اسکولیوزیس

اسکولیوز یک انحنای غیر طبیعی در ستون فقرات است .در صورتیکه تنه ی فردی را از پهلو نگاه کنیم ، بطور طبیعی در ناحیه ی کمر یک انحنا بسمت داخل ( گودی کمر ) مشاهده میشود ، در ناحیه ی پشتی (برخلاف ناحیه ی کمری) برجستگی به بیرون مشاهده میشود . حالا در صورتیکه همین شخص را از پشت نگاه کنیم باید کل ستون فقرات را تقریبا در یک امتداد ببینیم ، مگراینکه انحنای غیر طبیعی ستون فقرات به راست یا چپ وجود داشته باشد ، که اصطلاحا تحت عنوان اسکولیوزیس نامیده میشود.در خیلی از مبتلایان به اسکولیوزیس ، چرخشی نیز در ستون فقرات بچشم میخورد .این انحنای غیر طبیعی میتواند یک ناحیه ی ستون فقرات را درگیر کند و یا در نواحی مختلف مشاهده شود.

اختلالات تکاملی ، ستوان فقرات ، ضعف عضلانی ساختمان های اطراف ستون فقرات در اثر علل مختلف مثلا بیماری های سیستم عضلانی ، و یا بیماریهای درگیر کننده اعصاب محیطی یا مرکزی ( مثلا فلج مغزی ، باز ماندن مادرزادی نخاع ، دیستروفی های عضلانی ، و غیره ) ، که درحقیقت با مکانیسم عدم حمایت از فرم طبیعی ستون فقرات از جمله علت های ایجاد کننده ی اسکولیوزیس بشمار میروند.از هر هزار کودک ، سه تا پنج نفر شان بحدی از این انحنا رنج میبرند که محتاج عمل جراحی خواهند بود.

شروع اسکولیوزیس اغلب از سنین کودکی است ولی در بسیاری از مواقع در سنین بالاتر تشخیص داده میشود !اسکولیوز بالغین بیشتر در اثر بیماری های دژنراتیو ( پیر شدن ) ستون فقرات حادث میشود. شایعترین فرم این بیماری ، نوع ایدیوپاتیک آن است که هیچ علت مشخصی در ایجاد آن یافت نمی شود.درد علامت شایعی در این بیماران نیست و نکته ی مهم این که بسیاری از موارد در گروه خفیف جای میگیرند و تنها درمان آنها مراقبت ، و ورزش درمانی خواهد بود.

در موارد شدیدتر چرخش دنده ها بهمراه ستون فقرات باعث چرخش همزمان دنده ها گشته و علاوه بر نمای ظاهری حتی میتواند موجب اختلالات تنفسی نیزپدید آورد .

گرچه کودکان کم سن نیز میتوانند دچار اسکولیوزیس باشند اما شایعترین حالت ، درگیری نوجوانان در سنین ده سالگی یا حتی کمتر ، و با منشا ناشناخته است که اصطلاحا اسکولیوز ایدیوپاتیک نامیده میشود. این فرم بیش از هشتاد درصد موارد را بخود اختصاص میدهد .

محل اسکولیوز ، فرم S یا C شکل آن ، درجه ی انحراف ، سمت تقعر ، و دو یا سه بعدی بودن این بیماری منشاء تقسیم بندیهای مختلف آن بشمار میروند. بیماریهای نسوج همبندی بدن ، عدم تعادل هورمونی ، و آنومالی های سیستم عصبی از جمله عوامل ایجاد کننده ی این بیماری شناخته شده اند.

این بیماری در برخی از خانواده ها شایعتر از سایرین است اما هنوز ژنی بعنوان مقصر اصلی در این تفاوت شیوع شناسائی نشده است.

اسکولیوز شیرخوارگی ( بین سنین نوزادی تا سه سالگی ) در پسرها شایعتر است . درحالیکه اسکولیوز نوجوانان ( همان نوع ایدیوپاتیک )در دخترها بیشتر دیده میشود.

ریسک فاکتورها ئی که با شیوع بالاتر این بیماری همراهند عبارتند از : جنس مؤنث ، سنین پائینتر ، زاویه و میزان اسکولیوز ( هر چه بیشتر باشد ، احتمال پیشرفت آن بیشتر خواهد بود ) ، محل اسکولیوزیس ( احتمال پیشرفت در مواردی که در قسمت های بالاتر ستون فقرات واقعند بیشتر از مواردیست که در قسمت های تحتانی تر واقعند ) .

علائم و نشانه ها :

برجستگی شانه ، عدم تقارن شانه ها و قفسه سینه ، دفورمیتی و برجستگی دنده ها ( که با خمیده شدن بیمار به جلو بیشتر نمایان میگردد ) ، بلندی نسبی یکی از مفاصل ران ، ....

اسکولیوزیس میتواند باعث دردهای پشت و کمر ، اختلال تنفس ، ظاهر دفورمه ، کاهش حجمهای ریوی و تحت تاثیر قرار گرفتن قلب ، و... شود .

معاینه دقیق در سنین دبستان یا راهنمائی در تشخیص زودهنگام این بیماری بسیار مفید و ارزشمند خواهد بود.

هر انحنای به طرفین در ستون فقرات را اسکولیوز نمی نامیم بلکه در صورتی این اصطلاح اطلاق می شود که زاویه ی آن بیشتر از ده درجه باشد.معمولا این میزان انحنا را میتوان با معاینه معمولی نیز دید ، در صورت نیاز و برای تعیین دقیقتر میان انحنا ، همچنین تصمیم گیری برای عمل جراحی ، تصاویر رادیولوژیکی ارزشمندند.

