بیمار گردد.

2. بیماری طوری پیشرفت نماید که منجر به فلج اندام، اختلالات حسی و یا بی اختیاری ادرار باشد.

3. در حال حاضر 95-85 درصد دیسکهای کمری بدون جراحی و با روشهای درمانی که قبلا" توضیح داده شده بهبود می یابند.

4. نکته قابل توجه این است که جراحی، درمانی قطعی دردهای کمری ناشی از دیسک نمی باشد و پس از آن، انجام تمرینات درمانی و در بعضی شرایط استفاده از روشهای فیزیوتراپی جهت کاهش درد ضروری است.

سائیدگی و درد مفاصل  ( آرتروز )

سائیدگی مفاصل شایع ترین علت درد و ناتوانی در افراد مسن و شایع ترین بیماری مفصلی است. در خانم ها سائیدگی مفاصل زانو و دست و در مردان سائیدگی مفصل لگن شایع تر است.

علایم ساییدگی مفصل در خانم ها شایع تر است. افراد چاق بیشتر از سایرین دچار سائیدگی مفصل زانو می شوند.

دیابت، فشارخون بالا و افزایش اسیداوریک خون نیز باعث افزایش احتمال سائیدگی مفصلی می گردند. سائیدگی مفصلی معمولا" خود را با درد نشان می دهد که با افزایش میزان سائیدگی ، مقدار درد بیشتر می شود. سپس درد مفاصل باعث ضعف عضلانی و درد در عضلات مربوط به آن مفصل می شود. در صورت تقویت عضلات، این درد کاهش می یابد. برخی از بیماران از خشک بودن بدن و مفاصل بعد از بیدار شدن از خواب شکایت می کنند، اما معمولا" خشکی بدن کمتر از نیم ساعت طول می کشد.

پیشگیری از آسیب های مفصل زانو:

به گفته متخصصان مفصل زانو مهم ترین مفصلی است که وزن بدن را تحمل می کند از این رو کاهش وزن موثرترین راه پیشگیری و درمان آسیبهای وارده به این بخش از بدن است.

دکتر " محمدرضا هادیان " عضو انجمن فیزیوتراپی ایران و استاد دانشگاه، در این باره به خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران ( ایسنا ) واحد علوم پزشکی ایران، گفت: مفصل زانو در تمام فعالیت های انسان مانند ایستادن، راه رفتن و حتی نشستن در معرض فشارهای مکانیکی زیاد که ناشی از وزن، حمل بار و حتی ماندن در یک موقعیت ثابت است، قرار دارد.

وی ادامه داد: بعنوان مثال فشار وارد بر مفصل زانو در هنگام بالا رفتن از پله ها معادل سه برابر وزن بدن و در هنگام پایین آمدن هفت تا هشت برابر وزن بدن است از این رو کاهش وزن برای حفظ سلامتی مفاصل به خصوص مفاصل زانو بسیار با اهمیت است.

دکتر هادیان، بی تحرکی را نیز خطری جدی برای مفاصل عنوان و تصریح کرد: برخی به غلط بر این باورند که فقط با حذف فشار بر روی مفصل و ثابت نگه داشتن آن مشکل حل می شود در حالی که عدم تحرک مناسب خود خطری جدی برای بروز بیماری های مفصل همچون آرتروز است چرا که تغذیه مفصل از طریق تحرک انجام می شود.

وی نحوه نشستن به صورت چهارزانو، چمباته زدن و استفاده از توالتهای ایرانی را از جمله موارد تشدید کننده آسیب های مفصلی دانست و گفت: تبعیت از این روش های غلط زندگی، افراد را در سنین پایین مستعد ابتلا به آسیب های مفصلی می کند.

دکتر هادیان در پایان تصریح کرد: مطالعات نشان داده است، علاوه بر کاهش وزن با تغذیه مناسب و انجام ورزش های مناسب می توان به پیشگیری و درمان آسیب های مفصلی کمک کرد.

توصیه هایی برای درمان آرتروز :

1. وزن بدن باید کم شود.

2. استفاده از گرما باعث کاهش درد می شود. برای این کار می توان از کیسه آب گرم استفاده کرد. اگر استفاده از گرما ممنوعیت خاصی نداشته باشد، می توان از روشهای زیر استفاده کرد:

الف ) قرار دادن مفصل مبتلا در آب گرم 40-38 درجه سانتیگراد و ماساژ آرام آن .

ب ) استفاده از دوش آب گرم .

ج ) قرار دادن کیسه آب گرم درون یک حوله و استفاده از آن بر روی اندام مبتلا به درد.

باید توجه کرد که در برخی از بیماری ها استفاده از کیسه ی آب گرم بسیار مضر است و قبل از استفاده  از آن حتما" باید با پزشک مشورت کرد. همچنین کیسه آب گرم نباید بر روی اندام مبتلا قرار داده شود. از گذاشتن آن در زیر اندام یا خوابیدن بر روی آن نیز باید خودداری شود.

3- از کفش مناسب استفاده شود.

4- از دو زانو و چهار زانو زدن و ایستادن طولانی مدت خودداری گردد.

5- از بالا و پایین رفتن از پله ها تا حد ممکن اجتناب شود.

6- به جای نشستن روی زمین، از صندلی استفاده شود.

7- ورزش: انجام برنامه ورزشی و تقویت عضلات می تواند به اندازه داروهای ضد درد در درمان سائیدگی مفصلی موثر باشند.

بی حرکتی می تواند باعث بدتر شدن سائیدگی مفصلی گردد. لذا نباید نگران سائیدگی مفصل در اثر انجام فعالیت های توصیه شده توسط پزشک بود. انجام اشتباه حرکات ورزشی باعث بدتر شدن علائم و درد می گردد.

مراقبت از زانوها:

زانو، اندام های حساس و مهم بدن است که در پیاده روی و انواع ورزشها نقش حساسی داشته و سلامت و قوت آن، ما را در انجام کارهای روزمره و انجام انواع ورزش توانمند می سازد. مفصل زانو مهمترین مفصلی است که وزن بدن را حمل می کند. از این رو تمام فعالیتهای انسان مانند کار سنگین، کمر تحرکی و افزایش وزن می تواند آسیب زیادی به این قسمت بدن وارد آورد. فشار وارده به زانوها در موقع بالا رفتن از پله ها 3 برابر وزن بدن و در موقع پایین آمدن از پله ها 8-7 برابر وزن بدن می باشد از این رو کاهش وزن  برای حفظ سلامتی مفاصل به ویژه مفصل زانو اهمیت زیادی دارد. بنابر این گزارش بی تحرکی نیز خطر جدی برای مفصل زانو می باشد. برخی معتقدند که با بی تحرکی و ثابت نگهداشتن زانو  و همچنین حذف فشار از روی آن می توان به حفظ سلامت زانو کمک کرد در حالی که   بی تحرکی خطر جدی برای بروز بیماریهای مفصل و آرتروز است. زیرا تغذیه مفصل از طریق تحرک تامین می شود. لازم به ذکر است که نحوه نشستن بصورت چهارزانو عامل تشدید کننده مهمی در تخریب غضروف مفصلی بشمار می آید در حالیکه کاهش وزن همراه با تغذیه و انجام ورزشهای مناسب می تواند به پیشگیری و درمان آسیبهای مفصلی کمک کند.

نکاتی چند برای مراقبت از زانوها :

- زانوها نیاز به حرکت دارند. تحرک ، به تغذیه مفصل، حفظ قدرت عضلانی و دامنه حرکتی زانو کمک می کند.

- اگر به کارهایی اشتغال دارید که ناگزیرید برای مدتی طولانی روی صندلی بنشینید، ساعتی یک بار از جای خود برخیزید و پنج دقیقه راه بروید. همچنین هنگام نشستن می توانید پاشنه های پا را از روی زمین بلند کنید یا زانوها را صاف نگه دارید.

- افرادی که ناچارند مدتی طولانی بایستند، ساعتی چند بار زانوهای خود را خم کنند. همچنین توصیه می شود که در طول روز، چند بار روی پاشنه پا بایستند و چند قدم راه بروند. این افراد به منظور پیشگیری از زانو درد، باید از روشهای تقویت کننده زانو استفاده کنند.

- بیمارانی که برای مدتی طولانی بستری بوده اند و قادر به راه رفتن نیستند، باید در طول روز حداقل سه بار انقباضات یا ورزش های ایستایی زانو را انجام دهند.

- هنگام خوابیدن به صورت طاق باز، بالش را زیر زانوهای خود قرار دهید. چنانچه به پهلو می خوابید، بین زانوها بالشی قرار دهید، اما اگر عادت دارید که بر شکم بخوابید، ( که عادت نادرستی است و از منظر اسلام نیز مکروه می باشد ) بالش را زیر ساق ها بگذارید.

با انجام منظم ورزش های تقویتی و کششی، قدرت عضلانی و انعطاف پذیری بافت های اطراف مفصل را بهبود ببخشیده و از بروز ضایعات زانو پیشگیری نمایید. همچنین سعی کنید حرکات زانو را در دامنه کامل انجام دهید. این کار به حفظ دامنه کامل حرکتی مفصل کمک می کند.

ورزش های زانو را ابتدا با تعداد کم ( پنج بار ) و دو بار در طول روز شروع کنید و با بهبود وضعیت جسمانی، تعداد و دفعات تکرار آن را افزایش دهید.

- توصیه می شود که در مراحل ابتدایی، در هر جلسه یک حرکت ورزشی انجام دهید و اگر حرکتی موجب ناراحتی شما شد، از انجام آن خودداری کنید.