با توجه به اینکه شروع این بیماری تدریجی بوده و با دردی همراه نیست ، معمولا بمرور پیشرفت میکند و در مراحل بعدی تشخیص داده میشود ، در حالیکه تشخیص زودرس آن و درمان بموقع ، همراه با مراقبتهای کافی ، در جلوگیری از تشدید آن و کاهش عوارض احتمالیش بسیار مؤثر و مفید خواهد بود.نکته ی مهم این که معمولا این بیماری زمانی شکل میگیرد و پیشرفت میکند که کودک بسیار خجالتی بوده و معمولا از انظار دوری میکند ( ۱۰ ۱۶ سالگی ) و این مسئله نیزتشخیص آن را بیشتر به تاخیر می اندازد.

برخی از عوارض اسکولیوزیس :

در موارد شدید و پیشرفته ( بالای هفتاد درجه ) فشار دنده ها ی دفورمه و بدشکل ، بر ریه ها میتواند تنقس را دچار مشکل نماید و در موارد بسیار شدید ( بیش از صد درجه ) آسیب های قلبی و ریوی بسیار محتمل و قابل پیش بینی هستند .عفونت های ریوی در این بیماران شایعتر است .

پوکی استخوان در اینها بیشتر از سایرین پدید می آید ، شیوع دردهای پشت و کمر در اینها بالاتر از سایرین بوده ، آرتروز مفاصل مختلف بطور شایع تری در اینها دیده می شود.اختلالات خلقی و خو و مشکلات روحی روانی در این افراد نسبتا شایع است و گوشه گیری و افسردگی بیشتر از گروه های همسن و سالشان دیده میشود.

نکته ی بسیار مهمی که میتواند در پیش بینی میزان تشدید این انحنای غیر طبیعی مؤثر باشد میزان رشد و بلوغ سیستم استخوانی / اسکلتی فرد مبتلاست ، بدین معنا که در صورت عدم کنترل و برخورد مناسب درمانی ، درجه ی اسکولیوز در سنین رشد ادامه می یابد و پس از اتمام رشد استخوانی متوقف می گردد.

بهمین سبب دانستن وضعیت رشد استخوانی در درمان بیماران ارزشمند خواهد بود .

سن رشد استخوانی را بر اساس معیارهای مختلفی تعیین میکنند ، که ساده ترین آنها با انجام رادیو گرافی از استخوان لگن و مشاهده ی وضعیت مراکز استخوانسازی در این منطقه صورت می گیرد.وضعیت بلوغ جسمی نیز یکی از معیارهای پذیرفته شده در تعیین رشد استخوان می باشد.برای مثال شروع قاعدگی در دخترها بمعنی اینست که بین یک تا دو سال از سن رشد استخوانی فرد باقی مانده است.( امکان پیشرفت بیماری در صورت عدم درمان و مراقبتهای لازم ، و نیز احتمال مؤثر بودن بریس در پیشگیری از تشدید بیماری در این سنین همچنان بیشتر از سنین بعدیست ).

منبع:aftabir.com

ستون فقراتی سالم داشته باشید

هر ساله کمردرد، گریبان گیر میلیون ها نفر در جهان می شود، در نتیجه سطح کیفی زندگی بسیاری از افراد را کاهش می دهد، بسیاری از تفریحات را محدود می کند، روزهای کاری را به هدر می دهد (با استراحت در منزل) و انجام فعالیت های تفریحی – ورزشی را با مشکل مواجه می کند.

با این همه، در این زمینه امیدهای تازه ای نیز وجود دارد. با چند اقدام ساده، همه ما می توانیم سلامتی ستون مهره ها و گردن خود را افزایش داده و احتمال بروز مشکلات را در آینده به حداقل برسانیم. از شما می خواهیم تا ۵ نکته زیر را در مورد حفظ سلامتی ستون فقرات بخوانید و امیدواریم که آن ها را در زندگی روزانه خود به کار برید. مطمئن باشید که از انجام این کارها، هیچ گاه پشیمان نخواهید شد.

۱) سبک و درست بلند کنید.

همه ما روزانه فشارهای شدیدی را در اثر انجام غلط کارها، به ستون مهره های خود وارد می کنیم که از سوار شدن به اتومبیل گرفته تا بلند کردن کودکان، قراردادن خریدهای روزانه در صندوق عقب ماشین و یا کندن علف های هرز درون حیاط است.

در واقع کمر شما روزانه، حملات بسیاری را تحمل می کند. هرگاه شما اشیاء سنگینی را بلند می کنید و یا اجسام را به صورت نادرست بلند می کنید، ستون مهره های خود را در معرض آسیب قرار می دهید.

برای به حداقل رساندن احتمال بروز آسیب به واسطه بلند کردن اشیاء، نکات ساده زیر را دنبال کنید:

اگر جسمی بسیار سنگین است آن را به تنهایی بلند نکنید و از کسی کمک بخواهید.

هرگز با بازوها صاف و رو به جلو، چیزی را بلند نکنید. همیشه در هنگام بلند کردن جسم، به آن نزدیک شوید تا آرنج شما خم شود.

هنگام بالا بردن یا پایین آوردن یک شیئ، لگن و زانوی خود را خم کنید و سعی کنید پشت شما صاف باقی بماند. به این حالت(power position) می گویند.

هنگام بلند کردن یک شیئ ، هرگز بر روی آن قوز نکنید، بلکه پاهای خود را از ناحیه ی زانو خم کنید و بنشینید، سپس جسم را بلند کنید.

هنگام بلند کردن یک شیئ، به آرامی این کار را انجام دهید و از انجام حرکات تند و سریع پرهیز کنید.

۲) وضعیت ایستادن صحیح می تواند به ستون مهره های شما کمک کند.

ایستادن غلط می تواند به ستون مهره ها آسیب بزند. غوز کردن، موجب وارد آمدن فشار غیرطبیعی به ستون مهره ها و ایجاد کمردرد و احساس خستگی شود.

پس اگر می خواهید ستون مهره های شما سالم باشد و بهتر به نظر آید، از نکات زیر برای یک وضعیت قرار گیری صحیح پیروی کنید:

مستقیم بایستید:

استخوان های شانه ی خود را عقب و پایین نگه دارید. سعی کنید حالت قرارگیری صحیح خود را بیابید. ماهیچه های شکمی خود را منقبض کنید. به گونه ای بایستید که زانوهایتان صاف باشند، ولی سفت نشده باشند.