- از انجام ورزش هایی که موجب درد، ناراحتی و تورم زانو می شود، خودداری کنید، اما باید درد مفصلی و درد عضلانی که در مراحل اولیه تمرینات ورزشی بروز می کند، تمایز قائل شوید. دردهای عضلانی معمولا" بطور تاخیری، یعنی چند ساعت پس از انجام تمرینات بروز می کنند. این دردها، به مرور زمان با تداوم برنامه ورزشی از بین می رود.

- اگر افزایش وزن دارید، با برنامه های مناسب ورزشی و غذایی، وزن خود را کاهش دهید. به خاطر داشته باشید که کاهش وزن موجب کاهش فشار وارده بر مفصل می شود.

- از انجام اعمالی نظیر بلند کردن اجسام بسیار سنگین و حمل بار به مدت طولانی اجتناب کنید، زیرا این کار فشار زیادی بر زانوها وارد می سازد. اگر ناگزیر به حمل اجسام سنگین هستید، عضلات زانو را با ورزش تقویت کنید و بین فعالیتهای خود، زمانی را به استراحت اختصاص دهید.

گرفتگی ناگهانی عضلات هنگام پیاده روی

اگر بعد از 5 دقیقه پیاده روی یا بیشتر، عضلات ساق پای شما دچار گرفتگی و درد شد، ولی سایر اوقات اینگونه نبود، نشان می دهد شما دچار لنگی پا بصورت متناوب هستید که در اثر نرسیدن خون کافی به پاها اتفاق می افتد.

هنگام پیاده روی، اگر سرخرگ هایی که خون را به سمت پاها می برند، دچار گرفتگی شوند، دیگر نمی توانند مقدار زیادی خون را به سمت پاها عبور دهند و در نتیجه عضلات ساق پای شما دچار آسیب و درد می شود.

هنگام پیاده روی، عضلات پاهای شما نیاز به مقدار زیادی خون دارند. بنابراین اگر سرخرگ هایی که خون را به سمت پاهای شما می برند، دچار گرفتگی شوند، دیگر نمی توانند مقدار زیادی خون را به سمت پاها عبور دهند و در نتیجه عضلات ساق پای شما دچار آسیب و درد می شود.

برای بهبود گرفتگی عضلات پا، آنقدر پیاده روی کنید تا عضلات پای شما درد بگیرد، سپس استراحت کنید و بعد از برطرف شدن درد، مجددا"  پیاده روی را شروع کنید. همچنین بایستی مصرف چربی را کاهش دهید.   

اگر 6 هفته بطور منظم و با برنامه ورزش کنید، می توانید بدون احساس هیچ دردی، سه برابر حالت عادی پیاده روی کنید. ولی افرادی که     علی رغم این 6 هفته ورزش منظم، باز هم دچار گرفتگی و دردساق پا می شوند، حتما" دچار گرفتگی سرخرگ ها در سایر قسمتهای بدن خود هستند، بنابراین قبل از شروع برنامه ورزشی نزد پزشک بروید تا از سلامتی خود مطمئن شوید.

برای بهبود این حالت، آنقدر پیاده روی کنید تا عضلات پای شما درد بگیرد، سپس استراحت کنید و بعد از برطرف شدن درد، مجددا" پیاده روی را شروع کنید. همچنین بایستی مصرف چربی را کاهش دهید. حتی ممکن است برای کاهش کلسترول ( چربی ) خون نیاز به مصرف دارو داشته باشید.

آسیب های عضلات پشت ساق پا شایع است و می توانند هر فردی از جمله نوجوانان، ورزشکاران و سالمندان را مبتلا کنند. این آسیبها اغلب افرادی را گرفتار می کنند که قبل از ورزش و فعالیت شدید بدنی، بدن خود را گرم و آماده نمی کنند.

جراحان ارتوپدی معتقدند بهترین راه برای محافظت از عضلات بدن این است که قبل و بعد از ورزش، بتدریج و با ملایمت عضلات را تحت کشش قرار دهیم. تحت کشش قراردادن عضلات ساق پا و پا ، علاوه بر کمک در پیشگیری از صدمات آنها، خطر آسیبهای کمر را نیز کاهش می دهد. برای انجام این کار بر روی زمین بنشینید و یک ساق پایتان را به حالت کشیده قرار دهید کف پای دیگرتان را بر روی سطح داخلی ساق پای کشیده قرار دهید اندکی به جلو خم شوید و در حالی که پنجه پای کشیده تان را به آرامی  به طرف بالا نگه داشته اید آنر با انگشتان دست لمس کنید.

منبع:  دکتر مصطفی عظیمی

آشنایی با صدمات ورزش شنا و توان بخشی آنها

فواید ورزش شنا از دیرباز شناخته شده است . شنا از معدود ورزش های هوازی است که تأکید آن بر قسمت های فوقانی بدن است و انعطاف پذیری کمتری برای آسیب به مفاصل ، عضلات و تاندون ها وجود دارد .

 مدت زیادی است که از آب درمانی برای کمک به تعدیل اختلالات روماتولوژی ، نورولوژی و اسکلتی استفاده می شود . ورزش شنا نیاز به قدرت در محدوده وسیعی از حرکات مفصلی به ویژه در شانه دارد.این ورزش ترکیبی از انعطاف پذیری ، کشش و تکنیک است                                   .

1. شانه :

درد شانه در یک شناگر علل متعددی می تواند داشته باشد که در جدول زیر ذکر شده است .

علل درد کمربند شانه ای در شناگران

گردن	شانه	ترقوه
ناهنجاری مادرزادی بیماری دیسک تومور ریه تحت فشار بودن عصب تومورهای استخوانی در آن ناحیه آسیب نخاع	التهابی : التهاب بورس - التهاب تاندون - التهاب سینوویوم مکانیکی : نیمه در رفتگی - در رفتگی - عدم تعادل ماهیچه ای - چسبندگی کپسولی ساختمانی : پارگی عضلات - تومورهای استخوانی	التهاب مفصل ترقوه - کتف التهاب مفصل ترقوه - جناغ

سه مکانیسم مهم درد ، کشش ، نااستواری و آرتریت است . شانه شناگر اغلب به درد در جلوی شانه اطلاق می شود که همراه با کشش است . در این حنالت بافت های مجاور نیز دچار التهاب می شوند .

* توان بخشی در صدمات شانه :

صدمات شانه در شناگران معمولاً حاصل ضربه های مکرر است . بنابراین در دوره حاد آسیب توجه و رسیدگی به آن در پیشگیری از آسیب های مزمن مؤثر است . تقسیم بندی مورد استفاده در زانوی پرشگران ( Jumper' s knee ) برای شانه شناگران نیز کاربرد دارد :

مرحله اول : بروز درد تنها پس از شنا

 مرحله دوم : درد همزمان و پس از شنا بدون ماهیت ناتوان کننده

 مرحله سوم : درد همزمان و پس از شنا ، با شدت ناتوان کننده

 مرحله چهارم : درد به حد کافی شدید که با شناکردن مغایرت داشته باشد  ( یا دردی که در فعالیت روزانه نیز وجود دارد )

 اصول درمان در مراحل اول و دوم ، استراحت ، تغییر برنامه تمرینی ، اصلاح تکنیک و داروهای ضد التهاب غیراستروئیدی است . در مراحل سوم و چهارم ، استراحت مطلق شانه باید در نظر گرفته شود .

 * استراحت : در شناگران زیر ۱۲ سال توصیه شده تا فروکش کردن کلیه علایم از شناکردن بپرهیزند . انجام این کار در شناگران حرفه ای سنین بالاتر مشکل است .

* برنامه تمرینات : برنامه تمرین می تواند برای مراعات شانه آسیب دیده تغییر یابد . در این رابطه همکاری مربی بسیار ارزشمند است . مسافت کل باید کاهش یابد . پرهیز از حرکات برانگیزاننده درد و محدود کردن مسافت در صورت درد ، اجازه بهبود آسیب را بدون این که موقعیت شناگر به خطر افتد می دهد . قبل از شنا وقت کافی برای پرداختن به تمرینات کششی باید لحاظ گردد . تکنیک غلط و کشش بیش از حد در نقطه درد علایم را تشدید میکند . گرم کردن ۳۰-۲۰ دقیقه ای در آب با حرکات مختلف و متنوع پیش از پرداختن به تمرینات سخت پیشنهاد می شود .

 * تکنیک حرکت : هر چه انعطاف پذیری بیشتر باشد چرخش بدن در مواردی مثل شنای کرال سینه یا پشت کمتر است . میزان طبیعی گردش پهلو به پهلو ۱۰۰-۷۰ درجه است . گردش بدن امکان حرکت آسان تر بازو را ضمن این که از آب بیرون می آید و وضعیت بهتر بازوی مقابل را ضمن این که به داخل آب می رود ، فراهم می سازد .با گردش کمتر بدن ، حرکت دور شدن بیشتری در شانه رخ می دهد که احتمال آسیب را افزایش می دهد چنان که در شنای پروانه که بدن گردشی پیدا نمی کند شیوع درد شانه بیشتر است .

 * تدابیر درمانی : کاهش موقت فعالیت ، یک دوره کوتاهی داروی ضد التهاب غیراستروئیدی و استفاده از یخ ، یک شناگر علامت دار را در مدت کوتاهی قادر به بازگشت به تمرینات می سازد . ماساژ با یخ در ناحیه دردناک باید محدود به ۱۰ دقیقه گردد . از طرفی کمپرس یخ تا ۲۰ دقیقه می تواند ادامه یابد . این کار پس از تمرین و چند بار در روز انجام می گیرد . بلافاصله پس از استفاده از یخ حرکات کامل شانه باید انجام گیرد . بانداژ اندام فوقانی نظیر آنچه در آرنج تنیس بازان استفاده می شود مفید است . استفاده از اولتراسوند و در موارد مقاوم ، تحریک الکتریکی اعصاب سطحی می تواند در التیام درد مؤثر باشد . استفاده از استروئیدها مورد بحث است . خواص ضد التهاب آنها از درد و تورم بافت آسیب دیده می کاهد . اما عوارض جانبی ناخواسته آنها و ضعف عضلات ، بسیاری از پزشکان را در استفاده از آنها محتاط می سازد .