سر خود را صاف و بالا نگه دارید.

۳) درست و صحیح کار کنید.

بسیاری از ما، ساعات کاری خود را پشت یک دستگاه کامپیوتر می گذرانیم. اگر میز و صندلی کامپیوتر، به طور غیرعلمی طراحی شده باشند، موجب وارد آمدن فشار زیادی به کمر و گردن شما می شوند.

اگر شما روزهای کاری تان را با سردرد یا کمردرد به پایان می رسانید، لطفا به توصیه های زیر عمل کنید:

آیا به راحتی با کامپیوتر کار می کنید؟

کمر شما باید توسط پشتی صندلی به خوبی حمایت شود و صندلی زانو یا کمر را نزند.

پاهای خود را روی زمین قرار دهید، طوری که زاویه ی پشت زانوهایتان از ۹۰ درجه بیشتر باشد.

مانیتور کامپیوتر شما باید مستقیما جلوی چشم های شما باشد و شما را مجبور به خم شدن به جلو، عقب یا کنار نکند.

هنگام صحبت کردن با تلفن، صاف بنشینید. هرگز گوشی تلفن را بین گوش و شانه خود قرار ندهید، زیرا این کار می تواند موجب گردن درد یا سایر مشکلات گردنی شود.

۴) تحرک بدنی داشته باشید.

تمرینات ورزشی نقش بسیار مهمی را در حفظ سلامت کمر دارند. حتی انجام چند دقیقه ورزش روزانه می تواند کمک زیادی به کمر و گردن شما کند. می توانید تحت نظر پزشک یا مربی تمرینات ورزشی، یک برنامه روزانه ورزشی که شامل حرکات کششی، تقویتی و هوازی ( ایروبیک) است را تنظیم کنید.

۵) به شکل صحیحی بخوابید.

اکثر افراد یک سوم از زندگی خود را در رختخواب می گذرانند. یک تشک غیر استاندارد یا یک حالت خوابیدن اشتباه، می تواند باعث بروز کمردرد شود.

وضعیت صحیح خوابیدن را برای شما می گوییم:

به پهلو بخوابید و زانوهای خود را خم کنید و یک بالش در بین پاها و یک بالش در روبروی تان (حالت بغل کرده) قرار دهید. اگر عادت دارید به پشت بخوابید، برای راحتی کمر، یک بالش زیر زانوهای خود قرار دهید.

از خوابیدن طاق باز، به گونه ای که سر شما به یک طرف قرار گرفته باشد، یا از خوابیدن بر روی یک بالش بزرگ جدا خودداری کنید.

سعی کنید بالش تان نه خیلی کوتاه و نه خیلی بلند باشد، طوری که ستون مهره های شما صاف قرار بگیرد.

رختخواب های نرم ، خیلی کم حالت بدن را حفظ می کنند، از طرفی رختخواب بسیار سفت نیز فشارهای شدیدی را به بدن شما وارد می کند و موجب درد نواحی استخوانی بدن شما می شود.

تشک خود را به طور مرتب پشت و رو کنید، حتی می توانید از یک روکش اضافه استفاده نمایید تا مناسب تر شود.

منبع:aftabir.com

پیشگیری از پوکی استخوان با ۱۲ حرکت

همیشه پیشگیری بهتر از درمان است. انجام ورزش های بدنی صحیح و مناسب علاوه بر تامین سلامت استخوان، از ابتلا به بیماری پوکی استخوان پیشگیری می کند. آنچه در ذیل می آید ورزش های بسیار مفیدی است که جهت جلوگیری و یا حتی درمان پوکی استخوان طراحی شده است.

این ورزش ها عضلات و استخوان ها را تقویت کرده و موجب بهبود تناسب بدنی و وضعیت اندام ها می شوند. جهت کسب بهترین نتایج، توصیه می شود که این ورزش ها حداقل به مدت ۴ روز در هفته انجام شوند.

۱) تمرین صحیح ایستادن: ایستادن صحیح و مناسب علاوه بر بهبود وضعیت بدنی، موجب سلامت قامت نیز می شود. جهت یادگیری و حفظ ایستادن صحیح، این حرکات را انجام دهید:

در حالی که پشت به دیوار ایستاده اید و پاشنه هایتان از دیوار ۵ تا ۷ سانتی متر فاصله دارند، سر، شانه ها و باسن خود را به دیوار تکیه دهید.

سعی کنید شانه هایتان به حالت طبیعی شان باشند، در این حال دهان خود را ببندید و عضلات شکم و باسن خود را سفت کنید.

در حالی که قوس کمری خود را حفظ کرده اید، پشت خود را به دیوار فشار دهید.

۲) تمرین صحیح راه رفتن: راه رفتن به ویژه راه رفتن صحیح موجب تقویت پاها، قلب و تناسب کلی بدن می شود. جهت راه رفتن صحیح، بهتر است در حین راه رفتن نکات زیر را رعایت کنید:

سرتان را بالا نگهداشته و کمر و گردنتان را نیز صاف نگهدارید.

به آرامی شکمتان را سفت کنید.

اجازه دهید تا شانه هایتان به صورت طبیعی و به راحتی حرکت کنند.

۳) تقویت شانه و کتف: انجام ورزش زیر موجب کشیده شدن عضلات شانه ها و کتف و سفت شدن عضلات کمر و شکم شما می شود:

در حالی که پاهایتان از یکدیگر و از دیوار ۱۵ سانتی متر فاصله دارند، رو به دیوار بایستید.

یک نفس عمیق کشید، در عین حال شکم خود را شل کنید و هر دو دست خود را بر روی دیوار (در ارتفاع بالای سرتان) قرار دهید.