* تمرینات درمانی : دیده شده پس از یک برنامه تمرینات کششی ساده درصد قابل توجهی از شناگران نوجوان ، بدون علامت شدند . این تمرینات در بزرگسالان موفقیت کمتری داشته است که احتمالاً ناشی از تغییرات وسیع دژانرتیو مفاصل است . هدف از تمرینات کششی ، انعطاف پذیری متعادل عضلات شانه است . برای هر یک از عضلات درگیر در شنا و مفصل شانه تمرینات به خصوصی وجود دارد . در صورت وجود بی ثباتی در شانه ، از انجام تمرینات کششی باید پرهیز شود .

2. زانو  : 

زانو درد ، علل متعددی در شناگران دارد . به دلیل میزان قابل توجه خم شدن زانو در برخی از مانورها ، تحریک بیشتری به این مفصل وارد می شود . در معاینه ممکن است حساسیت موضعی روی زانو وجود داشته باشد ، فشار روی کشکک ها باعث درد می شود و کرپیتاسیون ممکن است وجود داشته باشد .

* توان بخشی در صدمات زانو:

همانند شانه درمان مشکلات زانو نیز مشتمل بر تحمیل و اصلاح تکنیک ، تعدیل تمرینات و داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی است . کاهش مسافت شنا توصیه می گردد . پیش از پرداختن به تمرین اصلی باید بدن را گرم کرد . برخی حداقل ۲ ماه استراحت در سال را برای شناگران کرال سینه حرفه ای توصیه کرده اند . توجه به اصلاح حرکت گردش به داخل ران نیز مهم است . یک دوره کوتاه داروی ضد التهاب غیراستروئیدی همراه با استفاده از یخ ، مفید است . استفاده از یخ پس از فعالیت به مدت ۱۰ دقیقه توصیه می شود . درمان با دوره های اولتراسوند هر یکی دو ماه می تواند صورت گیرد . تزریق استروئید تنها در موارد خاصی توصیه شده است . برای موارد مقاوم درمان جراحی صورت می گیرد .

 3. ساق و پا :

ساق و پا سومین ناحیه آسیب در شناگران است . معمولاً تاندون های بازکننده پا درگیر می شوند . ماهیت تکرار شونده حرکات پا این تاندون ها را مستعد التهاب در زیر غلاف خود می سازد . درد همراه با کرپیتاسیون در یخ مشخصه آسیب تاندون های بازکننده است . کاهش موقت شدت لگدها می تواند به بهبود آن کمک کند . یخ ، اولتراسوند ، داروهای ضد التهاب غیراستروئیدی برای درمان علامتی مفید است . بانداژ مچ پا در وضعیت طبیعی در شب روند بهبود را تسریع می بخشد . تزریق استروئید در این مورد بیش از آسیب های شانه یا زانو موجه است .

 شنا به عنوان یک ورزش رقابتی موجب رشد اجتماعی فرد می شود . برای افراد در هر موقعیت سنی فواید و برتری هایی نسبت به سایر ورزش ها دارد . برای رقابت ، مدت زیاد و مسافت های طولانی تمرین در آب لازم است . برنامه های تمرینی گاه ۱۰ ماه در سال را شامل می شوند . بنابراین بیشتر آسیب های شنا اختلالات بیش مصرفی ثانویه به ضربه های مکرر مزمن است .پیشگیری و تشخیص اولیه و به موقع آسیب ها اساس درمان است . هدف ، پیشگیری از تداوم یک مشکل مزمن است . افزایش تدریجی شدت تمرینات ، حفظ انعطاف پذیری و کشش مناسب و توجه به تکنیک صحیح در پیشگیری از آسیب اهمیت دارد . شناخت زودرس علایم وکاستن از اثرات آن بر تمرینات شانس عود آسیب را کاهش می دهد . یک مربی آگاه اولین خط دفاعی در مقابل آسیب است . ارتباط تزدیک و مؤثر پزشک ، مربی و والدین در تشخیص و درمان سریع آسیب ها کمک کننده است .

منبع:بر گرفته از آفتاب

سونا و اثرات آن

 سونا یا حمام های بخار فنلاندی که در ایران به غلط آن را حمام بخار سوئدی می گویند سابفه ای بس طولانی دارد و بیشترین کاربرد ان در کشورهای اسکاندیناوی و از جمله فنلاند است که خواستگاه این نوع حمامها ست وهم اکنون نیزفنلاند  بیشترین تعداد حمام سونا را نسبت به جمعیت در دنیا دارد بطوریکه این کشور حدود 7 میلیونی دارای بیش از 2 میلیون سونای  بخار است . 