نفس خود را بیرون دهید و هر دو دست خود را پائین بیاورید.

در حالی که نفس می کشید، دست راست خود را بالا برده و روی دیوار قرار دهید و دست چپ خود را به سمت پائین بکشید.

نفس خود را بیرون دهید و در همین حالا بازوی راست خود را پائین بیاورید.

همین عمل را مجددا با دست های مخالف انجام داده و این حرکات را ۵ تا ۱۰ مرتبه تکرار کنید.

۴) ورزش های کششی قفسه سینه: انجام این گونه ورزش ها به تقویت عضلات و استخوان های کمری کمک کرده و آنها را بهبود می بخشد:

روی یک صندلی و به حالت صاف نشسته و مستقیم رو به جلو نگاه کنید.

دستان خود را به دو طرف باز کنید و در حالی که همسطح با شانه هایتان قرار دارند، آنها را به سمت عقب بکشید.

با خم کردن بازوهایتان در ناحیه آرنج، دست هایتان را به سمت قفسه سینه تان بیاورید.

این حرکت را ۵ تا ۱۰ مرتبه تکرار کنید.

۵) ورزش کششی قسمت فوقانی کمر: انجام این ورزش موجب کشیده شدن و تقویت عضلات و استخوان های قفسه سینه و عضلات فوقانی کمر می شود:

به آرامی بر روی یک صندلی بنشینید ولی به آن تکیه ندهید و کمر و گردن خود را راست نگهدارید.

در حالی که رو به جلو نگاه می کنید، بازوهایتان را از ناحیه آرنج خم کنید.

به آرامی بازوهایتان و سپس شانه هایتان را به سمت عقب حرکت دهید تا جایی که احساس ناراحتی نکنید. به مدت ۵ ثانیه و در حالی که به طور طبیعی نفس می کشید این وضعیت را نگاهدارید. سپس بازوهای خود را به حالت اول برگردانده و این حرکت را ۵ تا ۱۰ مرتبه انجام دهید.

۶) ورزش کششی جهت قسمت فوقانی کمر و قفسه سینه: انجام این ورزش به صاف شدن قسمت فوقانی کمر و کشیده شدن قفسه سینه کمک کرده و موجب بهبود سلامت اندام می شود.

روی یک صندلی نشسته و دست هایتان را پشت گردنتان ببرید. در حالی که به آرامی آرنج هایتان را به سمت عقب حرکت می دهید، به طور طبیعی نفس بکشید.

این حالت را برای مدت چندین ثانیه نگهدارید و بسته به توانایی تان، ۵ تا ۱۰ مرتبه آن را انجام دهید.

۷) ورزش کششی جهت تقویت عضلات ران:

روی یک صندلی به آرامی بنشینید در حالی که کمرتان صاف است، دست هایتان را بر روی رانتان قرار دهید و در حالی که عضلات شکمی خود را سفت می کنید، رو به جلو نگاه کنید.

به آرامی و بدون تکان دادن کمرتان یک زانو را صاف کرده و پایتان را به سمت بالا بیاورید. در حالی که به صورت طبیعی نفس می کشید این حالت را برای مدت چند ثانیه نگاهدارید. سپس زانوی خود را شل کنید و آن را به حالت اول برگردانید. این حرکت را ۵ تا ۱۰ مرتبه تکرار کنید.

۸) ورزش کششی کتف: این ورزش نه تنها موجب کشیده شدن عضلات کتف می شود، بلکه عضلات پشت ران را نیز تقویت می کند و به سلامت اندام کمک می کند:

در حالی که ایستاده اید و پاهایتان به موازات هم قرار دارند، دست هایتان را به پشت یک صندلی جهت حفظ تعادل تکیه دهید.

زانوهایتان را کمی خم کرده و در همین حال شکمتان را شل کنید ولی کمر و شانه هایتان را صاف نگاهدارید.

یک پایتان را به سمت عقب برده و آن را صاف بر روی زمین نگاهدارید. در همین حال وزن بدنتان را به سمت جلو و بر روی پای جلوییتان بیندازید. این حالت را برای مدت چند ثانیه نگهدارید. این حرکت را ۵ تا ۱۰ مرتبه تکرار نمایید.

۹) تقویت شکم:

به پشت بر روی زمین دراز بکشید در حالی که بازوهایتان در کنار بدنتان قرار دارند، عضلات شکمتان را سفت کنید.

درحالی که به طور طبیعی نفس می کشید، سر و قسمت فوقانی کمرتان را بدون خم کردن چند سانتی متر از سطح زمین بلند کنید. جهت جلوگیری از فشار به دنده ها، سرتان را بیش از حد بالا نبرید و سعی کنید سر و گردن و سینه شما در امتداد یکدیگر باشند. این حالت را به مدت ۵ ثانیه نگهدارید و سپس چند ثانیه استراحت کنید. این ورزش را ۵ تا ۱۰ مرتبه تکرار کنید.

۱۰) بالا بردن قسمت فوقانی کمر: انجام این ورزش موجب تقویت عضلات کمر می شود:

روی شکم دراز بکشید و یک بالش زیر قسمت تحتانی شکمتان قرار دهید.

عضلات شکمی را سفت کنید و بازوهایتان را در کنار بدنتان در دو سمت قرار دهید.

نفس بکشید و سر و سینه را چند سانتی متر از سطح زمین بلند کنید، بدون اینکه سر خود را خم کنید. این حالت را به مدت ۵ ثانیه نگهدارید و به طور طبیعی نفس بکشید. سپس به حالت اول برگشته و چند ثانیه استراحت کنید. این ورزش را ۵ تا ۱۰ مرتبه تکرار نمایید.

۱۱) کشش کمر و شانه: این ورزش موجب کشیدگی و تقویت قسمت فوقانی کمر و شانه می شود:

روی زمین دراز کشیده و زانوهایتان را خم کنید. سپس عضلات شکمتان را سفت کنید و بازوهایتان را به بالای سرتان بکشانید.

در حالی که بازوهایتان بر روی زمین قرار دارند، آنها را به دو طرف حرکت دهید و در حالی که به طور طبیعی نفس می کشید، این حالت را برای مدت چند ثانیه نگاهدارید وسپس بازوهایتان را به حالت اول برگردانید. این حرکت را ۵ تا ۱۰ مرتبه تکرار کنید.

۱۲) ورزش های کششی قسمت تحتانی کمر و عضلات شکم:

بر روی زمین و به پشت دراز بکشید و سپس زانوهای خود را خم کنید. در این حالت قوس کمری طبیعی تان را نگاهدارید ولی سعی کنید بیش از اندازه به کمرتان فشار نیاورید.

عضلات شکمتان را سفت کنید و سپس کمر خود را به سمت پایین رها کنید تا پشت شما کاملا به زمین بچسبد، توجه داشته باشید که جهت انجام این اعمال از عضلات پا و باسن خود استفاده نکنید. این حالت را به مدت ۵ ثانیه نگهدارید. این ورزش را ۱۰ مرتبه انجام دهید.

منبع:aftabir.com

پوکی استخوان

توده استخوانی هر فرد معمولا در ۳۰ تا ۳۵ سالگی به بیشترین میزان خود می رسد. پس از این سن، کاهش توده استخوان به صورت یک روند طبیعی پیری آغاز می شود. پوکی استخوان وقتی بروز می کند که کاهش توده استخوان بیش از حد سریع باشد. پوکی استخوان موجب درد، رنج و مشکلات دیگری می شود که عبارتند از: شکستگی استخوان که بسیاری از آنها به بستری شدن می انجامد. ناتوانی و وابستگی به دیگران مرگ به علت ناتوانی در بهبودی از آسیب های وارده ممکن است دچار پوکی استخوان شوید، بدون آنکه از بیماری خود اطلاع داشته باشید به همین دلیل است که پوکی استخوان «بیماری بی سر و صدا » نامیده می شود. در مراحل اولیه بروز پوکی استخوان، علایم به ندرت ظاهر می شود، که این امر تشخیص بیماری را دشوار می کند.

پوکی استخوان در مراحل بعدی موجب بروز مشکلات ذیل می شود.

شکستگی مفاصل ران، کمر و ستون مهره ها که غالبا این اولین علامت است.

کمردرد شدیدی در یک نقطه خاص که نشانه یک شکستگی می باشد.

قوز کردن پشت که موجب انحنای پشت یا قوز درآوردن می شود.

کوتاه شدن قد پوکی استخوان در طی سالهای متمادی ایجاد می شود. اگر از علایم هشداردهنده فوق در شما بروز نکرده باشد، ممکن است مبتلا به پوکی استخوان شده باشید. گرچه پوکی استخوان را نمی توان به طور قطعی درمان کرد، ولی درمان نسبی آن امکانپذیرست. عوامل مستعد کننده پوکی استخوان کدامند؟

عوامل مستعد کننده ای که قابل کنترل نیستند.

جنسیت:

خانمها بسیار بیشتر از آقایان دچار پوکی استخوان می شوند.

سن:

با افزایش سن احتمال بروز پوکی استخوان بیشتر می شود.

شروع یائسگی:

استروژن هورمون زنانه ای که از کاهش توده استخوان جلوگیری می کند.

سابقه خانوادگی:

وراثت بر میزان استخوانهای شما و سرعت از دست رفتن آنها تاثیر دارند.

استخوانهای کوچک:

بانوانی که دارای استخوانهایی کوچک بوده یا کوتاه قد و یا لاغر هستند به خاطر وجود توده استخوانی کمتر، به بروز پوکی استخوان مستعد ترند.

پیشنیه قومی:

بانوان اروپای شمالی یا آسیایی تبار بیشتر در معرض ابتلاء به پوکی استخوان هستند.

بعضی بیماریها:

بیماریهایی نظیر تیروئید، کلیه و برخی سرطانها ممکن است به پوکی استخوان منتهی شوند.

عوامل خطری که می توانید کنترل کنید:

ورزش نکردن:

نداشتن فعالیت، کاهش توده استخوان را تسریع می کند. ورزش مناسب به افزایش مقدار استخوان و سلامتی بیشتر شما کمک می کند.

کمبود کلسیم در برنامه غذایی:

کلسیم استخوانها را قدرتمند می کند. اگر به قدر کافی کلسیم مصرف نمی کنید بدن شما سلولهای استخوانی را تخریب می کند تا کلسیم مورد نیاز خود را به دست آورد.

سایر عوامل خطر:

این عوامل عبارتند از:

بعضی داروهای تجویزی نظیر کورتیکواستروئیدهای خوراکی که معمولا برای درمان آسم و آرتروز مصرف می شود.

کمبود ویتامین D (ویتامین D به بدن شما کمک می کند تا از کلسیم برای ساختن استخوانهای محکم استفاده کنید).

آیا می توان پوکی استخوان را تشخیص داد؟ معاینه جسمانی و سابقه پزشکی شما کمک می کند تا مشخص شود آیا در معرض خطر پوکی استخوان قرار دارید یا نه. پزشک تان می تواند به شما کمک کند تا یک برنامه پیشگیری را برای خود تعیین کنید.

آزمایشهای سنجش تراکم استخوان:

این آزمایشها برای تشخیص و پیگیری درمان پوکی استخوان، دقیق تر از عکسبرداری با اشعه هستند. پرتوهای X معمولا برای تشخیص پوکی استخوان مورد استفاده قرار نمی گیرند. این پرتوها که به دلایل دیگری استفاه می شود ممکن است پوکی استخوان را نیز در حالتی که حدود ۲۵ تا ۴۰ درصد توده استخوان از بین رفته باشد نشان دهد. بله ولی این امر دشوار است در بیشتر موارد پوکی استخوان تشخیص داده نمی شود تا این که فرد دچار شکستگی استخوان شود.