 حمامهای شرقی :

استفاده از بخار در شرق و از جمله ایران هم سابقه طولانی دارد و انچه هم اکنون به غلط در غرب بعنوان حمام ترکی شناخته می شود در واقع نمونه هایی از حمام های ایرانی است که در فضایی عمومی  و مملو از بخار افراد به شستشوی بدن خود می پرداختند و این نوع حمامها هنوز هم کم وبیش در مناطق سردسیر و در بعضی روستاها مورد استفاده قرار می گیرند ولی سونا  همانطوریکه گفته شد به شکل امروزی آن چیزی است که از اروپای شمالی و فنلاند آمده  است و اگر چه علت رواج آن در آن نواحی سرمای بیش از حد هوا و محدودیت هایی بوده که برای گرم کردن داشته اند ولی هم اکنون با استفاده  تکنولوژی جدید و به توجه به فوائد بیشماری که استفا ده از سونا برای سلامتی دارد . سونا به شکلی فر اگیر در آمده است بطوریکه هم اکنون در تمامی نقاط دنیا استفاده از ان رایج و مرسوم است . حتی در نقاط گرمسیری مانند ایران و ماهشهر و همین ممکو خودمان . 

آیا سونا برای لاغری است ؟ 

 این هم یکی از همان پندارهای غلط است بارها افرادی را دیده ام که به من ایراد گرفته اند که : شما که چاق نیستید برای چی به سونا آمده اید ؟!!نمی دانم این تصور از کجا امده است که سونا می تواند باعث لاغری شود ؟ شاید بدلیل عرق کردن باشد و افراد فکر می کنند با عرق کردن وزن بدن کم می شود ! ولی این باوری اشتباه است چربی های موجود در بدن فقط از یک راه آب می شوند از طریق فعالیت بدنی و سوخته شدن . چربی که آب نیست که از غدد عرق خارج شود آنچه در جریان سونا گرفتن اتفاق می افتد تعریق است که بخش عمده آن آب است و مقداری هم املاح و مواد معدنی  به همراه دارد . اتفاقا عرق کردن وسیله خوبی برای دفع سموم بدن است .بله هر فعالیتی در بدن و از جمله همین عرق کردن باعث مصرف انرژی می شود. ولی میزان کالری که در اثر سونا گرفتن  در بدن مصرف می شود آنقدر نیست که باعث لاغری  شود .طی کی جلسه 20 دقیقه ای سونا حدود 450 کالری سوزانده می شود .  خیلی بیشتر از این مقدار کالری را شما می توانید با دویدن آرام وحتی راه رفتن مصرف کنید بدون اینکه  نیازی باشد رنج ماندن در سونا را بر خود هموار کنید . تازه  کدام مردی پیدا می شود که بتواند در سونای بخار ممکو که بیشتر به کوره آدم سوزی شبیه است 20 دقیقه دوام بیاورد ؟ 5 دقیقه ماندن در آن هم خیلی طاقت می خواهد !

 کلیه سوم :

هر انسان دو کلیه دارد که برای تصفیه جریان خون از مواد زائد و تنظیم آب و الکترولیت های بدن مورد استفاده است .ولی خیلی ها پوست بدن را هم که عملکردی شبیه کلیه دارد بنام کلیه سوم نامگذاری کرده اند وقتی بدن عرق می کند پوست به بهترین شکل مواد زائد بدن را دفع می کند و این به سم زدایی بدن کمک شایانی می کند . این یکی از فوائد بسیار مهم سونا گرفتن است . دفع مواد زائد . بنابریان لزوم استفاده از سونا برای کسانی که در واحداهای شیمیای و پتروشیمی و یطور کلی صنایع آلاینده کار می کنند بسیار ضروری است فلزات سنگینی چون جیوه سرب کادمیم و امثال ان که سرطان زا بودن آنها ثابت شده است از این طریق دفع می شوند و بدن از شر آنها خلاص می شود .

 طراوت پوست :

 یک ضرب المثل فنلاندی می گوید که : زیبا ترین چهره ای که هر شخص  می تواند داشته باشد  یک ساعت  بعد از سونا گرفتن است ! این واقعیتی است انکار ناپذیر که سونا  بر روی پوست تاثیر بسیار  مثبتی دارد . پوست یک ارگان است که مملو از غدد عرق و منافذ متعدد است که پوست از طریق آنها تنفس می کند . ترشح عرق و فعالیت غدد عرق باعث دفع مواد زائد پوست می شود پوست را نرم می کند و چون گرما باعث گشاد شدن عروق پوست می شود مواد غذایی بیشتری به پوست می رسد ومواد زائد آن بهتر دفع می شوند  از این جهت پوست شاداب تر می گردد . این خصوصا برای پوست صورت که اهمیت بسزایی در جوان جلوه دادن ما دارد اهمیت زیادی دارد من فکر می کنم که اگر خانم ها از فوائد بیشمارسونا بر روی زیبایی پوست اطلاع داشته باشند بجای متوسل شدن به این همه مواد آرایشی بی خاصیت که عمدتا هم مضر هستند بیشتر از سونا استفاده خواهند کرد که هزینه چندانی هم ندارد ! 