در صورتی که دچار پوکی استخوان باشید درمان معمولا عبارتست از:

افزایش مصرف کلیسم:

بانوانی که دچار پوکی استخوان هستند روازنه ۱۰۰۰ تا ۱۵۰۰ میلی گرم کلسیم نیاز دارند.

حفظ سلامتی خود:

به طور منظم به دکتر مراجعه کنید. به قدر کافی کلسیم و ویتامین D مصرف کنید.

یک برنامه غذایی متعادل سالم داشته باشید.

سیگار نکشید. از زمین خوردن پیشگیری کنید.

از مصرف داروهایی که موجب خواب آلودگی یا گیجی شما می شوند خودداری کنید.

کفشهای محکم بپوشید که دارای پاشنه های کوتاه و کف عاج دار باشد.

مسیرهای و راه پله ها را کاملا روشن نگه دارید.

در کنار دوش و دستشویی دستگیره نصب کرده و از آنها استفاده کنید.

منزل خود را عاری از موقعیت هایی کنید که موجب به زمین خوردن افراد می شوند.

از دستگیره و نرده پلکان استفاده کنید.

از رفتن روی سطوح لغزنده نظیر مسیرهای یخ زده و زمینهای خیس و روغنی شده اجتناب کنید.

بیشتر ورزش کنید. چون استخوانهای شما شکننده اند، درباره نحوه ورزش بی خطر مشورت کنید.

دارو درمانی:

بعضی داروها موجب کند شدن روند کاهش استخوان می شوند. داروهای دیگری نیز هستند که ممکن است پوکی استخوان را درمان کنند، گرچه تاثیربخشی آنها هنوز مورد بررسی می باشد. قبل از آغاز هرگونه دارو درمانی درباره فواید و ضررهای آن با پزشک خود صبحت کنید. کلسیم کافی در برنامه غذایی خود بگنجانید، کلسیم کافی می تواند موجب پیشگیری و درمان پوکی استخوان شود. بهترین راه جذب کلسیم مصرف غذاهای پر از کلسیم است.

این غذاها عبارتند از: لبنیات نظیر شیر کم چرب، پنیر و ماست کم چرب، ماهی های نرم استخوان نظیر کنسرو ماهی آزاد و ساردین. سبزیجات تازه، خشکبار، حبوبات، سویا. از دکتر خود بپرسید که به چه مقدار کلسیم نیاز دارید و در غذاهایی که می خورید چه مقدار کلسیم وجود دارد. ویتامین D برای جذب کلسیم حیاتی است. از منابع خوب ویتامین D که ماهیان چرب و نور آفتاب هستند ( اما نور بیش از حد آفتاب ضرر داشته و موجب سرطان پوست می شود.) پرهیز از مصرف بیش از حد نمک، پروتئین، سلولز (همراه با منابع غذایی پرکلسیم،) ضروری می باشد.

اگر نمی توانید شیر بخورید:

غذاهای لبنی که هضم آسانی دارند مصرف کنید

هورمون درمانی می تواند موجب پیشگیری و درمان پوکی استخوان شود. این درمان شامل مصرف استروژن، گاهی همراه با پروژسترون است.

فواید مصرف استروژن

از دست رفتن استخوان کندتر یا متوقف می شود.

وقوع شکستگی کاهش می یابد.

به طور منظم ورزش کنید. ورزشهایی که با تحمل وزن بدن همراهند مانع از پوکی استخوان می شود.

ورزش هایی که با تحمل وزن بدن همراهند عبارتند از:

راه رفت

راهپیمایی

دوی آهسته

نرمش (ایروبیک)

تنیس.

دقت کنید حتما ورزشی را در برنامه خود بگنجانید که قدری فشار بر پشت و بازوهای شما وارد می آورد، نظیر پاروزدن، تنیس یا حرکت با وزنه. هفته ای ۳ ۵ بار و هر بار به مدت ۲۰ ۶۰ دقیقه ورزش فوایدی محسوس دارد. (قبل از آغاز برنامه ورزشی با پزشک خود مشورت کنید.) فعال باشید، حتی اگر نمی توانید مرتبا ورزش کنید، سعی کنید به مدت ۲۰ دقیقه یا بیشتر فعالیت جسمانی معتدلی در اغلب روزهای هفته، ترجیحا تمام روزهای هفته داشته باشید، حتی یک قدم زدن سریع روزانه به کاهش از دست دادن استخوان کمک می کند. ورزش کمک می کند تا عضلات و استخوانها را تقویت کنند. کارایی قلب خود را افزایش دهید. وزن خود را کنترل کنید. استرس را کاهش دهید. تعادل و چالاکی خود را بهبود بخشید، که می تواند مانع از زمین خوردن شما گردد. سایر اقداماتی که می توانید در مقابله با پوکی استخوان انجام دهید. به قدر مناسب در برابر نور آفتاب قرار بگیرید، بدن شما وقتی ویتامین D می سازد که پوستتان در معرض نور آفتاب قرار گیرد، در برخی از کشورها بسیاری از محصولات لبنی نیز با ویتامین D اضافه غنی شده اند. حتی الامکان از مصرف نوشابه و قهوه خودداری کنید، اگر قهوه می نوشید آن را با شیر مصرف کنید. با پزشک خود مشورت کنید:

از پزشک تان بپرسید آیا دارویی که مصرف می کنید موجب تشدید پوکی استخوان می شود یا خیر. آیا مصرف بیش از حد کلسیم موجب ایجاد سنگ کلیه می شود؟ می تواند موجب آن شود، ولی مردم به ندرت کلسیم بیش از حد مصرف می کنند. از سلامتی خود در برابر پوکی استخوان محافظت کنید.