مدت وچگونگی استفاده از سونا :

 این روزها مجموعه های استخر و سونا و جکوزی با هم در یک محل ساخته می شوند طریقه استفاده از آنها به این ترتیب است که:* بعد از دوش گرفتن بهتر است برای گرم شده بدن چند دقیقه ای را در سونا باشید بخار یا خشک آن چندان فرقی نمی کنند تا ماهیچه ها برای فعالیت گرم شوند و خونرسانی به آنها صورت گیرد *حدود 30 دقیقه ای بیشتر  در استخر شنا کنید * برای رفع خستگی ناشی از شنا کردن بهتر است چند دقیقه ای را در جکوزی گرم بمانید و  بدن اتان را با فشار آب  ماساژ دهید * به مدت 10 تا 20 دقیقه در سونا خشک یا بخار دراز بکشید تا کاملا عرق کنید * دوش گرفته و با پریدن در جکوزی گرم و سپس بلافاصله جکوزی سرد برنامه را تمام کنید این یک برنامه پیشنهادی برای سونا گرفتن و شنا کردن بود شما می توانید مطابق با سلیقه و شرایط بدنی خودتان  و تجربیاتی که شخصا کسب می کنید شیوه این برنامه را تغییر دهید .همواره بخاطر داشته باشید که: برای رعایت بهداشت وسلامتی خودتان و دیگران نکات بهداشتی را رعایت کنید از جمله :*قبل از استفاده از سونا و استخر حتما بدن اتان را کاملا بشوئید ودوش بگیرید * از کرم و وسائل آرایشی استفاده نکنید *حتما بعد از بیرون آمدن از سونا مجددا دوش بگیرید تا عرق های شما شسته شود.* استخر و سونا ی عمومی محل های همگانی هستند که باید رعایت نکات اخلاقی و بهداشتی به بهترین نحو صورت گیرد . واقعا هیچ چیز زشت تر از این نیست که در چنین جاهایی با بدن کثیف و موهای بلند که باعث انزجاردیگران می شوند ظاهر شوید . اینها نکات ریزی هستند که غالبا رعایت نمی شوند.

 افزایش زمان ماندن در سونا :

شما ممکن است هنگامیکه برای اولین بار وارد سونا می شوید حتی تحمل ماندن یک دقیقه در آن محل را نداشته باشید . ولی این نباید باعث نا امیدی شما شود چون بتدریج که سونا بروید به ماندن در آنجا عادت می کنید فقط باید هر بار مدت ماندن خود را افزایش دهید این کار را تا جایی که تحمل دارید انجام دهید یادتان باشید زیاد به بدن  خودتان فشار نیاورید .

بیماران قلبی و سونا :

سونا تقریبا برای تمام افراد از هر سنی که هستند مناسب است و خطری ندارد فقط کسانی به ناراحتی قلبی دچار هستند یا ضعف جسمانی دارند باید با مشورت پزشک  و اجازه او این کار را انجام دهند . در فنلاند کودکان از همان اولین روزهای زندگی به سونا برده می شوند ! اصلا بعضی از زنان در سونا وضع حمل می کنند و بچه خود را بدنیا می آورند ( این مطلب را من در ایتنرنت خوانده ام و شاید مربوط یه مناطق روستایی و دورافتاده فنلاند باشد . بهر حال خواستم بگویم که هیچ مانعی ندارد بچه ها را از همان کودکی به سونا رفتن عادت عادت دهیم .

 پریدن در آب سرد :

شاید دلپذیر ترین بخش سونا گرفتن  ، قسمت انتهایی آن یعنی پریدن در آب سرد جکوزی است که بعد از بیرون آمدن حالت بسیار خوشایندی به شخص دست می دهد نوعی احساس خنکی و شادابی که وصف آن مشکل است باید عملا حس و تجربه کرد . برای این مورد لازم است آب کاملا سرد باشد . این آب سرد هیچ ضرری برای بدن ندارد فقط کسانی که ناراحتی قلبی دارند باید احتیاط کنند چون این شوک سرمایی ممکن است برای آنها خطرناک باشد .ولی این گرم و سرد شدن پوست قابلیت ارتجاعی آن  را افزایش می دهد . گرمای بدن را  می گیرد و همانگونه که گفتم احساس خوشایندی به شما می دهد .اگر بعد از سونا در آب سرد غوطه ور نشوید گرمای موجود در بدن باعث می شود که تا مدتها عمل عرق کردن ادامه پیدا کند که چیز خوشایندی نیست .در این میان خنک کردن سر اهمیت زیادی دارد چون تقربیا یک سوم گرمای بدن از طریق سر دفع می شود . 

پاکیزگی پوست :

بهترین وسیله برای  پاک کردن چرک و گرد و غباری که باعث بسته شدن منافذ پوست شده اند استفاده از سونا است بعد از مدتی که در سونا نشسته اید کافی است دستی روی پوست خود بکشید و ببینید چگونه چرک روی پوست شما جمع شده است به همین خاطر خیلی خوب است که بعد از بیرون آمدن از سونا با یک لیف خیلی نرم و با استفاده از شامپوهای بدن و یا دیگر مواد پاک کننده بدن اتان را شستشو دهید .این همان کاری بوده که در حمامهای ستنی ایرانی نیاکان ما انجام می دادند .

حرکات ورزشی ممنوع !

انجام هر گونه حرکت ورزشی و نرمشی در سونا مطلقا ممنوع است . علت آن کاملا واضح است . وقتی شما در معرض گرمای سونا قرار می گیرید بعلت باز شدن عروق ،  میزان خونی که باید در بدن جریان یابد افزایش می یابد بنابراین قلب مجبور است تند کار کند گاهی ضربان قلب به 120 بار در دقیقه و بیشتر هم می رسد در چنین شرایط بدترین کار این است که با حرکات ورزشی  فشار مضاعفی به قلب وارد کنیم این کار برای قلب فوق العاده مضر است . بارها افراد ی را دیده ام که در همین سونای ممکو حرکات ورزشی انجام می دهند!البته انجام ماساژ در سونا مانعی ندارد اگر بصورت درست انجام شود .

 سونای خشک یا سونای بخار ؟

اساسا لفظ سونا به همان سونای بخار گفته می شود و چیزی به اسم سونای خشک به آن مفهوم نداریم .

 ولی در حال حاضر دو نوع سونا وجود دارد :

1-   یک نوع که در آن با استفاده از اجاق های برقی  و قرار دادن سنگهایی بر روی انها هوای گرم تولید می کنندو سکوهایی هم از چوب برای نشستن یا خوابیدن افراد درست کرده اند و اصطلاحا  سونای خشک نامیده می شود .در همین نوع از سونا هم باید با پاشیدن آب بر روی سنگهای داغ مقداری بخار تولید کرد تا وضعیت بهتری پدید آید چون هوای گرم و خشک می تواند به دستگاه تنفسی آسیب برساند .

2-   نوع دوم اتاقی است با کف و دیواره سرامیکی که چند دریچه برای ورود بخار دارد . بخار از یک بویلر ( دیگ بخار ) وارد این اتاق می شود و یک ترموستات هم میزان حرارت اتاق را با تغییر  بخار ورودی تنظیم  می کند .

 سونای دیجیتال!!( البته سونای بخار ممکو ظاهرا ترموستات تنظیم کننده ندارد و همین طور بی وقفه کار می کند ! من به شوخی می گویم که منطق آن دیجیتال است یعنی یا  صفر است وخاموش سرد است  و یا :  یک است  و دائما و بی وقفه کار می کند کار می کند ! سونای دیجیتال ) به هرحال تفاوتی بین سونا ی خشک و بخار وجود ندارد هدف ایجاد  تعریق است هر چند من شخصا سونای بخار را ترجیح می دهم 

 ایجاد تب مصنوعی :انسان موجودی خونگرم است بنابراین درجه حرارت بدن او تابع محیط نیست و همواره روی میزان معینی که همان 5/37 باشد ثابت می ماند هر گاه کمی از این میزان بالاتر رود تب حادث می شود . تب کردن در واقع نوعی سلاح دفاعی بدن برای مقابله با بیماریها ست بدن با بالابردن حرارت خود ، محیط را برای رشد میکربها و عوامل بیماری زا  نامساعد می کند و به این شیوه  و ترفند با میکربها و عوامل نظیر ان مبارزه می کند تب همواره علامت وجود یک میکرب یا عامل نامساعد در بدن است از طرفی تب کردن باعث فعال شدن سیستم ایمنی بدن می شود و مبارزه با بیماریها را تشدید می کند .
سونا رفتن باعث ایجاد نوعی تب مصنوعی  Artificial fever  در بدن می شود و به این ترتیب توان مقابله بدن با بیماریها را افزایش می دهد .

 مبارزه علیه سرطان : یکی از خواص همین تب مصنوعی نابودی سلولهای سرطانی است از این جهت سونا خاصیتی ضد سرطانی دارد .گفته ای مشهر از بقراط نقل می کنند که می گوید : شما قدرت تولید تب در بدن را به من بدهید تا من هر ناراحتی را درمان کنم !این گفته نشان دهنده قدرت خارق العاده ای است که ایجاد تب در مداوای ناراحتی های بدن دارد .

سونا در التیام درد مفاصل هم موثر است .

منبع : انجمن درمانگران ایران