آگاه شوید:

از عواملی که خطر ابتلاء را در شما افزایش می دهند دقت کنید که حتما هر روز به مقدار کافی املاح کلسیم مصرف کنید اجتناب از سقوط کردن ضروری است. ورزش منظم داشته باشید

منبع:aftabir.com

استخوان چگونه جوش می خورد؟

اصطلاح جوش خوردن استخوان که عموما در حین ترمیم شکستگی به کار می رود، در حقیقت به معنای چسبیدن دوباره دو قطعه از استخوان است.استخوان در مقیاس میکروسکوپی، حاوی بافت های ریز زیادی شبیه حلقه های در هم کامواست، اما برخلاف کاموا این حلقه ها بسیار سخت و بادوام هستند و نوعی بافت مشبک را تشکیل می دهند. در هنگام رشد، این بافت های استخوانی به رشد و تکثیر خود ادامه می دهند و مدام استخوان ها را بلندتر و بزرگ تر می کنند. وقتی فردی به حداکثر رشد خود می رسد، این روند رشد کند و کندتر شده و سرانجام متوقف می شود، اما در مواقع لزوم مانند شکستن استخوان ها، بدن می تواند یک بار دیگر بافت استخوانی جدیدی تشکیل دهد...

آیا استخوان شکسته محکم تر از قبل جوش می خورد؟

اگر همه چیز به خوبی پیش برود، یک استخوان شکسته پس از یک یا چند ماه جوش خورده و استحکام کامل خود را باز می یابد، اما شواهدی وجود ندارد که استخوانی که قبلا شکسته است پس از جوش خوردن استحکام بیشتری از قبل دارد. هر چه بیشتر در مورد رشد، تکامل و ترمیم استخوان بخوانید، بیشتر از عملکرد این ارگان پیچیده تعجب خواهید کرد. بیشتر مردم آن گونه که باید از توانایی استخوان برای ترمیم و پاسخ به استرس آگاهی ندارند و به همین دلیل ممکن است در این زمینه دچار بدفهمی هایی شوند. عمل به این توصیه پایانی دشوار به نظر نمی رسد: بیشتر بیاموزید، مقدار کافی کلسیم و ویتامینD مصرف کنید، به طور منظم ورزش کنید، مدتی را زیر نور آفتاب سپری کنید (نه زیاد)! و در صورت لزوم با پزشک خود در مورد انجام آزمون تراکم استخوان مشورت کنید.

آیا پس از تشکیل کامل استخوان دیگر هیچ تغییری در آن رخ نمی دهد؟

تصور بیشتر مردم از استخوان های بدن شبیه اسکلت انسان است که در کلاس علوم دیده اند، اما در انسان زنده اسکلت یک ساختار زنده است که به طور پایدار در حال بازسازی است. سلول های استخوانی که استئوبلاست نام دارند، به طور مداوم در حال استخوان سازی هستند و اگر استرسی به استخوان وارد شود، استخوان سازی تشدید می شود. برای مثال، ورزش هایی که با اتکا به وزن انجام مـی گـیـرنـد (مانند پیاده روی یا دویدن آهسته) باعث تحریک استئوبلاست ها برای ساخت استخوان بیشتر می شوند. این یکی از علت هایی است که تمرین های متکی به وزن برای پیشگیری و درمان پوکی استخوان توصیه می شود. از دیگر سلول های استخوانی که استئوکلاست نام دارند، باعث برداشت (بازجذب) استخوان می شوند. این فرآیند با تشکیل استخوان، ارتباط نزدیکی دارد. در حقیقت، استئوبلاست ها و استئوکلاست ها اغلب در کنار یکدیگر یافت می شوند. با این همه نوسازی که در استخوان اتفاق می افتد، داشتن استخوان هایی سالم در گروی حفظ تعادل بین ساخته شدن و بازجذب استخوان است به طوری که میزان بافت استخوان در هر زمان در حد مطلوب باشد.

جوش نخوردن استخوان ها

در صورتی که تاخیر طولانی در جوش خوردن به مدت چند ماه، تغییرات رادیولوژیک خاص روی می دهد که علامت عدم جوش خوردگی دایمی است. انتهای استخوان در محل شکستگی گرد و متراکم می شود و خط شکستگی واضح تر دیده می شود. فاصله بین استخوان ها به جای کال به وسیله بافت فیبروز پر می شود. گاهی حفره ای در این بافت فیبروز ایجاد می شود که علامت تلاش برای ایجاد یک مفصل کاذب است.

علل عدم جوش خوردن عبارت اند از :

۱) عفونت استخوان

۲) عدم کفایت جریان خون یک یا دو قطعه شکسته

۳) حرکات جداکننده شدید بین قطعات شکسته

۴) قرار گرفتن بافت نرم بین قطعات

۵) عدم تقابل قطعات

۶) حل شدن هماتوم شکستگی به وسیله مایع سینوویال در شکستگی داخل مفصلی

۷) مجاورت فلز تحلیل برنده با محل شکستگی

۸) تخریب استخوان مثلا توسط یک تومور

تاخیر در جوش خوردن

اگر ۳ تا ۴ ماه بعد از شکستگی، قطعات استخوان آزادانه حرکت کنند، احتمالاً تاخیر در جوش خوردگی وجود دارد. در تاخیر جوش خوردگی هیچ نوع تغییر استخوانی مبنی بر جوش نخوردن وجود ندارد اما در عدم جوش خوردگی تغییرات رادیولوژیک مشخصی وجود دارد که نشان می دهد شکستگی هرگز جوش نخواهد خورد.

علل تاخیر در جوش خوردگی همان علل عدم جوش خوردن است که خفیف تر عمل می کنند.

بد جوش خوردن

بد جوش خوردن به معنی جوش خوردن قطعات در یک وضعیت ناکامل است. بنابراین قطعات ممکن است در این حالت به صورت زاویه دار، با چرخش، فقدان تقابل انتها به انتها، یا روی هم افتادن و در نتیجه کوتاه شدگی، به همدیگر جوش می خورند. معمولاً پیشگیری از بدجوش خوردن، با درمان صحیح اولیه امکان پذیر است ولی در بعضی موارد با وجود دقت زیاد، درجاتی از اختلال وضعیت به وجود خواهد آمد.

آیا شکستگی استخوان های بچه ها سریع تر از افراد بزرگسال ترمیم می شوند؟

بله. در واقع استخوان شکسته کودک معمولا اگر فقط در یک قالب مناسب و بی حرکت قرار گیرد، به خوبی بهبود خواهد یافت، در حالی که افراد بزرگسال غالبا برای ترمیم آن منطقه به جراحی نیاز دارند. البته اگر شکستگی استخوان کودک در محل صفحه رشد استخوان قرار داشته باشد (جایی که سلول های جدید استخوانی تولید می شوند)، ممکن است مشکلات درازمدت رشدی ایجاد نماید. در این صورت پزشک از شما خواهد خواست که این منطقه را برای مدت یک سال یا بیشتر مورد نظارت قرار دهد تا مطمئن شود که روند بهبود به خوبی طی می شود.

ترمیم استخوان به کمک کرم ها

کرم هایی موسوم به «کرم های قلعه شنی» وجود دارند که در کناره های ساحلی شنی دریاها، زندگی جالب توجهی دارند تا آنجا که گفته می شود زندگی آنها قوای تخیل و آینده نگری دانشمندان را تحریک کرده تا با الهام گرفتن از ساختار زندگی شان، تحولی نوین در دانش پزشکی جهان ایجاد کنند. این کرم ها با استفاده از چسب مخصوص خود، شن های ساحلی و پوسته ای که دارند، خانه های لوله ای شکلی ایجاد می کنند که از حیث استحکام مثال زدنی هستند. اکنون مهندسان زیست شناسی دانشگاه یوتا موفق به ارایه نسخه ترکیبی از این چسب فوق العاده مستحکم شده اند و امیدوارند در آینده ای نه چندان دور از آن برای ترمیم استخوان ها، مفاصل و حتی استخوان های در هم خرد شده صورت استفاده کنند. کرم قلعه شنی بالغ موجودی است که تنها ۵/۲ سانتی متر طول دارد اما خانه های لوله ای شکل بسیار مستحکم و چند برابر خودش می سازد. این کرم ها هرگز از خانه های خود خارج نمی شوند. این موجودات جالب توجه دارای ریزشاخک هایی هستند که با استفاده از آنها تغییرات محیطی را زیرنظر دارند. چسبی که این موجود از خود ترشح می کند، تنها پس از ۳۰ ثانیه مستحکم می شود و به کارایی مورد نظر حیوان می رسد. این موجودات خانه های خود را در امتداد یکدیگر می سازند تا به این ترتیب کلونی بزرگی را تشکیل دهند. به نظر می رسد این موجود جالب توجه و چسب فوق العاده قدرتمندی که تولید می کند، کمک زیادی به دانش پزشکی انسانی کند و در زمینه ترمیم استخوان ها و مفاصل به عنوان یاری رسان جدیدی وارد عمل شود.

لیزاروف؛ جراح قد!

الیزاروف، ارتوپد مشهور روسی و مبتکر تنها روش جراحی افزایش قد در جهان است. او حدود ۵۰ سال پیش این عمل جراحی را در روسیه انجام داد و نزدیک ۲۰ سال است که این روش به کشورهای ایتالیا، چین، آلمان، فرانسه، آمریکا و به تازگی ایران راه پیدا کرده است. در روش الیزاروف برش ظریفی روی استخوان مثلا ساق پا داده می شود و دستگاه ایلیزاروف را به صورت ثابت از داخل و خارج روی قسمت شکافته شده استخوان قرار می دهند. تکنیک الیزاروف روشی است که از آن برای ترمیم ضایعات استخوانی استفاده می شود.

تکنیک الیزاروف در دهه ۱۹۵۰ از سوی الیزاروف که یک پزشک روسی بود برای ترمیم استخوان های آسیب دیده به کار گرفته شد. در این روش در محلی از استخوان که قرار است استخوان افزایش اندازه پیدا کند فیکساتورهایی بسته می شود و بعد از آن استخوان در آن محل برش می خورد. با استفاده از فیکساتورها دو قسمت استخوان از هم فاصله پیدا می کنند و به تدرج این فاصله با استفاده از سلول های استخوانی که در محل ساخته می شود، پر می شود. با این روش اندازه استخوان تا ۳۰ درصد اندازه اولیه می توان بلند شود. با استفاده از فیکساتورها استخوان ها هر ۲۴ ساعت به اندازه یک میلی متر از هم دور می شوند. در ابتدا این قسمت با لخته خون پر می شود و بعد از آن بافت هم بند آن را پر می کند. بعد از آن با سلول های استخوانی پر خواهد شد. کیفیت نامناسب استخواند تشکیل شده از جمله معایب استخوان تشکیل شده است.

از جمله موارد کاربرد این روش می توان به این موارد اشاره کرد:

۱) به دلایل مختلف یک پا کوتاه تر یا بلندتر از پای دیگر شده است.

۲) اصلاح بعضی از ناهنجاری های مادرزادی

۳) حالت هایی که اندام ها non unions شده است. یعنی به دنبال شکستگی در استخوان این قسمت از استخوان جوش نخورد.

۴) مشکلات و عوارض متعاقب بعضی از شکستگی ها

۵) و رفع آرتریت های مزمن ناشی از ناهنجاری های مادرزادی و یا صدمات مفصلی اندام تحتانی

از جمله عوارضی که می تواند به وجود آید:

احتمال جوش نخوردن استخوان

احتمال بالای عفونت هم در بافت نرم و هم استخوان

احتمال کج جوش خوردن استخوان

ممکن است فرد دچار مشکل در عضلات و رباط های ساق پا شود.

بنابراین استفاده از این روش به عنوان افزایش قد در فردی که هیچ مشکل و بیماری ندارد توصیه نمی شود.

منبع:aftabir.com